Պարագիծ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Պարագիծը երկչափ մակերևույթի կոնտուրի երկարությունն է կամ սահմանի երկարությունը։

Պարագիծը երկրաչափական պատկերը սահմանափակող գծի՝ (եզրագիծ) ընդհանուր երկարությունն է։ Պարագիծը տիրույթը ընդգծող ճանապարհն է։ Տերմինը կարող է օգտագործվել ինչպես ճանապարհի կամ երկարության համար, այնպես և կոնտուրի երկարության համար։

Շրջանի պարագիծը[խմբագրել]

Եթե շրջանի տրամագիծը 1 է, ապա նրա պարագիծը հավասար է π:

Շրջանի պարագիծը նրա եզրագծի՝ շրջանագծի երկարությունն է։ Այն ուղիղ համեմատական է նրա տրամագծին և շառավղին։ Հաշվի առնելով, որ շրջանագծի երկարության և տրամագծի հարաբերությունը հաստատուն թիվ է, որը նշանակվում է հունարեն այբուբենի π(պի) տառով, կստանանք շրջանի պարագծի հետևյալ բանաձևը՝

P = \pi\cdot{D}.\!, որտեղ` D-ն շրջանի տրամագիծն է, P-ն` պարագիծը:

Շառավղով արտահայտելիս բանաձևն ստանում է այս տեսքը՝

{P}={2}\pi\cdot{r}.\!, որտեղ` r-ը շրջանի շառավիղն է:

π-ն հաստատուն իռացիոնալ թիվ է, որը հավասար է՝ 3.14159 26535 ..... ։
Հաշվարկների ժամանակ այն ընդունվում է ≈3.14։

Որոշ պատկերների պարագծերի բանաձեւերը[խմբագրել]

Պատկերը Բանաձևը Փոփոխականները
Շրջան 2πr որտեղ՝ r-ը շառավիղն է.
Եռանկյուն a + b + c որտեղէ a-ն, b-ն և c-ն եռանկյունու կողմերի երկարություններն են։
Քառակուսի/շեղանկյուն 4a որտեղ՝ a-ն կողմի երկարությունն է։
Ուղղանկյուն 2(l+b) որտեղ՝ l-ը երկարությունն է, b-ն՝ բարձրությունը։