Վիրավորանք (պատմվածք)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վիրավորանք
ռուս.՝ Обида
Տեսակպատմվածք
ՀեղինակՄիխայիլ Շոլոխով
Բնագիր լեզուռուսերեն
Հրատարակություն1962

«Վիրավորանք» (ռուս.՝ Обида), ռուս խորհրդային գրող Միխայիլ Ալեքսանդրովիչ Շոլոխովի պատմվածքը, որը գրվել է 1925-1926 թվականներին։

Հրապարակումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միխայիլ Շոլոխովի «Վիրավորանք» պատմվածքը առաջին անգամ լույս է տեսել 1962 թվականին (Ստեղծ. ժող. 8 հատորով ,Մ. 1962, հ 1)։ Ստեղծագործության ձեռագիրը հայտնաբերվել է Լ. Գ. Յակիմենկոյի կողմից ԳԱՌՊԱ- ի ֆոնդերում` 1950-ականների 2-րդ կեսին։

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ստեղծագործության գլխավոր հերոսը՝ Դուբրովինսկի խուտորի բնակիչ, Ստեփան Պրոկոֆևիչը, մեծ ընտանիքի ղեկավարը («Քաղաքացիական պատերազմում սպանված որդուց մնացել է ութ շունչ»), ինչպես և բոլորը, դժգոհում էր բերքի անբավարարությունից և վերահաս սովից, ինչպես բոլորը, նա էլ սպասում էր գալիք աշնանացանի համար խոստացված սերմացուի վարկին։ Կայարանում ստանալով ցանկալի հացահատիկի սերմացուն՝ նա գնում է տուն իր հարևան Աֆանասիի հետ։ Ստանիցայի ճանապարհին նրանց են հանդիպում անծանոթ մարդիկ և խլում են սերմացու հացահատիկը։ Ստեփանը շատ է վշտանում տեղի ունեցածից և դառնում լռակյաց ու ճնշված։ Մի անգամ ամռանը նա գնում է կորած ցուլերին որոնելու և հանդիպում է իրեն թալանողներից մեկին, սպանում է նրան, բայց կարեկցանք է ցուցաբերում սպանվածի երեք տարեկան որդու հանդեպ և պատրաստ է փոխարինել հորը։

Քննադատություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ստեղծագործությունը բարձր է գնահատում Վ. Վ. Գուրան. «Այս ստեղծագործության իսկապես կենսական, բացառիկ դրամատիկ իրավիճակի, և ողբերգական լարվածության պատկերումը բնութագրում են մեծ արվեստագետի մարդկային տաղանդը, որը շուտով իր արտահայտությունն է գտնում «Խաղաղ Դոն» վեպում։ Այստեղ Շոլոխովն ընդդիմանում է երկարատև պատերազմի և գյուղացու մշտական կարիքների հետևանքով առաջացրած վայրենությանը և «երկրի իշխանությանը», որը սպանել է գյուղացու մեջ մարդկային ամեն ինչ»[1]։

Վ. Մ. Լիտվինովը պատմվածքը համարում է գրողի վաղ շրջանի «ամենաազդեցիկ» ստեղծագործություններից մեկը` «այստեղ տեղի ունեցած ողբերգությունն առավել սուր է, քանի որ դժբախտը սպանում է դժբախտին, մի աղքատ մարդ կողոպտում է մեկ ուրիշին, և երբ նրան բռնում են, նա գրեթե չի դիմադրում պատժիչ գործողություններին, քանի որ այդպիսին է բարոյական դրվածքը։ Եվ այս ամենը մարդկանց անհավատությունից և նրանց բարոյականությունից չէ, ավելի շուտ, ազգի հայացքների համակարգի այն հասկացությունների մերժումից է, որոնք «դարերի ընթացքում կարծրացել են» և ցանկացած աղետալի իրավիճակում աշխատող մարդուն պատկերացնում են որպես հոգեպես կարծրացած և բարոյապես անշարժ»[2]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Как создавался «Тихий Дон»: Творческая история романа М. Шолохова. М., 1989. ― С. 56
  2. Шолоховские уроки // Новый мир, 1984. ― № 5. ― С. 235

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Шолоховская энциклопедия/ Колл. авторов; глав. ред. Ю. А. Дворяшин; вступ. ст. М. М. Шолохов. — М.: Издательский дом «СИНЕРГИЯ», 2013. — 1216 с.: ил. ISBN 978-5-94238-022-9

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]