Դեղագիտություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Դեղագիտությունը (ֆարմակոլոգիա) (հին հուն.՝ φάρμακον` ֆարմակոն` թույն (դեղ), λόγος` բառ, բան (-λογία` գիտություն) ) դեղերին և նրանց աղբյուրներին, հատկություններին, քիմիական գործընթացներին, ազդեցություններին գործածությանը վերաբերող գիտություն է։ [1]: Դեղագիտությունն ուսումնասիրում է դեղի ծագումը, էությունը, հատկությունները և բոլոր մակարդակներում ազդեցությունը կենդանի օրգանիզմի վրա։ Այսինքն դեղամիջոցի ստեղծման ու կիրառման տեսական հիմքն է։ Համարվում է ինտեգրատիվ գիտություն, արմատներ ունի քիմիայում, կենսաքիմիայում, որոնք կապում է ֆիզիոլոգիայի հետ։

Ժամանակակից դեղագիտության հիմնադիրը համարվում է գերմանացի Օսվալդ Շմիդեբերգը

Ընդգրկում է ֆարմակոդինամիկան և ֆարմակոկինետիկան: Առաջինն ուսումնասիրում է դեղի ազդեցությունը օրգանիզմի վրա, երկրոդը` հակառակը` դեղի կլանումից մինչև դուրսբերում։

Անցյալում ֆարմակոլոգիան ընդգրկում էր դեղանյութերի, դրանց ստացման աղբյուրների, դեղաձևերի տեխնոլոգիայի և բուժական օգտագործման վերաբերյալ եղած տեղեկությունները։ 19-րդ դարի 2-րդ կեսին այն դարձավ փորձառական գիտություն, և անջատվեցին դեղագործական գիտությունները։[2]

Դեղագիտությունը դեղագործությունը չէ, վերջինը դեղամիջոցի պատրաստման ու դուրսգրման գործունեությունն է։

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. (2006թ.) Stedman's Medical Dictionary։ 
  2. (1976թ.) Դեղաբանություն։ Հայկական սովետական հանրագիտարանի խմբագրություն։