Լիազներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Լիազներ (ՖՀ 4), ֆերմենտների դաս, որոնք կատալիզում են տարբեր քիմիական կապերի ճեղքման (էլիմինացման) ռեակցիաներ՝ առանց հիդրոլիզի և օքսիդացման եղանակների։ Հակադարձ ռեակցիան ևս հնարավոր է։ Օրինակ՝ այս ռեակցիան կատալիզող ֆերմենտը կլինի լիազ

ԱԵՖցԱՄՖ + PPi

Լիազները տարբերվում են մյուս ֆերմենտներից նրանով, որ ուղիղ ռեակցիայի համար պահանջում են մեկ, իսկ հակադարձ ռեակցիայի համար՝ երկու սուբստրատներ։

Անվանակարգ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆերմետնների համակարգային անվանումները կազմվում են հետևյալ կերպով՝ «սուբստրատ խումբ-լիազ»։ Եթե ռեակցիայի վերջանյութը իրենից հետաքրքրություն է առաջացնում, ապա օգտագործում են նաև սինթազ անվանումը (ֆոսֆոսուլֆոլակտատ սինթազ)։

Դասակարգում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ ֆերմենտների միջազգային դասակարգման՝ լիազները պատկանում են չորրորդ դասին (ՖՀ 4)։ Այդ դասն իր հերթին ստորաբաժանվում է 7 ենթադասերի։

  • ՖՀ 4.1, ներառում է լիազներ, որոնք ճեղքում են ածխածին-ածխածին կապերը (դեկարբօքսիլազներ, ալդեհիդ լիազներ)
  • ՖՀ 4.2, ներառում է լիազներ, որոնք ճեղքում են ածխածին-թթվածին կապերը (դեհիդրատազներ)
  • ՖՀ 4.3, ներառում է լիազներ, որոնք ճեղքում են ածխածին-ազոտ կապերը
  • ՖՀ 4.4, ներառում է լիազներ, որոնք ճեղքում են ածխածին-ծծումբ կապերը
  • ՖՀ 4.5, ներառում է լիազներ, որոնք ճեղքում են ածխածին-հալոգեն կապերը
  • ՖՀ 4.6, ներառում է լիազներ, որոնք ճեղքում են ֆոսֆոր-թթվածին կապերը (ադենիլատ ցիկլազ, գուանիլատ ցիկլազ)
  • ՖՀ 4.99, ներառում է այլ լիազներ

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]