Յանկի դուդլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
«Յանկի դուդլ»
սինգլը

«Յանկի-դուդլ» (անգլ.՝ Yankee Doodle), ԱՄՆ-ում տարածված ազգային երգ: Ներկայումս ընկալվում է հայրենասիրական ձևով (չնայած ի սկզբանե ստեղծվել է որպես հումորային): Հանդիսացել է ԱՄՆ-ի առաջին օրհներգերից մեկը և կարճ ժամանակահատվածով օգտագործվել է ԱՄՆ-ի անկախության պատերազմի տարիներին: Նաև հանդիսանում է Կոնեկտիկուտ նահանգի օրհներգը:

Երգի պարզագույն մեղեդին, ենթադրվում է, հայտնի էր Անգլիայում Չարլզ I ժամանակ «Nankey-Doodle» վերնագրով և կատարվում էր թագավորական հեծելազորայինների կողմից՝ Կրոմվելին ծաղրելու նպատակով: 1755 թվականի հունիսին, ֆրանսիացիների հետ գաղութային պատերազմի ժամանակ այդ երգը ճանապարհորդել է անգլիական զորքերի հետ դեպի Հյուսիսային Ամերիկա: Համարվում է, որ երգի նոր բառերի հեղինակը գնդային բժիշկ Ռիչարդ Շակբերգն է (Richard Shuckburgh), և, որ երգը արտացոլում է բրիտանական սպաների ծաղրանքով վերաբերմունքը հյուսիսային ամերիկացի (տեղացի) նորակոչիկների հանդեպ: Հետագայում երգի բառերը բազմիցս փոխվել են:

Երգի բառեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երգի ամբողջական տեքստը՝ այն տեսքով, որն այժմ հայտնի է [1]

Fath’r and I went down to camp,
Along with Cap’n Goodin',
And there we saw the men and boys
As thick as hasty puddin'.
CHORUS:
Yankee Doodle keep it up,
Yankee Doodle dandy,
Mind the music and the step,
And with the girls be handy.
And there we saw a thousand men
As rich as Squire David,
And what they wasted every day,
I wish it could be saved. CHORUS
The 'lasses they eat it every day,
Would keep a house a winter;
They have so much, that I’ll be bound,
They eat it when they’ve mind ter.
CHORUS
And there I see a swamping gun
Large as a log of maple,
Upon a deuced little cart,
A load for father’s cattle.
CHORUS
And every time they shoot it off,
It takes a horn of powder,
and makes a noise like father’s gun,
Only a nation louder.
CHORUS
I went as nigh to one myself
As 'Siah’s inderpinning;
And father went as nigh again,
I thought the deuce was in him.
CHORUS
Cousin Simon grew so bold,
I thought he would have cocked it;
It scared me so I shrinked it off
And hung by father’s pocket.
CHORUS
And Cap’n Davis had a gun,
He kind of clapt his hand on’t
And stuck a crooked stabbing iron
Upon the little end on’t
CHORUS
And there I see a pumpkin shell
As big as mother’s bason,
And every time they touched it off
They scampered like the nation.
CHORUS
I see a little barrel too,
The heads were made of leather;
They knocked on it with little clubs
And called the folks together.
CHORUS
And there was Cap’n Washington,
And gentle folks about him;
They say he’s grown so 'tarnal proud
He will not ride without em'.
CHORUS
He got him on his meeting clothes,
Upon a slapping stallion;
He sat the world along in rows,
In hundreds and in millions.
CHORUS
The flaming ribbons in his hat,
They looked so tearing fine, ah,
I wanted dreadfully to get
To give to my Jemima.
CHORUS
I see another snarl of men
A digging graves they told me,
So 'tarnal long, so 'tarnal deep,
They 'tended they should hold me.
CHORUS
It scared me so, I hooked it off,
Nor stopped, as I remember,
Nor turned about till I got home,
Locked up in mother’s chamber.
CHORUS
Gen. George P. Morris

