Իրաքյան Քուրդիստանի անկախության հանրաքվե, 2017

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Իրաքյան Քուրդիստանի անկախության հանրաքվե, 2017 թվականի սեպտեմբերի 25-ին նախատեսված հանրաքվե[1][2]: Ի սկզբանե նախատեսվում էր անցկացնել հանրաքվեն 2014 թվականին, սակայն Քուրդիստանի տարածաշրջանային կառավարության և Իրաքի դաշնային կառավարության միջև վիճաբանության ֆոնին հանրաքվեն հետաձգվել է, իսկ 2014 թվականին կազմակերպել են ուղղակի ոչ պաշտոնական հարցում-հանրաքվե[3]: Քրդերի համար անկախության նոր պայքարի խթան է հանդիսացել Իսլամական պետության ներխուժումն հյուսիսային Իրաքի տարածք, որի արդյունքում պաշտոնական Բաղդադի զինված ուժերը լքել են հյուսիսային որոշ տարածքներ, որոնք էլ իրենց հերթին զբաղեցրել է փեշմերգան և այդպիսով այդ տարածքները այսօր փաստացի վերահսկում են քրդերը:

Հանրաքվեն մի քայնի անգամ նախագծվել է և մի քանի անգամ հետաձգվել[4][5], քանի որ Մոսուլի ազատագրման գործում քրդական ուժերը համագործակցել են Իրաքի կենտրոնական կառավարության հետ, սակայն արդեն 2017 ապրիլին պարզ դարձավ, որ հնարավոր շուտով իրականցնել հանրաքվեն[6]: 2017 թվականի հունիսի 7-ին նախագահ Մասուդ Բարզանին հանդիպել է Քուրդիստանի ժողովրդավարական կուսակցության, Քուրդիստանի հայրենասիրական միության, Քուրդիստանի իսլամական միության, Քուրդիստանի իսլամական շարժման, Քուրդիստանի կոմունիստական կուսակցության, Քուրդիստանի կոմունիստների կուսակցության, Քուրդիստանի աշխատավորների և բանվորների կուսակցության, Քուրդիստանի զարգացման և բարեփոխումների կուսակցության, Էրբիլի թուրքմենական ցուցակի, Իրաքի թուրքմենական ճակատի, Թուրքմենստանի զարգացման կուսակցության, Քուրդիստանի խորհրդարանի հայկական ցուցակի, Ասորական ժողովրդավարական շարժման և Ասորական խալդեական ժողովրդական խորհրդի ներկայացուցիչների հետ, որտեղ քրդերը հաստաել են հանրաքվեի անցկացման ժամանակը՝ 2017 թվականի սեպտեմբերի 25[7]: 2017 թվականի հուլիսի 10-ին Իրաքի կառավարությունը հայտարարել է Մոսուլում Իսլամական պետության նկատմամբ հաղթանակի մասին:

