Jump to content

Ամուսնու կար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Ամուսնու կարը[1], որը նաև հայտնի է որպես ամուսնու հանգույց[2] և հեշտոցային ծալք, բժշկական առումով անհարկի և պոտենցիալ վնասակար (FGM) վիրաբուժական միջամտություն է, երբ անհրաժեշտից մեկ կամ ավելի լրացուցիչ կարեր են օգտագործվում՝ կնոջ հեշտոցը կամ շեքը վերականգնելու համար, եթե այն ծննդաբերության ժամանակ պատռվել է[Ն 1]։ Ենթադրյալ նպատակն է սեղմել հեշտոցի բացվածքը և դրանով իսկ բարձրացնել հիվանդի արական սեռական զուգընկերոջ հաճույքը ներթափանցող սեռական հարաբերության ժամանակ[4]։

Բժշկական տեսանկյուն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թեև շեքի վերականգնումը կարող է բժշկական տեսանկյունից անհրաժեշտ լինել, լրացուցիչ կարը անհրաժեշտ չէ և կարող է առաջացնել անհանգստություն կամ ցավ[2][5]։ Բժշկական գրականության մեջ տերմին առաջին անգամ օգտագործվել է 1885 թվականին Տեխաս նահանգի բժշկական ասոցիացիայի գործարքներում, որտեղ բժիշկը պնդում էր, որ կատարել է այն[6]:

Բժիշկ Գեո Քափփլսին կոչ արեցին բացատրել «Ամուսնու կարը», որը նա արեց հետևյալ կերպ. նա ասաց, որ, երբ ամուսնացած կնոջ պատռված հեշտոցն էր կարում, նրա ամուսինը՝ նյարդային և հետաքրքասեր դիտորդ, հարցրեց. «Բժիշկ, չե՞ք կարող մի կար ևս դնել" և նա արեց, և այն անվանեց «Ամուսնու կար»։

Տերմինը հիշատակվում է նաև «Ինչ են ուզում իմանալ կանայք» (1958)[Ն 2] և «Ծննդաբերությունից հետո. գոյատևել և վայելել մայրության առաջին տարին» գրքում, որը գրել է Շեյլա Քիցինգերը 1994 թվականին[8]։

Որոշ բժիշկներ պնդում են, որ ընթացակարգը հիմնականում լեգենդ է և կեղծ[2],  մինչդեռ մյուսները պնդում են, որ ճանաչում են բժիշկներին, ովքեր կատարում են ընթացակարգը[9]։ Մանկաբարձների և Գինեկոլոգների Ամերիկյան Կոնգրեսը, ըստ Fatherly-ի զեկույցի, չի հերքում, որ ընթացակարգը տեղի է ունենում, բայց պնդում է, որ այն «ստանդարտ կամ սովորական չէ»[2]։ Այլ բժիշկներ, օրինակ՝ Ժան Մարտին՝ Ֆրանսիայի գինեկոլոգների միության ղեկավարը, պնդում են, որ ամուսնու կարի գաղափարը ծագում է անհաջող էպիզիոտոմիաներից և վատ կարերից, որոնք ստիպում են կանանց ցավ ունենալ սեռական հարաբերության և միզելու ժամանակ[10]։ Էպիզիոտոմիան դարձել է սովորական պրոցեդուրա ամբողջ աշխարհում[11], չնայած այն ուսումնասիրություններին, որոնք պնդում էին, որ այն ոչ մի օգուտ չի տալիս կանանց[12]։

Այնուամենայնիվ, կան մի քանի պատմություններ կանանց մասին, ովքեր պնդում են, որ անցել են այս ընթացակարգը առանց իրենց համաձայնության[13]։ Ամուսնու կարի առկայության վերաբերյալ մի քանի լրագրողական հետաքննություն է կատարվել՝ փորձելով պարզել՝ արդյոք դա իրական է։ Նրանք ճնշող մեծամասնությամբ որոշել են, որ այդ պրակտիկան իսկապես գոյություն ունի, ինչպես երևում է Չելսի Ռիչելի[5], Yahoo Life-ի[14] Քեյթլին Ռեյլիի, Անամ Ալամի՝ Thred-ին[15], ֆրանսիական Grazia թերթերի[16] և Le Monde-ի զեկույցներում[10]։

Բելգիացի հետազոտողներ Յուլի Դոբելեյրը, Կոենրադ Վան Լանդույթը և Սթան Մոնսթրեյը ուսումնասիրել են պրակտիկան՝ ապացույցներ գտնելով, որ դա տեղի է ունենում Բելգիայում առնվազն 1950-ականներից սկսած[17].

Հեշտոցային ձգման վիրահատությունը սկսվել է հիսունականների կեսերից, երբ գինեկոլոգները լրացուցիչ կարով սեղմում էին կնոջ հեշտոցի մուտքը` ծննդաբերությունից հետո հեշտոցային պատռվածքները կամ էպիզիոտոմիաները վերականգնելիս։ Այն ժամանակ այն հայտնի էր որպես «ամուսնու կար», «ամուսնու հանգույց» կամ «հեշտոցային սեղմում», և բժիշկները զգուշորեն այս պրոցեդուրան անվանում էին «կնոջ բարեկեցությունը բարելավելու համար»։

Ամուսնու կարի մասին հիշատակվել է նաև 2004 թվականին Սան Պաուլոյում էպիզիոտոմիաների չարաշահման մասին ուսումնասիրության մեջ[18].

