Կտրումով մետաղամշակում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Կտրումով մետաղամշակում, տաշեղահանման եղանակով մետաղների մշակման տեխնոլոգիական պրոցեսներ, կատարվում են կտրիչ գործիքներով՝ մետաղահատ հաստոցների վրա։ Հիմնական տեսակներն են․ շրջատաշումը, ռանդումը, գայլիկոնումը, լայնումը, միջաձգումը, ֆրեզումը և ատամնաֆրեգումը, հղկումը, հոնինգումը և այլն։ Կտրումով մետաղամշակման ամեն մի տեսակ բնութագրվում է կտրման ռեժիմով, որը բաղկացած է հետևյալ տարրերից, կտրման V արագություն, կտրման է խորություն և S մատուցում։ Կտրման արագությունը գործիքի կամ նախապատրաստուկի արագությունն է գլխավոր շարժման ուղղությամբ, որի հետևանքով տեղի է ունենում նախապատրաստուկից տաշեղի անջատում։ Մատուցումը արագությունն է մատուցման շարժման ուղղությամբ։ Օրինակ, շրջատաշման ժամանակ կտրման արագությունը մշակվող նախապատրաստուկի տեղափոխման արագությունն է կտրիչի կտրող եզրի նկատմամբ, իսկ մատուցումը՝ նախապատրաստուկի մեկ պտույտի ընթացքում կտրիչի կտրող եզրի տեղափոխությունը (մմ-ով)։ Կտրման խորությունը մեկ անցի ընթացքում հանվող մետաղի շերտի հաստությունն է (մմ-ով)։ Կտրումով մետաղամշակման դեպքում հանվող տաշեղը կարող է լինել տարրային, սահքի, կիսատման և մակաբեկման։ Տաշեղագոյացման տարբեր գոտիներում մետաղի դեֆորմացիան տարբեր Է։ Այն ընդգրկում է նաև մշակված դետալի մակերևութային շերտը, որի հետևանքով վերջինս ձեռք է բերում մակակոփում, և առաջանում են դետալի որակի վրա ազդող ներքին (մնացորդային) լարումներ։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 476 CC-BY-SA-icon-80x15.png