Հիրագանա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Հիրագանա (ճապոներեն` 平仮名) — ճապոներենի վանկային այբուբեն։ Ճապոներենի գրության ձևերից մեկն է` կատականայի, կանձիի, արաբական թվերի և ռոմաձիի շարքում։ Հիրագանան և կատականան միասին կազմում են կանա համակարգը, որի մի նիշը համապատասխանում է մի վանկի։ Կանայի նիշերը կարող են հաղորդել ձայնավոր հնչյուն (օրինակ` ա, ), զուգորդվել բաղաձայնի հետ, որը նախորդում է ձայնավորին (օրինակ` տա, ) կամ ռնգային ձայնորդ ն-ի հետ, որը կապված համատեքստից կարող է հնչել ինչպես ն, մ, անգլերեն ng կամ ինչպես ֆրանսերեն ռնգային բաղաձայները։[1]

ձայնավորներ 拗音 Յօոն
ա ի ու է օ յա յու յո
կա կի կու կէ կօ きゃ կյա きゅ կյու きょ կյո
սա սի սու սէ սօ しゃ սյա しゅ սյու しょ սյո
տա տի ցու տէ տօ ちゃ տյա ちゅ տյու ちょ տյո
նա նի նու նէ նօ にゃ նյա にゅ նյու にょ նյո
հա հի ֆու հէ հօ ひゃ հյա ひゅ հյու ひょ հյո
մա մի մու մէ մօ みゃ մյա みゅ մյու みょ մյո
յա յու յո
րա րի րու րէ րօ りゃ րյա りゅ րյու りょ րյո
վա վի վէ օ
н
գա գի գու գէ գօ ぎゃ գյա ぎゅ գյու ぎょ գյո
ձա ձի ձու ձէ ձօ じゃ ձյա じゅ ձյու じょ ձյո
դա (ձի) (ձու) դէ դօ ぢゃ (ձյա) ぢゅ (ձյու) ぢょ (ձյո)
բա բի բու բէ բօ びゃ բյա びゅ բյու びょ бё
պա պի պու պէ պօ ぴゃ պյա ぴゅ պյու ぴょ պյո

Աղբյուրներ[խմբագրել]