Creative Commons արտոնագրեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Creative Commons- լիցենզիաները կազմում են լիցենզիաների ամբողջություն, որոնք կառավարում են գործերի, հատկապես ինտերնետում տարածվող մուլտիմեդիայի, վերօգտագործման կամ տարածման պայմանները ։ Creative Commons-ի կողմից մշակված այդ լիցենզիաները հրապարակվել են 2002դեկտեմբերի 16-ին։

Նպատակը[խմբագրել]

Cc.logo.circle.svg

Creative Commons-ի տարբերանշանը

Creative Commons լիցենզիաները ստեղծվել են այն փաստից ելնելով, որ մտավոր սեփականությունը հիմնովին տարբեր էր ֆիզիկական սեփականությունից, և copyright-ի այժմյան օրենքները խոչնդոտում էին մշակույթի տարածումը ։ Այս լիցենզիաների նպատակն է տրամադրել իրավական գործիք, որն ապահովում է միաժամանակ արվեստի որևէ գործի հեղինակի իրավունքների պաշտպանությունը և այս գործի մշակութային բովանդակության ազատ շրջանառությունը, որպեսզի հեղինակներին թույլ տրվի նպաստելու «հասարակական բնագավառ»-ում հասանելի գործերի հարստացմանը ։

Ընդհանուր տեղեկություններ[խմբագրել]

Creatives Commons լիցենզիաները, կոդերը, խորհրդանիշերը
Հեղինակություն CC-by

Հեղինակություն Առանց ձևափոխման CC-by-nd

Հեղինակություն Առանց առևտրային օգտագործման Առանց ձևափոխման CC-by-nc-nd

Հեղինակություն Առանց առևտրային օգտագործման CC-by-nc

Հեղինակություն Առանց առևտրային օգտագործման Բնօրինակի պայմանների կիսում CC-by-nc-sa

Հեղինակություն Բնօրինակի պայմանների կիսում CC-by-sa

AttributionՀեղինակություն [by] (Հատկացում). գործը կարելի է ազատ օգտագործել՝ հեղինակի անունը նշելու պայմանով ։

Non-commercialԱռանց առևտրային օգտագործման [nc] (Noncommercial). իրավասու անձը կարող է թույլ տալ գործի ցանկացած տեսակի օգտագործում կամ հակառակը՝ արգելել ոչ առևտրային օգտագործումները (այս դեպքում առևտրային նպատակներով օգտագործումները թույլ տրված կլինեն)։

Non-derivativeԱռանց ձևափոխման [nd] (NoDerivs). իրավասու անձը կարող է թույլ չտալ ձևափոխված գործերի հրատարակումը կամ թույլ տալ գործի ձևափոխումները և թարգմանությունները ։

Share-alikeԲնօրինակի պայմանների կիսում [sa] (ShareAlike). իրավասու անձն իրավունք ունի նախապես թույլ տալու ձևափոխել գործը, նա կարող է խստություն սահմանել, որ ձևափոխված գործերը հասարակությանն առաջարկվեն նույն ազատություններով (Creative Commons-ի նույն պայմաններով), ինչ բնօրինակը։

Կիրառման ձևը[խմբագրել]

Գոյություն ունեցող վեց լիցենզիաներից հեղինակն ընտրում է այն լիցենզիան, որն ավելի լավ է հարմարեցված գործին, որը նա ցանկանում է տարածել՝ պահպանելով դասական copyright-ով (ձևափոխություն, վճարում և այլն) պաշտպանված իր որոշ իրավունքները։ Ըստ ընտրված տարբերակի, հասարակությունը քիչ թե շատ ազատություններ է ունենում գործը օգտագործելու համար ։ Այսպիսով, որոշակի լիցենզիաների ներքո տեղադրված գործերը կարելի է դիտել որպես ազատ գործեր ։

Օգտագործման պայմանները[խմբագրել]

Ընդհանուր պայմաններ[խմբագրել]

  • թույլ տալ անվճար վերարտադրել, տարածել և հասարակությանը հասցնել տվյալ գործը, ինչպես նաև կոլեկտիվ աշխատանքները
  • հասարակությանը պարզ դարձնել տվյալ գործի տրամադրման լիցենզիայի պայմանները՝ յուրաքանչյուր տարածման կամ օգտագործման ժամանակ
  • ոչ պարտադիր պայմաններից յուրաքանչյուրը կարելի է կիրառել իրավասու անձին թույլտվություն տալուց հետո
  • հեղինակային իրավունքի բացառությունները ոչ մի դեպքում ձևական բնույթ չեն կրում
  • արգելված է կիրառել հակասական տեխնիկական միջոցներ պայմանագրերի ժամկետների շրջանակներում
  • փաստաթղթերի փոխանակումը որպես առևտրային օգտագործում չի դիտվում

Ոչ պարտադիր պայմաններ[խմբագրել]

Creative Commons լիցենզիայի ներքո գտնվող բովանադակությունը կարող է օգտագործվել երրորդ անձի կողմից՝ հեղինակի սահմանած որոշակի պայմաններով ։ Բոլոր լիցենզիաներն ունեն Հատկացում (Attribution. հեղինակության տեսակ)։ Վերջինիս միանում են երեք հիմնական պայմաններ՝ Creative Commons կազմակերպության կողմից համապատասխանեցված վեց լիցենզիաների ամբողջություն կազմելու նպատակով ։

Այս լիցենզիաների առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ դրանք արտահայտվում են հասկանալի տեսանելի նշաններով ։ Այսպես մեկ հայացքից հնարավոր է հասկանալ, թե ինչ է թույլ տալիս կամ արգելում տվյալ լիցենզիան ։

Այլ պայմաններ դեռ չեն հարմարեցվել ֆրանսիական օրենսդրությանը և նախատեսված են՝

  • զարգացման ճանապարհին գտնվող երկրների համար
  • օրինակների ընտրություն համար
  • հասարակական բնագավառի համար
  • գիտությունների համար
  • և այլն