Տարածքային ջրեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Տարածքային ջրեր, տարածքային ծով, պետության ցամաքային կամ կղզիական տարածքային հարող և այդ տերիտորիայի բաղկացուցիչ մասը կազմող ծովային գոտի։ տարածքային ջրերի իրավական ռեժիմն առաջին անգամ ընդունվել է տարածքային ծովի և հարող գոտու մասին ՄԱԿժնևյան առաջին կոնֆերանսում (1958)։ [ՄԱԿ-ի երրորդ կոնֆերանսում (1982) ընդունված կոնվենցիայի համաայն, տարածքային ջրերում (ինչպես նաև դրանց վրայի օդային տարածությունում, ծովի հատակում ու դրա ընդերքում) պետությունն իրականացնում է իր գերիշխանությունը՝պահպանելով միջազգային իրավունքի նորմերը։

Տարածքային ջրերով խաղաղ անցման իրավունք ունեն միջազգային կոնվենցիայի պահանջներով (անցումը չպեաք է խախտի ափամերձ պետության անվտանգությունը և այլն) ղեկավարվող բոլոր պետությունների նավերը։ Տարածքային ջրերի լայնության հարցը միշտ եղել է վիճելի։ Կարծիքներ են եղել ճանաչել 3,6 կամ 12 ծովային մղոն լայնություն ունեցող շերտը, իսկ որոշ պետություններ միակողմանիորեն այն ընդարձակել են մինչե 200 ծովային մղոն։ ՄԱԿ-ի 3-րդ կոնֆերանսում 12 ծովային մղոնն ընդունվել է տարածքային ջրերի, 200 մղոնը՝ տնտեսական գոտու աոավելագույն սահման։ տարածքային ջրերի արտաքին սահմանը այն գիծն է, որի յուրաքանչյուր կետը ելակետային (բազիսային) գծի (սմենամոտ կետից գտնվում է պետության հայտարարած տարածքային ջրերի լայնությանը հավասար հեռավորության վրա։ Տարածքային ջրերի ելակետային գիծը համարվում է պետության ծովափի երկարությամբ ամենամեծ տեղատվության գիծը։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png