Անգլերենից հայերեն թարգմանություն՝

Ես ու հայրս ճամբար գնացինք
Գլխապետ Գուդինի հետ միասին,
Տեսանք այնտեղ տղամարդ ու տղա
Ճարպոտ ինչպես մի յուղոտ շիլա:
ԿՐԿՆԵՐԳ՝
Յանկի Դո՛ւդլ, առաջ շարժվի՛ր,
Դենդի Յանկի Դո՛ւդլ,
Շարժուձևիդ, նվագին ուշադիր,
Աղջիկներին գոհացրո՛ւ դու:
Այնտեղ տեսանք հազար տղամարդ,
Սքուեյթ Դեվիդի չափ հարուստ,
Քամուն տալիս էին օրեկան այնքան,
Ինչքան կերազեի ունենալ ապրուստ:
ԿՐԿՆԵՐԳ
Օրեկան նրանց կերածի արժեքը
Մի տուն ողջ ձմեռ պահում է,
Այդքան ունեն, երդվում եմ, տղերքը,
Երբ խելքները փչում է՝ ուտում են:
ԿՐԿՆԵՐԳ
Այնտեղ տեսա հսկա հրացան,
Թխկու ծառի բնի չափ,
Քրչոտ ու փոքրիկ սայլին տեսա
Հոր նախիրի գոմի աղբ:
ԿՐԿՆԵՐԳ
Եվ նրանց ամեն կրակոց
Մի եղջյուր վառոդ է ծախսում,
Հոր հրացան և ողջ ազգի բոց՝
Այդքանից ավել աղմուկ է հանում:
ԿՐԿՆԵՐԳ
Ես մոտեցա ահա մեկին,
Պճրաբարո մի աղջկան,
Տեսա, որ հայրս է կողքին,
Խնդրով է հայրս, կերևա:
ԿՐԿՆԵՐԳ
Զարմիկ Սիմոնը այնպես ճաղատեց,
Այնհայտանում է կարծեցի,
Այնպես ուժգին ինձ վախեցրեց,
Որ հորս գրպանին կախեցի:
ԿՐԿՆԵՐԳ
Դեվիդ կապիտանը հրացան ուներ,
Կարծես ձեռքի հետ ձուլված,
Այն կորաձև երկաթ ուներ,
Իր փոքր ծայրին ամրացրած:
ԿՐԿՆԵՐԳ
Դդմի կեղև այնտեղ տեսա՝
Մորս հսկա թաշտի պես,
Ամեն անգամ ով բզի այն, ձեռք տա՝
Ծլկում է, ճիշտ ազգիդ պես:
ԿՐԿՆԵՐԳ
Նաև կաշվե բռնիչներով
Տեսա փոքրիկ տակառ,
Զարկվում պստիկ ծեծաններով,
Հավաքում մարդկանց իրար:
ԿՐԿՆԵՐԳ
Կար Վաշինգտոնը՝ կապիտանը,
Բարի մարդկանց շրջապատում,
Զորեղ փառքին հասած ասպետը,
Նա միայնակ տեղ չէր գնում:
ԿՐԿՆԵՐԳ
Հանդիսավոր հագուստներով,
Ցնցող հովատակին հեծած,
Աշխարհը դեմը շարքերով,
Հարյուր և միլիոն դարձած:
ԿՐԿՆԵՐԳ
Իր գլխարկի կիզում էին
Ժապավենները հրակարմիր,
Սաստիկ, անչափ ուզում էի
Նման նվեր տալ Ջեմիմայիս։
ԿՐԿՆԵՐԳ
Մարդկանց գռմռոցն էր լսելի,
Գերեզմաններ փորի՛ր, ասացին,
Ահռելի երկար, խորը ահռելի,
Նրանք պահել ինձ ուզեցին:
ԿՐԿՆԵՐԳ
Այնքան ամենը վախեցրեց,
Գլխապատառ փախչում էի,
Եվ կանգ առա վերջապես ես,
Երբ մորս ննջարանում էի:
ԿՐԿՆԵՐԳ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Gen. George P. Morris — «Original Yankee Words», The Patriotic Anthology, Doubleday, Doran & Company, Inc. publishers, 1941. Introduction by Carl Van Doren. Literary Guild of America, Inc., New York N.Y.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]