Ռոբերտ Ֆուլտոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ռոբերտ Ֆուլտոն
Fulton.jpg
ԱԱՀ՝ Ռոբերտ Ֆուլտոն
Բնագիր
ԱԱՀ՝
Robert Fulton
Ծննդյան օր՝ 14 նոյեմբերի, 1765
Ծննդավայր՝ ԱՄՆ-ի դրոշը ԱՄՆ, Փենսիլվանիա
Վախճանի օր՝ 24 փետրվարի, 1815
Վախճանի վայր՝ Նյու Յորք
Ազգություն ամերիկացի
Մասնագիտություն՝ ինժեներ, գյուտարար

Ռոբերտ Ֆուլտոն (Fulton, 14 նոյեմբերի, 1765, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ24 փետրվարի, 1815, Նյու Յորք), ամերիկացի գյուտարար, գործնականորեն պիտանի առաջին շոգենավի ստեղծողը։ 1790-ական թթ․ զբաղվել է նավերի շարժման համար շոգու կիրառման պրոբլեմով։ 1797-ից ապրել է Փարիզում, որտեղ 1800 թ. կառուցել և հաջողությամբ փորձարկել է «Նաուտիլուս» սուզանավը (ուներ ժամանակակից սուզանավերի հիմնական գծերը)։

1803 թ. Ֆուլտոն Մեն գետում ցուցադրել է առաջին շոգենավը, որը շարժվում Էր 7,5 կմ/ժ արագությամբ։ Ֆուլտոյի գյուտերի չարժանացան ֆրանսիական կառավարության հավանությանը, և նա տեղափոխվեց ԱՄՆ, որտեղ կառուցեց անվավոր «Կլերմոնտ» շոգենավը, որում տեղակայված Էր 20 ձիաուժ (14,7 կվտ) հզորությամբ շոգեմեքենա։ 1807 թ. օգոստոսին Հուդզոն գետով Նյու Յորք և Օլբանի քաղաքների միջև այդ շոգենավը կատարեց առաջին երթը։ Հետագայում Ֆուլտոն կառուցեց մի քանի անվավոր շոգենավեր, այդ թվում նաև աշխարհում առաջին «Դեմոլոգոս» (կամ «առաջին») ռազմանավը, որը կիրառվեց անգլիացիների դեմ մղվող պատերազմում։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png