Ձայնի կլանում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Ձայնի կլանում, ձայնային ալիքի էներգիայի փոխակերպումը էներգիայի այլ տեսակների, մասնավորապես, ջերմության։ Բնութագրվում է կլանման a գործակցով, որը խիստ կախված է ջերմաստիճանից և խառնուկների առկայությունից։ a-ն սահմանվում է իբրև այն հեռավորության հակադարձ մեծություն, որն անցնելիս ձայնային ալիքի ամպլիտուդը փոքրանում է e= 2,718 անգամ։ Ձայնի կլանումը բնութագրվում է նաև կորուստների e գործակցով կամ Q= 1/e բարորակությամբ։ Գազերում կլանումր կախված է գազի ճնշումից, հեղուկներում՝ մածուցիկությունից։ Պինդ մարմիններում ձայնի կլանումը հիմնականում պայմանավորված է միջավայրի ջերմահաղորդականությամբ և ներքին շփումով, իսկ բարձր հաճախականությունների և ցածր ջերմաստիճանների դեպքում՝ պինդ մարմնի ներքին գրգռումների (ֆոտոններ, էլեկտրոններ, սպինային ալիքներ և այլն)հետ ձայնի փոխազդեցության պրոցեսներով։ Ձայնի կլանման երևույթն օգտագործվում է տարբեր նյութերի ներքին կառուցվածքը հետազոտելու համար։ Ծակոտկեն և թելավոր որոշ նյութեր, որոնցում կլանումն ուժեղ է, կիրառվում են ճարտարապետական ձայնագիտության մեջ՝ իբրև ձայնամեկուսիչներ։


Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png