Կուսակցությունների դիրքորոշումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քուրդիստանի տարածաշրջանի խորհրդարանում ներկայացված կուսակցություններ
Choice Կուսակցություն Մանդատներ Առաջնորդ Քաղաքական դիրքորոշում Ծան.
YesY Այո ՔԺԿ (KDP) Քուրդիստանի ժողովրդավարական կուսակցություն 38 Մասուդ Բարզանի Մեծ վրան (համընդհանուր կուսակցություն) [8]
ՔՀՄ (PUK) Քուրդիստանի հայրենասիրական միություն 18 Ջալալ Թալաբանի Կենտրոն-ձախաթևյան [9]
ՔԻՄ (KIU) Քուրդիստանի իսլամական միություն 10 Սալահադդին Բահաեդդին Աջաթևյան [10]
ՔՍԺԿ (KSDP) Քուրդիստանի սոցիալիստական ժողովրդավարական կուսակցություն 1 Մոհամեդ Հաջի Մահմուդ Կենտրոն-ձախաթևյան [11]
ՔԿԿ (KCP) Իրաքյան Քուրդիստանի կոմունիստական կուսակցություն 1 Քամալ Շաքիր Կոմունիզմ [12]
ՔԱԿ (KTP) Քուրդիստանի աշխատավորների կուսակցություն 1 Բալեն Մահմուդ Ձախաթևյան [13]
ՔԻՇ (KIM) Քուրդիստանի իսլամական շարժում 1 Էրֆան Ալի Աբդուլազիզ Աջաթևյան [13]
ԹԶՑ (TDL) Թուրքմենների զարգացման ցուցակ 2 Մոհամմադ Սադադդին Փոքրամասնության իրավունքներ [14]
ԷԹՑ (ETL) Էրբիլի թուրքմենական ցուցակ 1 Փոքրամասնության իրավունքներ [13]
N Ոչ Գորրան (Gorran) Գորրան շարժում 24 Օմար Սաիդ Ալի Կենտրոն-ձախաթևյան [15]
ԻԹՃ (ITF) Իրաքի թուրքմենների ճակատ (Աջակցելու է հանրաքվեի անցկացմանը, եթե կատարվեն մի շարք պայմաններ)[16] 1 Էրշադ Սալիհի Փոքրամասնության իրավունքներ [17]
ԱԺՇ (ADM) Ասորական ժողովրդավարական շարժում (Դեմ Նինվեի հարթավայրում հանրաքվեի անցկացմանը) 2 Յունադամ Քաննա Փոքրամասնության իրավունքներ [18]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Masoud Barzani: Why It's Time For Kurdish Independence»։ Foreign Policy։ հունիսի 15, 2017 
  2. «Senior Kurdish Official Says Kurdistan Independence Referendum Going Ahead Despite Opposition»։ ARA News։ հուլիսի 26, 2017 
  3. Kurdistan Referendum Movement - International Committee (փետրվարի 8, 2005)։ «98 percent of the people of South Kurdistan vote for independence»։ KurdMedia 
  4. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ postpone անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  5. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ nonbinding անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  6. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ will 2017 անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  7. «UPDATES: Kurdistan Region to hold independence referendum on Sept 25»։ Rudaw։ հունիսի 7, 2017։ Վերցված է հունիսի 7, 2017 
  8. «President Barzani to discuss independence referendum with Kurdistan parties»։ Rudaw։ հունիսի 6, 2017։ Վերցված է հուլիսի 26, 2017 
  9. «PUK: referendum should be held for independence»։ PUK Leadership Council։ հունիսի 21, 2017։ Վերցված է հուլիսի 26, 2017 
  10. «Kurdish Islamic body calls referendum ‘national and religious’ right»։ Rudaw։ հուլիսի 13, 2017։ Վերցված է հուլիսի 26, 2017 
  11. «No party owns project of independence referendum: Kurdish Official»։ Iraqi News։ ապրիլի 6, 2017։ Վերցված է հուլիսի 26, 2017 
  12. «Kirkuk working to form committee on independence referendum»։ Rudaw։ հուլիսի 19, 2017։ Վերցված է հուլիսի 26, 2017 
  13. 13,0 13,1 13,2 «Iraq's Kurds question motives behind independence vote»։ Al-Monitor։ հունիսի 27, 2017։ Վերցված է հուլիսի 26, 2017 
  14. «Turkmens Prefer Kurds to Shi'ite-Dominated Baghdad Govt : Leader»։ Basnews։ հուլիսի 24, 2017։ Վերցված է հուլիսի 26, 2017 
  15. «Referendum illegitimate without parliamentary act, says speaker» 
  16. «Partiya Tirkmenelî: Mafê tirkmenan garantî be em nabine dijberê serxwebûnê» (Kurdish)։ Rudaw։ հուլիսի 29, 2017։ Վերցված է հուլիսի 29, 2017 
  17. «Vote on Kurdish independence ‘risky’: Turkmen leader»։ Anadolu Agency։ հունիսի 9, 2017։ Վերցված է հուլիսի 26, 2017 
  18. «Holding of Kurdish referendum in Nineveh Plain is 'unacceptable'»։ Zowaa Official Website։ սեպտեմբերի 1, 2017 

Կաղապար:Իրաքյան Քուրդիստանի ընտրություններ