Ատրոպին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Atropine.svg

Ատրոպին (լատ.՝ Atropium), M խոլինոբլոկատոր,բուսական ալկալոիդ։ Քիմիական կառուցվածքով տրոպինային էսթերի D- և L- ռացեմատային խառնուրդ է։ L- ստերեոիզոմերը հայտնի է որպես Հիոսցիամին։ Պարունակվում է հետևյալ բույսերում՝ Atropa Belladonna,Yosciamus niger, Datura սtramonium, մահացու դոզան 400 մգ/կգ։

Հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սպիտակ կրիստալային կամ հատիկավոր փոշի է՝ առանց հոտի։ Հեշտ է լուծվում ջրում և սպիրտում։ Լուծույթներն ունեն չեզոք ռեակցիա, կայունացման համար ավելացնում են քլորաջրածնի լուծույթ՝ PH 3,0-4,5, ստերիլիզացնում են 100 C-ում, 30 րոպե։ Օպտիկապես ակտիվ չէ։ Ֆիզիոլոգիապես ակտիվ աջ պտտող և թույլ ակտիվ իզոմերների խառնուրդ է։ Ձախ պտտողը 2 անգամ ակտիվ է ատրոպինից, հենց այդ իզոմերն է հայտնաբերվում բույսերում, քիմիական մոդիֆիկացիայի արդյունքում առաջանում է ռացեմատ։

Կիրառությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բժշկական պրակտիկայում օգտագործվում է Ատրոպինի սուլֆատը։ Ատրոպինը հանդիսանում է խոլինոռեցեպտորների էկզոգեն լիգանդ։ Խնամակցությունը պայմանավորված է մոլեկուլում առկա՝ էնդոգեն լիգանդ ացետիլխոլինի մոլեկուլին նման հատվածով։ Հիմնական դեղաբանական ազդեցությունը պայմանավորված է M խոլինոռեցեպտորների դրդմամբ, ազդում է նաև N ռեցեպտորնեի վրա՝ սակայն բավականին թույլ։