Վիքիպեդիա:ՀՀՀ նյութերի օգտագործում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Soviet Armenian Encylopedia cover.jpg

Հայկական հանրագիտարան հրատարակչությունը իր կողմից հրատարակված գործերի մեծամասնությունը հրատարակել է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում-Համանման տարածում (CC-BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով, այդպիսով այդ աշխատությունների ամբողջական մասեր իրավաբանորեն կարելի է օգտագործել Վիքիպեդիայի հոդվածները գրելիս։

Սակայն պետք է հիշել, որ Վիքիպեդիայում այդ հոդվածները նախատեսվում է օգտագործել, միայն որպես մեկնարկային տաբերակ, հիմք, բայց առանց զգալի վերամշակման, ուղղակի պատճենումները ենթակա են արագ ջնջման։

ՀՍՀ–ի հոդվածները գրվել են 45 և ավել տարի առաջ, այդ ժամանակաշրջանում բազմաթիվ փաստեր և թվեր ճշտվել են, վերանայվել են մոտեցումներ, առաջ են եկել նոր վարկածներ, վերացել, ստեղծվել, վերանվանվել են երկրներ, բնակավայրեր, կազմակերպություններ։

Բացի տեղեկությունների հնացած լինելուց, երբեմն առաջանում է չեզոքության խնդիրներ, պայմանավորված Խորհրդային միությունում առկա ցենզուրայով և պրոպագանդայով։ Մեկ այլ պատճառ, ստեղծվող հանրագիրտանաը «հայկական» էր, ի տարբերություն Վիքիպեդիայի և ամեն հոդվածում Հայաստանի վրա ուժեղ շեշտը կարող է թյուր ընկալում ստեղծել ընթերցողների մոտ և շեղել նախագիծը իր էությունից։

Եվ ևս մեկ պատճառ, որն անընդունելի է դարձնում առանց վերամշակման հոդվածների տեղադրումը, ոճային զգալի տարբերությունը․ այն ինչ լավ էր տպագրության մեջ 45 տարի առաջ, անընդունելի է թվային ձևաչափում ներկայումս։ Այդ թվում հոդվածանունների մեծատառ գրելը, մեկ ընդ մեջ բացատով բառեր նշելը, էջում տեղ խնայելու նպատակով բազմաթիվ կրճատումները, անվանման այլ ստանդարտներ։ Զգալիորեն փոփոխվել է նաև հայերեն լեզուն (վաղուց է չենք գործածում «Սովետական», «տերրիտորիա», «կուլտուրա», «պրոյեկտ» բառերը, Էյնշտեյնը եկել է բնագրին մոտ Այնշտայնին, Կարլը Չարլզին)։

Դպրոցական հանրագիտարաններում, ոճը ոչ այդքան ակադեմիական է և ուղղված է ցածր և միջին դպրոցական տարիքին և հաճախ առաջին կամ երկրորդ դեմքից է շարադրված։

Անհրաժեշտ մշակում[խմբագրել կոդը]

Վերը թվարկված պատճառներով, հոդվածները օգտագործելիս անհրաժեշտ է՝

  • վերստուգել և ճշգրտել բոլոր բերված թվերը, անվանումները և փաստերը, ավելացնելով ժամանակակից վստահելի աղբյուրներ
  • վերացնել կամ վերախմբագրել ոչ–չեզոք հատվածներ
  • հեռացնել արդիականությունը կամ կարևորությունը կորցրած տեղեկությունները
  • վերամշակել հոդվածի ոճը (և՛ գրական, և՛ ձևավորման)
  • անհրաժեշտ է ավելացնել կատեգորիան և միջլեզվային հղումները
  • առվազն երկու ներքին հղում հոդվածում և առնվազն մեկ հղում դեպի հոդվածը
  • չափազանց ցանկալի է ավելացնել համապատասխան կաղապարներ, նոր պատկերներ, տեսաձայնային նյութեր

Խմբագրման ամփոփման մեջ (հոդվածի խմբագրման դաշտի անմիտապես տակը), արտոնագրի պահանջներին համաձայն, իրավաբանորեն պարտադիր է նշել որ նյութը հիմնված է ՀՀՀ հրարտարկչության համապատասխան աշխատանքից, եթե հայտնի է կոնկրետ հոդվածի հեղինակը, ապա նաև պարտադիր նշել հեղինակի անուն, ազգանունը։

Առանց վերոնշյալ խնդիրնը շտկելու, զուտ պատճենված կամ վերոնշյալ ցանկից միայն 1-2 խնդիր վերացված հոդվածները, ենթակա են արագ ջնջման։

Եթե ՀՍՀ–ի հոդվածը կարճ է, և չի բավարարում նվազագույն ծավալի պահանջներին, այն պետք է ընդլայնվի մինչ Վիքիպեդիայում տեղադրվելը։

Մինչդեռ պարտադիր պայման չէ, սակայն գնահատելի է, որևէ հոդվածի տեքստից օգտվելիս, Վիքիդարանում այդ ողջ էջը սրբագրել։

Տեսածրված նյութեր[խմբագրել կոդը]

Վիքիդարանում արդեն տեղադրված են ՀՍՀ հետևյալ հատորները՝

  1. 1 հատոր
  2. 2 հատոր
  3. 4 հատոր
  4. 5 հատոր
  5. 6 հատոր
  6. 7 հատոր
  7. 8 հատոր
  8. 9 հատոր
  9. 10 հատոր
  10. 11 հատոր
  11. 12 հատոր
  12. 13 հատոր

Տեքստերը տեղադրված են առանց սրբագրման, կարիք կա սրբագրելու, որից հետո կարելի է տեքստը միանգամից տեղափոխել Վիքիպեդիա, ու անհրաժեշտ խմբագրումներից հետո դարձնել հոդված։

Քննարկումները խորհրդարանում։