Դատական կանոնադրություններ (1864)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դատարան

Դատական կանոնադրություններ 1864, դատավարության բարեփոխում ցարական Ռուսաստանում, որի նպատակը դատարանը կապիտալիզմի զարգացման պահանջներին հարմարեցնելն էր, տիրապետող դասակարգի տնտեսական ու քաղաքական դիրքն ամրապնդելու համար դատարանակազմության ն դատավարության ճկուն ձևևրի հաստատումը։ Դատական կանոնադրությունների համաձայն ստևղծվեցին տեղական (տեղամասային ու հաշտարար) և ընդհանուր դատական պալատներ (օկրուգային) ու դատարաններ։ Առավել կարևոր գործերի քննությունը կատարվում էր դատավորների և 12 երդվյալ ատենակալների կազմով։

Դատական պալատներին իրավունք էր վերապահվում քննել օկրուգային դատարանների որոշումների և վճիռների վերաբերյալ տրված ապելյացիոն գանգատները, հանդես գալ որպես առաջին ատյանի դատարան։ Ըստ դատական կանոնադրությունների Սենատը դիտվում էր իբրն դատական վերահսկողության բարձրագույն մարմին, իսկ պետական կարևոր նշանակություն ունեցող գործերով՝ առաջինի ատյանի դատարան։ Դատական կանոնադրություններով վերացվեցին դասային դատարանները, հաստատվեցին բոլոր դասերի համար հավասար դատական հաստատություններ։ Դատավարության գրավոր ձնիև փոխարինեց հրապարակային՝ բանավոր դատավարությունը, ձևական ապացույցները հիմք ընդունելու սկզբունքին՝ դատավորների ներքին խղճի ու համոզմունքի սկզբունքը։ Դատական կանոնադրություններով առաջին անգամ դատարանն անջատվեց ադմինիստրացիայից, մտցվեց դատապաշտպանների համալսարան, որոշակի բարեփոխություն կատարվեց դատական մարմիններում։ Սակայն դատական կանոնադրությունների ճորտատիրության մնացուկները դատարանակազմության բնագավռում լիովին չվերացրեցին։ Հետագայում, հատկապևս 1889 թվականի Դատավարչական բարենորոգումներով, ռեակցիան էական նահանջ կատարեց հռչակած սկզբունքներից։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 307 CC-BY-SA-icon-80x15.png