Մուրհակի հաշվառում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Մուրհակի հաշվառում, մուրհակատիրոջ կողմից մուրհակի փոխանցումը բանկին` պարտատոմսի գումարը մինչև սահմանված ժամկետը ստանալու համար[1]։ Մուրհակի հաշվառման համար բանկը գանձում է միջնորդավճար` մուրհակի գումարի տոկոսի տեսքով։ Այդ տոկոսը կոչվում է զեղչի տոկոսադրույք կամ զեղչի տոկոս կամ դիսկոնտ[2]։ Այլ կերպ ասած` պարտատոմսի հաշվառումը բանկի կողմից պարտատոմսի գնումն է դրա գումարից ցածր գնով, դիսկոնտով։

Զեղչի դրույքաչափը կախված է պարտատոմսի որակից ու մարման ժամկետից և որոշվում է մուրհակատիրոջ և բանկի միջև կնքված պայմանագրում։ Զեղչի տոկոսադրույքի չափի վրա ազդում է բանկի կողմից տրամադրվող վարկերի տոկոսադրույքի չափը։

Մուրհակների համար, որոնցում նշվում է պարտքի ֆիքսված գումարը` առանց տոկոսների հաշվեգրման, զեղչի արժեքը որոշվում է հետևյալ բանաձևով[2].

որտեղ`

-ն դիսկոնտի գումարն է,
-ն պարտատոմսի գումարն է,
-ն պարտատոմսի մարման ամսաթվին նախորդող օրերի քանակն է,
-ը` բանկի զեղչի տոկոսադրույքը։

Բանկերը հաշվի են առնում հեղինակավոր ընկերությունների պարտավորություններ պարունակող պարտատոմսերը, որոնց վճարունակությունը կասկած չի հարուցում (այսպես կոչված` առաջին կարգի օրինագծեր)։ Եթե պարտատոմսը երաշխավորված է խոշոր բանկի կողմից, ապա այն հաշվառվում է ավելի ցածր տոկոսադրույքով, քան առևտրային կամ արդյունաբերական ընկերությունների պարտատոմսերը, որոնք չունեն բանկային երաշխիք (բանկային ավալ)։ Փոքր և ֆինանսապես թույլ ընկերությունների պարտավորություններով մուրհակները բանկերի կողմից չեն ընդունվում հաշվապահական հաշվառման համար կամ հաշվառվում են սովորականից տարբեր, խիստ ուռճացված տոկոսադրույքներով[1]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Учет векселя // Словарь финансовых терминов.
  2. 2,0 2,1 Берзон Н. И. и др. Учёт векселей // Фондовый рынок / Под ред. проф. Н. И. Берзона. — Учебное пособие для вузов экономического профиля. — М.: Вита-Пресс, 1998. — С. 113—116. — 397 с. — ISBN 5-7755-0057-1 "Արխիվացված պատճենը" (PDF). Արխիվացված է the original (PDF) 2014 թ․ մայիսի 27-ին. Retrieved 2023 թ․ ապրիլի 29.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]