Տանը (պատմվածք)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Տանը
ռուս.՝ Дома
Տեսակպատմվածք
Ժանրպատմվածք
ՀեղինակԱնտոն Չեխով
ԵրկիրFlag of the Russian Empire (black-yellow-white).svg Ռուսական կայսրություն
Բնագիր լեզուռուսերեն
Հրատարակություն1887

«Տանը» (ռուս.՝ Дома), Անտոն Պավլովիչ Չեխովի պատմվածքը` գրված 1887 թվականին: Առաջին անգամ հրատարակվել է «Նոր ժամանակ» թերթում:

Հրատարակություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատմվածքն առաջին անգամ հրատարակվել է 1887 թվականի մարտի 7-ին «Նոր ժամանակ» թերթի 3958 համարում՝ «Սուբբոտնիկի» բաժնում: Նույն թվականին հայտնվել է «Մթնշաղ» վերնագրով պատմվածքների ժողովածուում, ավելի ուշ՝ «Երեխեք» (1889) ծաղկաքաղում: Չեխովն այն ընդգրկել է նաև 1899-1901 թվականներին Ադոլֆ Մարքսի կողմից հրատարակված իր ստեղծագործությունների ժողովածուի երրորդ հատորում[1]:

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յոթ տարեկան Սերյոժային բռնացրել են ծխելիս: Նրա հայրը՝ դատախազ Եվգենի Պետրովիչը, փորձում է տղային բացատրել, թե ինչքան վնասակար է այդ սովորությունն առողջության համար, և ինչու չպետք է գողանա ուրիշի ծխախոտը: Նրա՝ որդու վրա տպավորություն գործելու բոլոր ջանքերն ապարդյուն էին, մինչև որ նա երեկոյան քնից առաջ պատմեց իր հորինած հեքիաթը, որտեղ արքայազնը ծխելու պատճառով մահանում է և չի կատարում հոր և թագավորության հանդեպ ունեցած իր պարտականությունները: Խորը ցնցված այս ողբերգությունից՝ տղան հանդիսավոր կերպով հայտարարում է, որ այլևս ծխախոտի հետ որևէ առնչություն չի ունենա:

Քննադատների տեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակակից մամուլում Չեխովի պատմվածքը ոչ մի գնահատականի չի արժանացել, բայց գրողի որոշ ընկերներ իրենց հիացմունքն են արտահայտել դրա վերաբերյալ: «Այսօր կարդացինք ձեր «Սուբբոտնիկը»: Ջեզ միշտ հաջողվում է լավ նկարագրել «երեխաներին»,- գրել է Վիկտոր Վիլիբինը Չեխովին հասցեագրված իր նամակներից մեկում:

1888 թվականի հունվարին մի նամակում Դմիտրի Գրիգորովիչն անդրադարձել է այս պատմվածքին ի թիվս այլ աշխատանքների, որոնք ցույց են տալիս «որքան գեղեցիկ է հորիզոնը [հեղինակի կողմից] ... համակում սիրո շարժառիթն իր բոլոր առավել նուրբ և թաքնված դրսևորումներով»[2]:

Գրող Իվան Գորբունով-Պոսադովը, ով նաև «Միջնորդ» հրատարակչության սեփականատերն էր, Չեխովի ստեղծագործությունների ժողովածուի հրատարկման մանրամասների քննարկման ժամանակ պատմվածքը հատուկ հիշատակման է արժանացրել: «Այս պատմվածքը ներառվել է [ցանկում] իմ առաջարկությամբ: Անձամբ ինձ համար այն Ձեր ամենախոր գործերից մեկն է: Այդ երկու աշխարհների բախումը` մաքուր, մարդկային երեխայական աշխարհի և մեր բարդ, կաղ ու սուտ, այս փոքրիկ, պարզ պատմվածքում ցույց է տրված գերազանց կերպով», գրել է նա Չեխովին հասցեագրված 1893 թվականի մի նամակում:

Լև Տոլստոյը պատմվածքը ներառել է Չեխովի լավագույն աշխատանքների իր անձնական ցանկում[1]:

Էկրանավորում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դատախազի որդին փրկում է թագավորին (մուլտֆիլմ)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Сахарова, Е.М. Комментарии к рассказу Дома. Собрание сочинений А.П. Чехова в 12 томах. Художественная литература. Москва, 1960. Т. 5, с. 499
  2. "Слово". Сб. второй, Москва, 1914, стр. 208

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]