Աշխարհիկ հոգևորություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Աշխարհիկ հոգևորություն, առանց կրոնի հիմունքների քարոզման հոգևոր փիլիսոփայության ուղղություն։ Աշխարհիկ հոգևորություն ընդգծում է անհատի զարգացումն, այլ ոչ թե նրա հարաբերությունը աստվածության հետ։ Աշխարհիկ հոգևորությունը կազմված է առաջին հերթին՝ կրոնական ենթատեքստից դուրս կյանքի իմաստի որոնման հիմնախնդրից, և երկրորդ հերթին՝ անհատի հարաբերությունը անմիջապես իր, այլոց և բնության նկատմամբ, ինչպես նաև այն ամենի, որի ըմբռնումը ամբողջականության կբերի[1]։ Հաճախակի նշվում է, որ աշխարհիկ հոգևորության նպատակն է մարդու համար ապրել երջանիկ և/կամ օգնել այլոց[2]։

Ամերիկացի փիլիսոփա Ռոբերտ Ս. Սոլոմոնի խոսքերով, հոգևորությունը համընկնում է կրոնի հետ և այն անհամատեղելի է գիտության կամ գիտական աշխարհայացքի հետ։ Նատուրալիզացված հոգևորությունը առանց «անդրշիրիմյանի» անհրաժեշտության հոգևորականությունն է[3]։ Հոգևորությունը փիլիսոփայության նպատակներից մեկն է, միգուցե նաև՝ վերջնական նպատակը։ Հարավային Աֆրիկայի համալսարանի աստվածաբանության և կրոնի հետազոտության ինստիտուտի տնօրեն Քորնուել Վ Դու Թուան (անգլ.՝ Cornel W Du Toit) կարծում է, որ աշխարհիկ հոգևորությունը առանձնահատուկ է այն բանով, որ շատ լավ համապատասխանում է աշխարհի վերաբերյալ ժամանակակից պատկերացնումներին, և այդ իսկ պատճառով համատեղելի է նույնիսկ բազմաթիվ հավատքների և ապրելակերպերի հետ, "անկածանքի" համատեղ փորձի միջոցով ստեղծելով հասարակություն[4]։ Հոլանդացի մարդաբան Պետեր Վան դեր Վեերը պնդում է, որ աշխարհիկ հոգևորության կարևոր հատկանիշերից է համակեցության, համերաշխության ստեղծումն ունիվերսալ ճշմարտության հիման վրա։ Այդ «ունիվերսալ ճշմարտությունը»կարող է ամփոփվել աշխարհիկ կամ ոչ կրոնական աշխարհայացքի միջոցով, առանց «գերագույն ուժի» կամ «գերբնական ուժերի» կոնցեպտի անհրաժեշտության։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Elkins, D. N., Hedstrom, L. J., Hughes, L. L., Leaf, J. A. & Saunders, C. (1988)։ «Toward a humanistic-phenomenological spirituality»։ Journal of Humanistic Psychology 28 (4): 10։ doi:10.1177/0022167888284002 
  2. Tony Wilkinson (2007)։ The Lost Art of Being Happy: Spirituality for Sceptics։ Findhorn Press։ ISBN 1-84409-116-3 
  3. Robert C. Solomon (2003)։ Spirituality for the Skeptic: The Thoughtful Love of life։ Oxford Scholarship Online։ ISBN 9780195134674 
  4. Veer Peter van der (2011-03-01)։ «Spirit»։ Material Religion 7 (1): 124–130։ ISSN 1743-2200։ doi:10.2752/175183411X12968355482330 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]