Մայր Տաճարի հրապարակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Մայր Տաճարի հրապարակ (1941 թվականի հունվարի 8-ից մինչև 2010 թվականի ապրիլի 29-ը՝ Հեղափոխության հրապարակ), հրապարակ Տվերի Կենտրոնական շրջանում, Սովետական փողոցի սկզբնամասում: Հարակից գտնվում են քաղաքային այգին և «Քիմիկ» մարզադաշտը:

Անվան ծագումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մայր Տաճարի հրապարակը հնագույնն է Տվերում[1]: Իր անվանումը ստացել է 1285 թվականից ի վեր այստեղ գտնվող և 1935 թվականին պայթեցված Փրկչի Պայխառակերպության տաճարից: Բացի տաճարից, տարբեր ժամանակներում այստեղ գտնվել են Միխայել Արխանգելի եկեղեցին, Տրոիցկյան և Աֆանասևյան մենաստանները, հայրապետական տունը:

1764—1766 թվականներին հայրապետական հին տան տեղում լառուցվել է կայսրական ճամփորդական պալատը:

1936 թվականին քանդված տաճարի տեղում տեղադրվել է «Լենինը եւ Ստալինը նստարանին» քանդակը, որն ավերել են հիտլերականները 1941 թվականին՝ քաղաքի օկուպացիայի ժամանակ:

1941 թվականի հունվարի 8-ին Մայր Տաճարի հրապարակը, ի հիշատակ Տվերում տեղի ունեցած հեղափոխական իրադարձությունների, վերանվանվել է Հեղափոխության հրապարակ:

Այսպես, 1905 թվականի հոկտեմբերին Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական աշխատավորական կուսակցության Տվերյան կոմիտեի որոշմամբ հրապարակում տեղի է ունեցել աշխատավորների ցույց: Միտինգից հետո ցուցարարները շարժվել են վոլգայի երկայնքով՝ քաղաքական բանտարկյալներին բանտից ազատ արձակելու պահանջով: Այժմյան «Քիմիկ» մարզադաշտի տեղում ոստիկանության կողմից հեծելազորային մասի միջամտությամբ ցույցը ցրվել է:

1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխության օրերին այս հրապարակում սպանվել է տվերյան նահանգապետ ֆոն Բյունտինգը:

Հրապարակը իր պատմական անունը սկսել է կրել 2010 թվականի ապրիլի 29-ից[2]՝ Տվեր քաղաքի վարչակազմի ղեկավար Վասիլի Տոլոկոյի որոշմամբ:

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կադր ռազմական կինոխրոնիկայից: Անհայտ հեղինակ, 1941-1942 թվականների ձմեռ:
Կայսերական ճամփորդական պալատը մեր օրերում
  • Հրապարակի զարդը Մ. Ֆ. Կազակովի նախագծով 1764-1766 թվականներին կառուցված Ճամփորդական պալատն է: Իրենց ճանապարհորդությունների ժամանակ պալատում հանգրվանել են ռուս միապետերը, այդտեղից էլ՝ անվանումը:

Ավելի ուշ ճարտարապետ Կարլ Ռոսսիի մասնակցությամբ պալատի հիմնական շենքի կողային հատվածները ընդլայնվել են: Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Ճամփորդական պալատում տեղակայվել են Հեղափոխական կոմիտեն և նահանգի գործադիր կոմիտեն: Այստեղ է գտնվել նաև Կարմիր Գվարդիայի շտաբը:

1941 թվականին քաղաքի պաշարման ժամանակ գերմանացիները հրապարակում, անմիջապես պալատի պատերի տակ, թաղել են իրենց զոհերին: 1942 թվականի սկզբին գերմանացիների գերեզմանները լիկվիդացվել են: Ռազմական գործողությունների հետևանքով Պալատը մեծապես տուժել է, վերականգնվել է 1946-1948 թվականներին:

Ներկա ժամանակներում պալատում տեղակայված են գավառագիտական թանգարան և պատկերասրահ:

  • Հրապարակում, ճամփորդական պալատի կողքին, գտնվում է «Հանուն հաշտարար Հոկտեմբերի ընկածների համար» հուշարձանը: Այն մարմարե համալիր է՝ տեղադրված հեղափոխականների եղբայրական գերեզմանին:
  • Հրապարակի պուրակի կենտրոնում 1955 թվականի ապրիլի 30-ին տեղադրվել է Մ. Ի. Կալինինի հուշարձանը (քանդակագործ՝ Ս. Ն. Պոպով): Թերթը պահած ձեռքում՝ Կալինինը կարծես թե գնում է դեպի աբիոն, որպեսզի հանդես գա ժողովրդի առաջ:
  • 2012 թվականին հայտարարվեց Փրկչի Պայծառակերպության տաճարի վերականգնման մասին: Սրա հետ կապված ամբողջ հրապարակը շրջապատվեց կապույտ ցանկապատով, կտրվեցին շատ ծառեր և սկսվեցին պեղումները: 2013 թվականի գարնանը Մ. Ի. Կալինինի հուշարձանը տեղափոխել է Կալինինի պողոտայի հյուսիսային մասում՝ N 18 տան և Կարմիր Սլոբոդայի 1-ին նրբանցքի միջև գտնվող պուրակը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]