Օք Րիջի Ազգային Լաբորատորիա

Վիքիփեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Oak Ridge National Laboratory
Հիմնադրվել է՝	1943 թվականին
Տնօրեն՝	Թոմ Մեյսոն
Վայր՝	Օք Րիջ, Թենեսի
Բյուջե՝	$1.4 բիլիոն
Միսիա՝	ՕՐԱԼ-ն ունի վեց հիմնական միսիայի դերեր՝ նեյտրոնի գիտություն, էներգիա, բարձրաներկայացում հաշվեցողություն, համակարգների կենսաբանություն, նյութերի գիտություն, և ազգային անվտանգություն
Անձնակազմ՝	4,300
Տարածք՝	ՕՐԱԼ-ն զբաղեցնում է մոտ 10,000 ակր Օք Րիջի ռեզերվացիայի 35,000 ակրերից
Գործածվում է՝	Թենեսիի Համալսարան և Բաթել ընկերություն
Ցանցակայք	ornl.gov

Օք Րիջի Ազգային Լաբորատորիան (անգլերեն՝ Oak Ridge National Laboratory) մի ազգային գիտնական կենտրոն է ԱՄՆ-ի Թենեսի նահանգում:

Այս կենտրոնը Մանհատան պրոյեկտի հիմնական վայրերից էր:

Այս կենտրոնը տարեկան ավելի քան 1,06 բիլիոն դոլար բյուջեով^[1], ամենափորձառու գիտնական կազմակերպություններից է ԱՄՆ-ի պատմության մեջ^[2]:

Այս լաբորատորիան գտնվում է Օք Րիջ քաղաքում, որը Նակսվիլ քաղաքի մոտակայքում է, և այնտեղ է գտնվում աշխարհի ամենամեծ նեյտրոնի աղբյուրը (սպալասիոն նեյտրոնի աղբյուրը):

Թենեսի Համալսարանը Բաթել մասնավոր ընկերության օգնությամբ կառավարում և առաջնորդում են այս լաբորատորիան:

[խմբագրել] Գիտահետազոտական ծրագիրներ

Օաք Րիջում վարվում են գիտահետազոտական ծրագրեր՝ գիտական լայն բնագավառնում: Նրա հիմնական գիտահետազոտական բնագավառները հետևյալն են՝

• Նեյտրոնի ցրվելը - ՕՐԱԼ-ն տունն է աշխարհի երկու ամենաառաջադեմ նեյտրոնի ցրվելու ձիրքերի՝ Սպալացիայի Նեյտրոնի Ակունքի (Spallation Neutron Source). Եվ Բարձր Հոսքի Իզոտոպի Ռեակտորի (High Flux Isotope Reactor)

• Բարձր-կատարմամբ հաշվում - ԱՄՆ-ի Հաշվողական Գիտությունների Ազգային Կենտրոնը (National Center for Computational Sciences) ապահովվում է աշխարհի ամենահզոր հաշվային ռեսուրսները՝ ազատ գիտահետազոտության համար: Դա մի հետազոտական միջավայր է, որն աջակցում է ֆիզիկական աշխարհի գործունեության ինչպիսությունը հասկանալուն, և դրանց օգտվելուն ազգային և միջազգային կոնցեռնների դիմաց: ՀԳԱԿ-ն հիմնադրվել է 1992 թվականին և վարվում է ԱՄՆ-ի Էներգիայի Նախարաության Առաջադեմ Գիտական Հաշվողական Հետազոտության (Advanced Scientific Computing Research) ծրագրի միջոցով:

• Նանոտեխնոլոգիա - Հիմնական նանոգիտության հետազոտությունը ՕՐԱԼ-ում կենտրոնանում է նոր նյութերի և ֆենոմենի հայտնագործման, և այն ֆիզիկական և քիմիական փոխազդեցությունների հասկացման, որոնք հնարավորություն կտան մյուս սերունդի պետքական նյութերի կազմը և հատկությունները կանխատեսելու:

