Ֆրեոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆրեոնով տարատեսակ բալոններ

Ֆրեոն (ֆր.՝ Freons, լատ․ frigus - ցուրտ, սառնամանիք), հալոգեն պարունակող ալիֆատիկ հագեցած ածխաջրածինների տեխնիկական անվանումը։

Ֆիզիկական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեկանգամյա օգտագործման սառնագենտի բալոններ`R-134A, R-404A, R-410A, R-507, R-407C.

Անգույն գազեր (օրինակ, CCI2F2, եռման ջերմաստիճանը՝ –29,8 °C) կամ ցնդող հեղուկներ են (օրինակ, CCI3F, եռման ջերմաստիճանը՝ 23,8 °C)։ Ջրում իներտ են, չայրվող, ոչ պայթուցիկ, մետաղների մեծ մասի հետ ռեակցիայի մեջ չեն մտնում։

Թունավոր չեն։ Օգտագործվում են հիմնականում որպես սառնագենտներ։

Քիմիական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մաքուր ֆրեոնները քիմիապես համեմատաբար իներտ են, ուստի դրանք չեն այրվում օդում, պայթուցիկ չեն նույնիսկ բաց կրակի հետ շփման մեջ, սակայն ակտիվորեն համագործակցում են ալկալային մետաղների, մաքուր ալյումինի, մագնեզիումի, մագնեզիումի համաձուլվածքների հետ։ Արգելվում է ճնշման ներքո օդի կամ թթվածնի հետ խառնուրդների ձևավորումը և 200 ° C- ից բարձր տաքացվող մետաղի հետ շփումը։ Երբ ֆրեոնները տաքանում են 250 ° C- ից բարձր, առաջանում են թունավոր արտադրանքներ ՝ հիդրոքլորային կամ ջրածինաթթու (HCl, HF), հալոգեն-ֆոսգեներ (օրինակ ՝ COCl2 ֆոսգեն, որն օգտագործվել է որպես քիմիական միջոց Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ)։ Ֆրեոնները, որոնք խառնվում են յուղերով, կախված բաղադրությունից, հրդեհավտանգ են։

Դիմացկուն են թթուների և ալկալիների ազդեցությանը։

Մեթանային շարքի ֆրեոնների հիմնական ֆիզիկական հատկությունները[1]
Քիմիական ֆորմուլ Անվանում Տեխնիկական նշում Հալման աստիճան, °C Եռման աստիճան, °C Մոլեկուլյար հարաբերական զանգված
CFH3 ֆտորոմեթան R-41 -141,8 -79,64 34,033
CF2H2 դիֆտորոմեթան R-32 -136 -51,7 52,024
CF3H տրիֆտորոմեթան R-23 -155,15 -82,2 70,014
CF4 տետրաֆտորոմեթան R-14 -183,6 -128,0 88,005
CFClH2 ֆտորքլորմեթան R-31 -9 68,478
CF2ClH քլորդիֆտորոմեթան R-22 -157,4 -40,85 86,468
CF3Cl տրիֆռորքլորմեթան R-13 -181 -81,5 104,459
CFCl2H ֆռորդիքլորմեթան R-21 -127 8,7 102,923
CF2Cl2 դիֆտորդիքլորմեթան R-12 -155,95 -29,74 120,913
CFCl3 ֆտորտրիքլորմեթան R-11 -110,45 23,65 137,368
CF3Br տրիֆտորբրոմմեթան R-13B1 -174,7 -57,77 148,910
CF2Br2 դիֆտորդիբրոմմեթան R-12B2 -141 24,2 209,816
CF2ClBr դիֆտորքլորբրոմմեթան R-12B1 -159,5 -3,83 165,364
CF2BrH դիֆտորբրոմմեթան R-22B1 -15,7 130,920
CFCl2Br ֆտորդիքլորբրոմմեթան R-11B1 51,9 181,819
CF3I տրիֆտորյոդմեթան R-13I1 -22,5 195,911

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Промышленные фторорганические продукты: справочное издание / Б.Н.Максимов, В.Г.Барабанов, И.Л.Серушкин и др.. — 2-е, перераб. и доп. — СПб: «Химия», 1996. — 544 с. — ISBN 5-7245-1043-X
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png