Ջերմային դիսոցում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Ջերմային դիսոցում, ջերմային քայքայում, նյութերի քայքայման դարձելի քիմիական ռեակցիաներ, որոնք ընթանում են ջերմաստիճանը բարձրացնելու հետևանքով։

Ջերմային դիսոցման հետևանքով մեկ նյութից առաջանում է մի քանի կամ մեկ ավելի պարզ նյութ։

Հավասարակշռություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջերմային դիսոցման հավասարակշռությունը ստեղծվում է ըստ զանգվածների ներգործության օրենքի և կարող է բնորոշվել հավասարակշռության հաստատունով կամ դիսոցման աստիճանով (քայքայված մոլեկուլների թվի և ելանյութի մոլեկուլների ընդհանուր թվի հարաբերությամբ)։ Ջերմային դիսոցումը մեծ մասամբ ուղեկցվում է ջերմության կլանումով (էնթալպիան աճում է), այդ պատճառով տաքացումը ուժեղացնում է այն։

Ճնշման մեծացումը արգելակում է ջերմային դիսոցմանը, եթե այն ուղեկցվում է գազային նյութերի մոլերի թվի աճմամբ։ Հակառակ դեպքում դիսոցման աստիճանը կախված չէ ճնշումից։

Պինդ նյութերի (օքսիդներ, բյուրեղահիդրատներ և այլն) ջերմային դիսոցումն իրականացնելու համար կարևոր է իմանալ այն ջերմաստիճանը, որում անջատվող գազի ճնշումը հավասարվում է արտաքին ճնշմանը, այդ ջերմաստիճանում պինդ նյութի քայքայումը խիստ արագանում է։

Նշանակություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գործնական նշանակություն ունեն ջրի և ածխաթթու գազի քայքայումը, ածխաջրածինների դեհիդրումը (հոմոգեն ռեակցիաներ), կարբոնատների, սուլֆիդների դիսոցումը (հետերոգեն ռեակցիաներ), որոնցով են պայմանավորված բազմաթիվ ջերմատեխնիկական, քիմիական և մետալուրգիական պրոցեսներ (կրաքարի բովումը, ցեմենտների արտադրությունը և դոմենյան պրոցեսը)։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Е. С. Андреева, С. С. Андреев. Промышленная экология
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png