• Կենսաբանական համակարգեր - ՕՐԱԼ-ի նախաձեռնությունը բարդ կենսաբանական համակարգերում հագնում է կենսաէներգիայի (դա ընդգրկում է լաբորատորիայի նոր ԿենսաԷներգիայի Գիտական Կենտրոնը (BioEnergy Science Center), նվիրված թաղանթանյութային էթանոլի հետազոտության), համեմատական գենոմիկայի, կառուցվածքային կենսաբանության, հաշվողական կենսաբանության և կենսաինֆորմատիկայի ծրագրերը:

• Էներգիա - ՕՐԱԼ-ը մեծ կենտրոն է էներգիայի արտադրման, բաշխման, և օգտագործման հետազոտության մասին, ինչպես նաև էներգիայի տեխնոլոգիայի և որոշումների ազդեցության՝ հասարակության վրա: Էներգիայի մաքուր, արդյունավետ, ապահով արտադրությունն և էներգիայի օգտագործումը գիտահետազոտության նպատակներից են:

• Առաջադեմ նյութեր (Advanced materials) - ՕՐԱԼ-ի գիտնականները ներառված են տարբեր ուսումնասիրություններում՝ սկսած հիմնական ուսումնասիրությունից մինչև փաստացիորեն նյութերի ամբողջ դասի վերջին կիրառումները:

• Ազգային անվտանգություն - ՕՐԱԼ-ը ապահովվում է ֆեդերալ, նահանգային, և տեղական կառավարությունների գործակալություններին և բաժիններին աջակցում է ազգային և հայրենիքի անվտանգության կարիքներում: Այս տեխնոլոգիան և վարպետությունը նաև կիսվում են արդյունաբերական բաժնի հետ՝ ԱՄՆ-ի տնտեսական մրցակցությունը աշխարհի շուկաներում ուժեղացնելու:

• Քիմիական գիտություններ - ՕՐԱԼ-ը վարում է թե հիմնական և լե կիրառական հետազոտություն քանի բաժիններում, որոնցից են՝ կատալիզ, մակերևույթի գիտություն, և միջդեմքի (interfacial) քիմիա. մոլեկուլային կերպարանափոխություն և վառելիքի քիմիա. ծանր տարրի քիմիա և ռադիոակտիվ նյութերի բնութագրում. ջրային լուծման քիմիա և գեոքիմիա. զանգվածասպեկտրաչափում (mass spectrometry) և լազերային լուսապատկերաչափություն (spectroscopy). անջատումների քիմիա. նյութերի քիմիա, որը ներառում է պոլիմերների և ուրիշ փափուկ նյութերի սինթեզ և բնութագրում. քիմիական կենսագիտություններ. և նեյտրոնի գիտություն:

• Էլեկտրոնային մանրադիտակություն - ՕՐԱԼ-ի մանրադիտակության ծրագիրը հետազոտում է խտացված նյութի, նյութերի, և քիմիական և նանոգիտությունների միջի հիմնական խնդիրները:

• Միջուկային բժշկություն - Լաբորատորիայի միջուկային բժշկության հետազոտությունը կենտրոնանում է ռեակտորի ավելի առաջացած արտադրման և պրոցեսաձին մեթոդներ առաջացնելու՝ բժշկական ռադիոիզոտոպներ, նոր ռադիոնուկլիդի գեներատոր համակարգեր ստեղծելու, և նոր ռադիոդեղագործականների նախագծումն ու որակավորումը միջուկային բժշկության և ուռուցքաբանության մեջ կիրառումների համար:

• Ֆիզիկա - Ֆիզիկայի հետազոտությունը ՕՐԱԼ-ում առաջնապես կենտրոնացած է նյութի հիմնական հատկանիշների ուսումնասիրման՝ ատոմական՛ միջուկային և ենթամիջուկային մակարդակներում, և փորձնական ձիրքերի առաջացման՝ այս ուսումնասիրություններին աջակցելու համար: