Գիշերը դատավարությունից առաջ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գիշերը դատավարությունից առաջ
Տեսակպատմվածք
Ժանրպատմվածք
ՀեղինակԱնտոն Չեխով
Բնագիր լեզուռուսերեն
Հրատարակություն1886

Գիշերը դատավարությունից առաջ (ռուս.՝ Ночь перед судом), Անտոն Պավլովիչ Չեխովի պատմվածքը: Առաջին անգամ տպագրվել է 1886 թվականի փետրվարի 1-ին «Բեկորներ» ամսագրի 5-րդ համարում` «Պատահար իմ բժշկա-շարլատանական պրակտիկայից» ենթավերնագրով[1]: Պատմվածքը ընդգրկվել է «Անմեղ ելույթներ» ժողովածուի մեջ` «Դատապարտյալի պատմածը» խորագրով:

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքացի Զայցևը գնում է շրջանային դատարան, որտեղ լսվելու է նրա գործը երկկնության մեղադրանքով: Գիշերը կանգ առնելով կայարանում` Զայցևը հանդիպում է Զինոչկային, աղջնակ, որը գիշերում է հարևան սենյակում և տառապում էր փայտոջիլից: Բժշկի անվան տակ, պարսկական փոշով անկողինը մշակելու պատրվակով Զայցևը մտնում է նրա սենյակ, որտեղ հանդիպում է Զինոչկայի ամուսնուն՝ պետական խորհրդական Ֆեոդորին (Ֆեդիա), որի հայտնվելը Զայցևի համար տհաճ անակնկալ էր: Նրանց միջև խոսակցություն է սկսվում, և պարզվում է, որ Զինոչկան կրծքավանդակի շրջանում ուժգին ցավեր ունի: Չնայած բժշկական հմտությունների գործնական բացակայությանը, Զայցևը ստիպված եղավ զննել նրան և հանպատրաստից դուրս գրել դեղատոմս, որպեսզի չբացահայտեր իր խաբեությունը: Հաջորդ օրը դատարանում Զայցևը կրկին տեսավ Ֆեդորին` արդեն որպես իր գործով դատախազ: Երկուսն էլ նյարդայնացան, և Զայցևը հասկացավ, որ իր վիճակը վատ է. «...Ըստ ցուցումների դատախազը որոշել է ինձ մեղադրել...»: Պատմությունն ընդհատվում է նիստի ընդմիջմամբ, և Զայցևի հետագա ճակատագիրը մնում է անհայտ:

Պիես[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատմվածքի հիման վրա Չեխովը գրել է համանուն պիեսը, որի սյուժեն գործնականում մնացել է անփոփոխ՝ բացառությամբ որոշ մանրամասների: Զայցևի ոճրագործություններին ավելացել է կտակի կեղծումը և սպանության փորձը. ավելի մանրամասն նկարագրված է «Զինոչկայի» «բուժզննությունը». ամբողջությամբ բացակայում է հաջորդ օրվա առավոտյան տեղի ունեցած իրադարձությունների նկարագրությունը, երբ Զայցևը գումար է ստանում Ֆեոդորից, այնուհետև նրանք կրկին հանդիպում են դատարանում: Շատ առումներով պիեսը համարվում է անավարտ` բառերի կրճատմամբ, «Վարագույր» բառի բացակայությամբ, որով սովորաբար Չեխովն ավարտում էր պիեսը:

1914 թվականին պիեսը դիտման համար ուղարկվել է դրամատիկ գրաքննության (ամենայն հավանականությամբ՝ Մարիա Չեխովայի կողմից), իսկ 1914 թվականի մարտի 24-ին թույլատրվել է դրա ցուցադրությունը[2]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «А.П. Чехов. Ночь перед судом. Рассказ подсудимого»։ dugward.ru։ Վերցված է 2019-09-04 
  2. «Ночь перед судом.»։ chehov-lit.ru։ Վերցված է 2019-09-04