Պրոֆեսիոնալները, որոնց հետ մենք զրուցել ենք, հաճախ նշում են ponto do marido (ամուսնու կարը), որը նախատեսված է ծննդաբերությունից հետո հեշտոցային բացվածքն էլ ավելի փոքր դարձնելու համար։ Հաճախակի բարդություններ են վուլվային և հեշտոցային ցավը, սպիական խնդիրներն ու դեֆորմացիաները, որոնք հետագա վիրաբուժական շտկման կարիք ունեն։ Էպիզիոտոմիայի սեռական հարաբերությունների երկարաժամկետ հետևանքները լրացուցիչ ուսումնասիրության կարիք ունեն։

Նմանապես Կամբոջայում, պրակտիկան կապված է էպիզիոտոմիայի բարձր մակարդակի հետ.[19]

NIH տվյալների բազայում կատարված ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ Կամբոջայում էպիզիոտոմիայի շարունակական օգտագործումը պայմանավորված է բազմաթիվ բժիշկների համոզմամբ, որ նրանք կանանց «ավելի ամուր և գեղեցիկ հեշտոց» կապահովեն, եթե վերջինիս [sic] էպիզիոտոմիա տան։

Հանրամատչելի մշակույթ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կարմեն Մարիա Մաչադոյի «The Husband Stitch» կարճ պատմվածքը, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 2014 թվականին Granta-ի կողմից, իսկ ավելի ուշ տպագրվել է Her Body and Other Parties ժողովածուում, նկարագրում է կնոջը, ով ենթարկվում է ընթացակարգին[20]։

Doom Patrol-ի 2-րդ եթերաշրջանի 2020 թվականի պրեմիերայում Քլիֆի հայրն ասում է նրան. «Երբ այդ մանկական բժիշկը հարցնում է, թե ուզում ես ամուսնու կարել, դու նրան ասում ես. «Ես երկուսը կվերցնեմ»[21]։

