Ազատ անկման արագացում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Ազատ անկման արագացում, ֆիզիկական մեծություն, հավասար է առանց արտաքին ուժերի ազդեցության (վակուումում) մարմնի արագացմանը։ Նշանակում են g տառով՝ լատիներեն «գրավիտաս»՝ ծանրության անվանումից։ Միավորը՝ ինչպես արագացմանը, մ/վ2-ն է։ g-ն Երկրի միջին լայնություններում 9.806 մ/վ2 է[1], հասարակածում՝ 9,78 մ/վ2[2], բևեռներում՝ 9,83 մ/վ2։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դեռևս մ.թ.ա. 335 թ.-ին Հին Հունաստանի մեծագույն գիտնական Արիստոտելը համոզված էր, որ տարբեր մարմիններ ընկնում են տարբեր արագացումներով. ըստ նրա՝ ծանր մարմինները ընկնում են ավելի մեծ արագացմամբ, քան թեթևները։ 1591 թ.-ին մեծ գիտնական Գալիլեո Գալիլեյը առաջ քաշեց մի վիճարկելի վարկած, որ բոլոր մարմինները ընկնում են միևնույն արագացմամբ։ Ըստ ավանդության, Գալիլեյը դա ապացուցելու համար տարբեր ծանրության գնդեր է նետել Պիզայի թեք աշտարակից՝ առաջին անգամ փորձով ապացուցելով, որ ազատ անկման արագացումը կախված չէ մարմնի զանգվածից[3]։

Չափման հնարավորություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ձեռքի տակ ունենալով մաթեմատիկական ճոճանակ՝ կարելի է մեծ ճշտությամբ հաշվել ազատ անկման արագացումը հետևյալ բանաձևով.

որտեղ π≈3.14, l-ը թելի երկարությունն է, իսկ T-ն՝ տատանման պարբերությունը[4]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]