Staphylococcus

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Ստաֆիլակոկեր - գրամդրական, գնդաձև (կոկեր), անշարժ, 0․5-1․5 մկմ տրամագծով բակտերիաներ, որոնք չեն առաջացնում սպոր և պատիճ։ Բջիջները խմբավորվում են առաջացնելով խաղողի ողկույզ հիշեցնող փաթեթներ։

Ստաֆիլակոկի տեսակները ֆակուլտատիվ անաէրոբ օրգանիզմներ են (ընդունակ են աճել ինչպես աերոբ, այնպես էլ անաերոբ պայմաններում): Ունակ են սինթեզելու կատալազ և օքսիդազ ֆերմենտեր։ Ցուցաբերում են կայունություն որոշ լակտամային շարքի հակաբիոտիկների նկատմամբ շնորհիվ β-լակտամազային ակտիվության։ Ցուցաբերում են կայունություն նաև լիզոցիմի նկատմամբ, սակայն հեշտությամբ լիզիսի են ենթարկվում լիզոստաֆինի ազդեցությամբ։

Staphylococcus անվանումը առաջարկվել է շոտլանդացի վիրաբույժ և բակտերիոլոգ Ալեքսանդր Օգսթոնի կողմից (1844-1929) 1880 թվականինին: Staphylococcus անվանումը բաղկացած է staphylo- նախածանցից ( հին հուն․՝ σταφυλή, staphylē — «խաղողի ողկույզ» ) և ժամանակակից լատ.՝ coccus ( հին հուն․՝ κόκκος, kókkos — «գունդ, գնդաձև») վերջածանցից:[1]

Ստաֆիլակոկերը ներկայացված են առնվազն 40 տեսակներով: Դրանցից 9-ը ունեն երկու ենթատեսակ, մեկը՝ երեք ենթատեսակ, իսկ մեկը` չորս ենթատեսակ: [2] Ստաֆիլակոկերի մեծամասնությունը անվտանգ են և տարածված են փոշում, օդում, ջրում, տարբեր սննդամթերքներում, ինչպես նաև, մարդու և կենդանիների մաշկի, լորձաթաղանթների, վերքերի վրա: Սակայն որոշ տեսակներ կարող են հարուցել հարմարողական (օպորտունիստական) վարակներ։ Ախտածին ստաֆիլակոկերը առաջացնում են էնտերոտոքսիններ, որոնք հարուցում են սննդային թունավորումներ։

  1. Թռչունյան Ա․Հ․, Փանոսյան Հ․Հ․, Բազուկյան Ի․Լ․,Մարգարյան Ա․Ա․, Պոպով Յու․Գ․ (2014)։ Մանրէաբանության լաբորատոր աշխատանքներ։ ԵՊՀ Հրատարակչություն։ էջ 191։ ISBN 978-5-8084-1904-9 
  2. «An introduction to Staphylococcus aureus, and techniques for identifying and quantifying S. aureus adhesins in relation to adhesion to biomaterials: review»։ European Cells & Materials 4: 39–60։ December 2002։ PMID 14562246