Colin From Accounts-ի 2022 թվականի 1-ին եթերաշրջանի 4-րդ եթերաշրջանում հիվանդի տղամարդ ուղեկիցը խնդրում է գլխավոր դերակատար ուսանող բժշկին «նետել ևս մեկ կար, դարձնել այն նորի նման», իսկ ավելի ուշ մեկ այլ հիվանդի տղամարդ ուղեկիցը խնդրում է նրան «ամուսնու կար դնել»[22]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ Kitzinger, Sheila (1994). The Year After Childbirth (1st ed.). Oxford: Oxford University Press. էջ 71. ISBN 978-0192177841.
  2. 1 2 3 4 Vinopal, Lauren (2017 թ․ օգոստոսի 17). «Who's Afraid of the 'Husband Stitch'? New Moms Everywhere». Fatherly. Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ հոկտեմբերի 16-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 15-ին.
  3. ↑ Dobbeleir, Julie M. L. C. L.; Van Landuyt, Koenraad; Monstrey, Stan J. (2011 թ․ մայիս). «Aesthetic surgery of the female genitalia». Seminars in Plastic Surgery. 25 (2): 130–41. doi:10.1055/s-0031-1281482. PMC 3312147. PMID 22547970.
  4. ↑ Braun, Virginia; Kitzinger, Celia (2001 թ․ հունվար). «The perfectible vagina: Size matters». Culture, Health & Sexuality. 3 (3): 263–277. CiteSeerX 10.1.1.552.8931. doi:10.1080/13691050152484704. S2CID 143982758.
  5. 1 2 Ritschel, Chelsea (2018 թ․ հունվարի 29). «The 'Husband Stitch' During Episiotomy Repair is a Disturbing Reality for Many New Mothers». The Independent. Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ փետրվարի 7-ին. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 9-ին.
  6. ↑ Transactions of the Texas State Medical Association. Vol. Seventeenth Annual Session. Houston, Texas: Texas State Medical Association. 21–23 April 1885.
  7. ↑ Imerman, Harold M.; Dewey, Thomas Blanchard (1958). What Women Want to Know: A Noted Gynecologist's Guide to the Personal Problems of Women's Health. New York: Crown. էջ 134.
  8. ↑ Kitzinger, Sheila (1994). The Year After Childbirth: Surviving and Enjoying the First Year of Motherhood. HarperCollins Canada. ISBN 9780002550727.
  9. ↑ «Le point du mari, un vrai scandale?» [The husband stitch, a real scandal?]. elle.fr (ֆրանսերեն). 2014 թ․ հունիսի 24. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 10-ին.
  10. 1 2 Jeantet, Diane (2014 թ․ ապրիլի 18). «Derrière le " point du mari ", le traumatisme de l'épisiotomie» [Behind the “husband stitch”, the trauma of episiotomy]. Le Monde.fr (ֆրանսերեն). Վերցված է 2023 թ․ մարտի 10-ին.
  11. ↑ Hartmann, Katherine; Viswanathan, Meera; Palmieri, Rachel; Gartlehner, Gerald; Thorp, John; Lohr, Kathleen N. (2005 թ․ մայիսի 4). «Outcomes of Routine EpisiotomyA Systematic Review». JAMA. 293 (17): 2141–2148. doi:10.1001/jama.293.17.2141. ISSN 0098-7484. PMID 15870418.
  12. ↑ Jiang, Hong; Qian, Xu; Carroli, Guillermo; Garner, Paul (2017). «Selective versus routine use of episiotomy for vaginal birth». Cochrane Database of Systematic Reviews. 2017 (2): CD000081. doi:10.1002/14651858.CD000081.pub3. PMC 5449575. PMID 28176333. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 10-ին.
  13. ↑ Halton, Mary (2018 թ․ ապրիլի 26). «The 'Husband Stitch' Leaves Women in Pain and Without Answers». Vice.
  14. ↑ Reilly, Kaitlin (2023 թ․ փետրվարի 21). «Is 'the husband stitch' a medical myth? Women speak out about their experience». Yahoo Life. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 10-ին.
  15. ↑ Alam, Anam (2023 թ․ հունվարի 17). «Understanding the pain behind the 'husband stitch'». Thred Website. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 10-ին.
  16. ↑ Mezaguer, Louhann; auteurs-louhann_mezaguer (2021 թ․ նոյեմբերի 26). «Point du mari: tout savoir sur cette mutilation gynécologique faite à l'insu des femmes en post-partum pour favoriser le plaisir de l'homme» [Husband stitch: everything you need to know about this gynecological mutilation carried out without the knowledge of postpartum women to promote the man's pleasure]. Grazia (ֆրանսերեն). Վերցված է 2023 թ․ մարտի 10-ին.
  17. ↑ Dobbeleir, Julie M. L. C. L.; Landuyt, Koenraad Van; Monstrey, Stan J. (2011 թ․ մայիս). «Aesthetic Surgery of the Female Genitalia». Seminars in Plastic Surgery. 25 (2): 130–141. doi:10.1055/s-0031-1281482. ISSN 1535-2188. PMC 3312147. PMID 22547970.
  18. ↑ Diniz, Simone G; Chacham, Alessandra S (2004 թ․ հունվարի 1). «"The Cut Above" and "the Cut Below": The Abuse of Caesareans and Episiotomy in São Paulo, Brazil». Reproductive Health Matters. 12 (23): 100–110. doi:10.1016/S0968-8080(04)23112-3. ISSN 0968-8080. PMID 15242215. S2CID 25469154.
  19. ↑ Schantz, Clémence; Sim, Kruy Leang; Ly, Ek Meng; Barennes, Hubert; Sudaroth, So; Goyet, Sophie (2015 թ․ մայիս). «Reasons for routine episiotomy: A mixed-methods study in a large maternity hospital in Phnom Penh, Cambodia». Reproductive Health Matters. 23 (45): 68–77. doi:10.1016/j.rhm.2015.06.012. ISSN 1460-9576. PMID 26278834. S2CID 23339273.
  20. ↑ Machado, Carmen Maria (2014 թ․ հոկտեմբերի 28). «The Husband Stitch». Granta. Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 28-ին. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 2-ին.
  21. ↑ «Make it Tighter: The Husband's Stitch». livewire.thewire.in. 2022 թ․ ապրիլի 13. Արխիվացված է օրիգինալից 2023-01-30-ին. Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 30-ին.
  22. ↑ «Colin From Accounts Season 1 Episode 4 Recap». reelmockery.com. 2022 թ․ ապրիլի 13. Վերցված է 2022 թ․ դեկտեմբերի 15-ին.

Լրացուցիչ գրականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ "Vaginal tightening surgery has been around since the mid fifties, where gynecologists used to tighten the entrance of a woman's vagina with an extra stitch while repairing vaginal and perineum tears or episiotomies after giving birth. At that time it was notoriously known as the 'husband's stitch', the 'husband's knot', or the 'vaginal tuck', and doctors discreetly referred to this procedure as 'improving a woman's well-being'."[3]
  2. ↑ "Such a problem confronted a colleague of mine, whose pregnant patient asked him before delivery if he would please put in what she referred to as 'her husband's stitch'. It turned out that she wanted him to tighten up her vagina somewhat, so that it would revert to its original state. The doctor took her at her word and, following delivery of her fourth baby, performed a perineorrhaphy. This operation has the effect of tightening the sphincter and rendering the introitus somewhat smaller.
    "Unhappily, the patient and her husband decided that the 'stitch' had been made too tight, was unsatisfactory, and sued the doctor for malpractice, asking something in the neighborhood of a hundred thousand dollars. The doctor won his case, though not without difficulty, and it was a genuine legal battle despite the humorous implications of the issue."[7]
Քաղվածելու սխալ՝ <ref> tags exist for a group named "Ն", but no corresponding <references group="Ն"/> tag was found.
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Ամուսնու_կար&oldid=10729346» էջից