Կիբիրա ազգային պարկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox plant.png
Կիբիրա ազգային պարկ
Kibira National Park
Տեսակազգային պարկ
ԵրկիրFlag of Burundi.svg Բուրունդի[1]
Հիմնվել էդեկտեմբերի 12, 1933
Կոորդինատներ: 2°54′52.7900041″ հվ. լ. 29°26′0.99999610000388″ ավ. ե. / 2.914663890028° հս․. լ. 29.4336111100277797448° ավ. ե. / 2.914663890028; 29.4336111100277797448
Կիբիրա ազգային պարկը գտնվում է Բուրունդիում
Կիբիրա ազգային պարկ
Կիբիրա ազգային պարկը գտնվում է Երկիրում
Կիբիրա ազգային պարկ

Կիբիրա ազգային պարկ (իսպ.՝ Parque nacional de Kibira), ազգային պարկ Բուրունդիի հյուսիսարևմտյան հատվածում։ Ներառելով 4 պրովինցիաներ և ընդգրկելով 400 կմ2՝ Կիբիրա ազգային պարկն ընկած է Կոնգո-Նեղոս ջրբաժանի լեռնային մասում։ Այն տարածվում է հյուսիսից՝ Մուրամվյա նահանգից մինչև Ռուանդայի սահմանը, որտեղ այն հարակից է Նյունգվե ազգային պարկի հետ։

Անտառ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հաշվվում է, որ պարկի շուրջ 16%-ը բաղկացած է առաջնային լեռնային խոնավ անտառից, Բուրունդիի միակ լեռնային անտառից[2] և հարակից երկու ընդարձակ թեյի պլանտացիաներից, մեկը՝ Թեզայում, իսկ մյուսը՝ Ռվեգուրայում։ Պարկի բարձրությունը գերազանցում է 1100 մմ-ը[3]։

Ծառատեսակներից գերակշռող են՝ Symphonia globulifera, Albizia gummifera և այլն։

Անտառն ընդգրկում է տարածքի լեռնային ճահիճը։ Պարկում, ընդհանուր առմամբ, աճում է 644 բույս։ Անտառում կան կաթնասունների 98 տեսակներ, ինչպես նաև այստեղ գրանցվել է թռչունների 200 տեսակ[2]։ Չնայած Կիբիրան այնքան մանրակրկիտ չի ուսումնասիրվել, որքան հարևան որոշ հարակից տարածքներ, այնուամենայնիվ, այն դեռ համարվում է «Բուրունդիի ամենակարևոր վայրը՝ լեռնանտառային թռչունների պահպանման համար»[4]։

Թռչուններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարկում հայտնաբերված կարևոր թռչուններից են՝ բզեզը (Buteo oreophilus), մոխրագույն թութակը (Psittacus erithacus), տրոգոնը (Apaloderma vittatum), եղնեղջյուրը (Bycanistes subcylindricus) և այլն։

Կիբիրան պրիմատների որոշ տեսակների «հայրենիքն» է, այդ թվում՝ շիմպանզեների և սև ու սպիտակ կոլոբուսների։ Պարկը կառավարվում է Բնապահպանության ազգային ինստիտուտի կողմից։

Սև ու սպիտակ կոլոբուս կապիկ
Corythaeola cristata -Jurong Bird Park, Singapore-8a.jpg
Լեռնային բզեզ

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մինչև 1933 թվականը այս անտառը Բուրունդիի թագավորների որսորդական արգելոցն էր։ Տեղացիները հարգանք են տածում պարկի նկատմամբ՝ այն կախարդական ուժով շրջապատելով։ Ճանաչվել է արոտավայրերի օգտագործման և անտառամթերքի հավաքման իրավունքը։

Անտառի անձեռնմխելիությունը օգնեց պահպանել ազգային պարկը՝ նույնիսկ գաղութատիրական ժամանակաշրջանից առաջ։ 1933-1980 թվականների միջև Կիբիրան դասակարգվել է որպես Կոնգո-Նեղոս անտառ արգելոց[3], նախ՝ Բելգիայի տիրապետության ներքո, ապա 1962 թվականի հուլիսին՝ Բուրունդի անկախության հռչակումից հետո։ Միայն կարգավորվեց բարձրարժեք փայտանյութի արդյունահանումը։

Անկախություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անկախության հռչակման և 1980 թվականների ընթացքում վերացավ սահմաններում մշակության համար նոր հող հատկացնելու իրավունքը, թեև պահպանվում էին արոտավայրերի իրավունքները։

Չնայած իր ազգային պարկի կարգավիճակին, անտառի որոշ հատվածներում ծառերը հատելու և բամբուկները կտրելու, հրդեհի և որսորդության հետևանքով խաթարվում է գյուղատնտեսության գործունեությունը։

Ջուր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջուրը, որը հոսում է Կիբիրա ազգային պարկի անտառներից, կազմում է նրա երեք քառորդ մասը, ինչն էլ երկրի ամենամեծ պատվարն է։ Վերջինս հանդիսանում է երկրում արտադրված հիդրոէլեկտրակայանի առաջացման աղբյուրը[2]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. GEOnet Names Server — 2018.
  2. 2,0 2,1 2,2 «Sustainable management of tropical forests in Central Africa...»։ Food and Agriculture Organization of the United Nations։ Վերցված է 22 January 2013 
  3. 3,0 3,1 «Parque Nacional Kibira»։ Safari Park։ Վերցված է 28 March 2014 
  4. «Kibira National Park»։ BirdLife International։ Վերցված է 22 January 2013 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]