Ադըռնա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ադըռնա
Coin of Kazakhstan 500Adyrna averse.jpg
Որակավորումերաժշտական գործիք

Ադըռնա, հնագույն բազմալար երաժշտական գործիք։ Օգտագործել են հին թյուրքերը և ղփչաղները։ Իրանը կազմված է առանձնացված կոպիտ կաշվից։ Ի սկզբանե պատրաստվել է աղեղի տեսքով՝ փայտից և կաշվից։ Երբեմն գործիքը ձևավորել են եղջերավոր կենդանիների տեսքով (եղջերու, եղնիկ, այծ)[1]։ Ադըռնայի լարերը ուղտի մազից կամ բնական թելերից են։ Գործիքի երկարությունը 48-50 սմ է, հաստությունը՝ 8-10 սմ։ Ունի 7-13 լար։ Անդըռնայի մի քանի օրինակներ պատրաստել են Դ․ Շակպառուլը, Ա․ Կումառովը (ղազախ երաժիշտներ)։ Այն պահպանվում է երաժշտական գործիքների թանգարանում։

Գործիքի նվագի տեխնիկան մատներով կսմիթումն է։

  • 1985 թվականին Ալմա Աթայի մարզային Սույուբնայաի անվան ֆիլհարմոնիայում ստեղծվել է ազգագրական բանահյուսության անսամբլ , որն անվանակարգվել է հնագույն երաժշտական գործիքի անվանումով «Ադըռնա», որը գտնվել է հնէաբանական պեղումների ժամանակ սաքսերի դարաշրջանից[2]։
  • 2004 թվականին «Ղազախփոստը» և «Տաջիկփոստը» համատեղ հրատարակել են դրոշմանիշներ, որտեղ պատկերված են ադըռնա և գիջակ ժողովրդական գործիքները։
  • 2005 թվականին Ղազախստանի հանրային բանկը թողարկել է 500 տենգե արժողությամբ արծաթե մետաղադրամներ այդ հնագույն երաժշտական գործիքի պատկերով[3][4]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]