Նորվեգիայի երաժշտություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նորվեգիայի դրոշ

Նորվեգիան բավականին նոսր բնակեցված երկիր է Եվրոպայում: Ունի 385,252 կմ² տարածք և մոտ 5,000,000 բնակչություն: Երկրի կարևոր մշակութային ճյուղերից մեկը երաժշտությունն է: Նորվեգիայի երաժշտությունը ուսումնասիրվել է վաղեմի ժամանակներից, որը վկայում են պեղումների արդյունքում հայտնաբերված հուշարձանները (մ․թ․ա․ II դար), նվագարանների պատկերները քարի և փայտե զարդամոտիվների վրա (մ․թ․ II դար), որոշ երաժշտական գործիքներ՝ ֆել և գիգ ջութակներ, լուր եղջերափող, լանգարպ կամ լանգելեգ տավիղներ հիշատակող սագաները։ Պահպանվել են հին ժողովրդական նվագարաններ՝ բուկկեհոռն (այծեղջյուր), պրիլլար (ցուլեղջյուր), տրիլլեհոռն (եղջերափողակ), սելյե (սրինգ)։ 19-րդ դարի վերջերին Նորվեգիան տնտեսական մեծ աճ է ապրում իր քաղաքաշինությամբ և արդյունաբերությամբ, որի արդյունքում, այդ քաղաքներում երաժշտությունը՝ օպերային ներկայացումները, սիմֆոնիկ համերգները բարձր մակարդակով են ներկայացվում: Այս դարաշրջանում անվանի կոմպոզիտորներ Էդվարդ Գրիգը և Յոհան Սվենդսենը Եվրոպական երաժշտական ավանդույթները միավորեցին նորվեգական տոնայնությունների հետ: Երաժշտությունն ու պարային երաժշտությունը մեծ վերելք ունեցան և սա շարունակվեց 20-րդ դարում, նույնիսկ, երբ գրամաֆոնային ձայնագրություններն ու ռադիոն դարձան տարածված: 20-րդ դարի վերջին կեսին Նորվեգիան աշխարհի շատ այլ երկրների նման արմատական վերածնունդ ապրեց:

Ժողովրդական երաժշտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նորվեգական ավանդական ջութակ

Նախքան 1840 թվականը Նորվեգիայի ժողովրդական երաժշտության վերաբերյալ շատ քիչ գրավոր աղբյուրներ են եղել: Նշվում է, որ պատմական ձեռքբերումները ունեն հստակ քրիստոնեական ազդեցություն: Ըստ հետազոտությունների կա մի կապ առասպելի, հեքիաթի և ժողովրդական երաժշտության միջև: Ընդհանուր առմամբ ժողովրդական երաժշտության նպատակը ժամանցն էր և պարը: Նորվեգիայի ժողովրդական երաժշտությունը կարելի է բաժանել երկու կատեգորիաների՝ գործիքային և վոկալ: Որպես կանոն գործիքային ժողովրդական երաժշտությունը պարային երաժշտությունն է: Նորվեգական ժողովրդական պարերը հասարակական պարեր են և սովորաբար ներկայացվում են զույգերով, թեև կան մի շարք մենապարեր: Նորվեգիան ունի շատ քիչ հանդիսավոր պարեր, որոնք բնորոշ են այլ մշակույթների:

Դասական երաժշտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էդվարդ Գրիգ

1600-ականների ընթացքում Օսլոյում, Տրոնհեյմում և Բերգենում կային քաղաքային երաժիշտներ: Նորվեգիայի դասական երաժշտությունը սկիզբ է առել 18-րդ դարի սկզբներին, երբ ստեղծագործում էին պարային, կամերային երաժշտություն և կանտատներ: Այս կոմպոզիտորներից են Գեորգ վոն Բերտուչը, Յոհան Դանիել Բեռլինը և Յոհան Հենրիկ Բեռլինը: Ժամանակի ընթացքում երաժշտությունը շատ այլ քաղաքային տարածքներում հասանելի դարձավ: Ավելին, շուրջ 1750-ականներին մասնավոր կամ կիսա-հասարակական երաժշտական հասարակություններ սկսեցին հայտնվել մի շարք քաղաքներում, հաշվի առնելով հարուստ բնակչության հնարավորությունները՝ երաժշտությունը վայելելու համար[1]:

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Cronshaw, Andrew. Fjords and Fiddles. 2000. In Broughton, Simon and Ellingham, Mark with McConnachie, James and Duane, Orla (Ed.), World Music, Vol. 1: Africa, Europe and the Middle East, pp 211–218. Rough Guides Ltd, Penguin Books. ISBN 1-85828-636-0
  • "Norway." The New Grove dictionary of music and musicians. 2nd ed. 2001. Print.
  • Bergsagel, John. Scandinavia: Unity in Diversity. In Samson J editor, The Late Romantic Era. Macmillan. (1991): 240-265.
  • Goertzen, C. " The Radiokappleik: Regional Norwegian folk music in the media." The Journal of Popular Culture 30 (1996): 249-262.
  • Grinde, Nils. A History of Norwegian Music. Trans.William H. Halverson and Leland B. Sateren. Lincoln: University of Nebraska Press, 1991. Print.
  • Horton, John. Scandinavian Music: A Short History. London: Faber and Faber, 1963. Print.
  • Myklebust, R. "Norwegian folk music record." Journal of the International Folk music council 10, (1958): 51.
  • Vollsnes, A.O. Norway – Music and Musical Life – in Maagerø, Eva, and Birte Simonsen. Norway: Society and Culture. Kristiansand: Portal, 2005. Print. pp. 279–305.
  • Sandvik, O.M. " Norwegian Folk music and its social significance." Journal of the International Folk Music Council 1 (1949): 12-13.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Norway cultural profile»։ Embassy of Norway in the United Kingdom and the British Council Norway։ 2007-08-19։ Վերցված է 2012-03-15