Իրավահավասարություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ուշադրություն․ հոդվածը կամ հոդվածի բաժինը փոխադրված է Հայկական սովետական հանրագիտարան-ից և կարող է շարադրված լինել խորհրդային գաղափարախոսության տեսանկյունից

Իրավահավասարություն, քաղաքացիների հավասարությունը պետության, օրենքի և դատարանի առաջ։ Իրավահավասարություն, դեմոկրատիայի էական տարրերից է. առաջ է քաշվել բուրժուական հեղափոխությունների շրջանում՝ ֆեոդալական հասարակության դասային հարաբերությունների ոչնչաց ման նպատակով։ Իրավահավասարության սկզբունքներն ամրապնդվել են բուրժուական դեկլարացիաներում և սահմանադրություններում։ XVIII դարի վերջին Ֆրանսիական, բուրժուական հեղափոխությունը հռչակեց «ազատություն, հավասարություն և եղբայրություն» հեղափոխական լոզունգը։ Սակայն բուրժուական հարաբերությունների պայմաններում Իրավահավասարությունը զուտ ձևական-իրավաբանական է՝ պայմանավորված կապիտալիզմի սոցիալ-տնտեսական անհավասարությամբ։ Բուրժուական որոշ երկրներում պահպանվել է նաև իրավականան հավասարությունը (կանանց անիրավահավասար վիճակ, ռասայական խտրականություն են)։ Սոցիալիստական հեղափոխությունը ոչ միայն հռչակել, այլև ապահովել է Իրավահավասարության անհրաժեշտ երաշխիքներ։ Սոցիալիստական Իրավահավասարությունը մերժում է մարդու շահագործումը, արտադրության գործիքների ու միջոցների մասնավոր սեփականությունը, ապահովում աշխատանքային հավասար պարտականություններ, իրավունք։ Սոցիալիստական Իրավահավասարություն աշխատավորության անձնական և սոցիալ-քաղաքական իրավունքների ու պարտականությունների հավասարություն է։ Սոցիալիզմի պայմաններում Իրավահավասարությունը ամրապնդված է որպես քաղաքացիների իրավունքների հիմնական սահմանադրական սկզբունք։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 455 CC-BY-SA-icon-80x15.png