Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայան
Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայան.jpg
Հիմնական տվյալներ
Ծնվել է հոկտեմբերի 23, 1905({{padleft:1905|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:23|2|0}})[1]
Թբիլիսի[2]
Երկիր Flag of Armenia.svg Հայաստան
Flag of the Soviet Union (1923-1955).svg ԽՍՀՄ
Մահացել է հունիսի 18, 1964({{padleft:1964|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[3][1] (58 տարեկանում)
Մոսկվա[2]
Ժանրեր օպերա
Մասնագիտություն դիրիժոր, կոմպոզիտոր և երաժշտության ուսուցիչ

Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայան (Մելիք-Փաշաև, հոկտեմբերի 23 10, 1905, Թիֆլիս, (այլ տվյալներով՝ Շուլավեր, Վրաստան) - հունիսի 18, 1964, Մոսկվա), խորհրդային դիրիժոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1951), Առաջին կարգի Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր (երկակի՝ 1942, 1943 թթ.)։ Ազգությամբ՝ հայ։ 1931 թվականից՝ Մոսկվայի Մեծ թատրոնի դիրիժոր, իսկ 1953-1962 թվականներին՝ գլխավոր դիրիժոր։

ArmenianStamps-337.jpg

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1928-1930 թվականներին սովորել է Լենինգրադի կոնսերվատորիայում։ 1921-1931 թվականներին, ընդհատումներով՝ Թիֆլիսի օպերայի և բալետի թատրոնի կոնցերտմայստեր, ապա՝ դիրիժոր։ 1924 թվականին Լենինականի օպերա-օպերետային խմբում ղեկավարել է Գունոյի «Ֆաուստ», Բիզեի «Կարմեն», Չայկովսկու «Եվգենի Օնեգին» օպերաները, 1929 թվականին և 1932 թվականին համերգներով հանդես է եկել Երևանում։ 1931-1953 թվականներին՝ Մոսկվայի Մեծ թատրոնի դիրիժոր, 1953-1962 թվականներ-ին՝ գլխավոր դիրիժոր։ Մելիք-Փաշաևը ղեկավարել է Վերդիի «Աիդա», «Օթելլո», «Ֆալստաֆ», Բեթհովենի «Ֆիդելիո», Պրոկոֆևի «Պատերազմ և խաղաղություն», Գլինկայի «Իվան Սուսանին», Բորոդինի «Իշխան Իգոր», Չայկովսկու «Պիկովայա դամա» և «Չերևիչկի» (ԽՍՀՄ պետական մրցանակ՝ 1942), Մուսորգսկու «Բորիս Գոդունով», Ռոսսինիի «Վիլհելմ Թել» (ԽՍՀՄ պետական մրցանակ՝ 1943) և այլ օպերաներ։ Գրել է «Տասներկուերորդ գիշեր» (ըստ Շեքսպիրի) օպերան, սիմֆոնիա, ռոմանսներ։

1939 թվականին եղել է Մոսկվայում կայացած հայկական առաջին տասնօրյակի երաժշտական ղեկավար, 1956 թվականին՝ 2-րդ տասնօրյակի խորհրդատու։ 1958 թվականին Մեծ թատրոնի հետ հանդես է եկել Երևանում, ներկայացումներ ղեկավարել Պրահայի, Օստրավայի, Լոնդոնի, Բուդապեշտի և այլ քաղաքների օպերային թատրոններում։ Մելիք-Փաշաևի արվեստին բնորոշ են ոճի նուրբ զգացողությունը, վառ արտահայտչականությունը, երկի զգացմունքային մեկնաբանությունը։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մեծ (Ֆրանսիա, 1953, 1962), Ամերիկայի արվեստների ակադեմիայի (1964) մրցանակներ
  • ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1951)
  • Առաջին կարգի Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր (երկակի՝ 1942, 1943)

Մեջբերումներ Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայանից[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Aquote1.png Մինչև վերջ տրվել թատրոնին, սովորել անընդհատ և կատարելագործվել մշտապես. կարծում եմ՝ այսպես պետք է ապրի և ստեղծագործի յուրաքանչյուր ազնիվ արվեստագետ, որ նվիրվել է թատերարվեստին[4]: Aquote2.png


Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մելիք-Փաշաևի անունով է կոչվել Արտաշատի երաժշտական դպրոցը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]