Սև պատերազմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Սև պատերազմ
Gov Davey's proclamation.jpg
Ցուցանակ, որը լույս է տեսել Վան-Դիմենի երկրում Սև պատերազմի ժամանակ և պատկերում է լեյտենանտ-նահանգապետ Դեյվի քաղաքականությունը՝ միտված եկվորների ու բնիկների նկատմամբ հավասարաչափ արդարադատությանն ու բարեկամությանը:
Թվական XIX դարի առաջին կես
Վայր Վան-Դիմենի երկիր (Թասմանիա)
Արդյունք եվրոպական գաղութարարների հաղթանակ
Հակառակորդներ
{{{2}}} Բրիտանական կայսրություն Թասմանացիներ
Հրամանատարներ
{{{2}}} Ջորջ Արթուր Տրուգանինի

Սև պատերազմ (անգլ.՝ Black War), բախում բրիտանացի գաղութարարների և թասմանացիների միջև Վան-Դիմենի երկիրում (Թասմանիա) 19-րդ դարի առաջին կեսին, որը արդյունքում տեղաբնակները փաստացիորեն ոչնչացվեցին։

Պատմություն[խմբագրել]

Զինված բախումը սկսվեց 1804թ-ի մայիսին, երբ գաղութարարների զինված ջոկատը կրակ բացեց որսի ելած մի խումբ թասմանացիների վրա։ Գաղութարարության հետագա ուժգնացումը բերեց հարաբերությունների լարվածության եկվորների և տեղաբնակների միջև, որոնք գնալով ավելի էին զգում սննդի ու որսի տարածքների պակաս, քանի որ եկվորները դրանք օգտագործում էին գյուղատնտեսության համար։ Քանի որ թասմանացիները չէին կարող ուժով և զենքով պատասխանել «սպիտակ եկվորների» հալածանքներին ու սպանություններին, նրանք ընտրել էին առանձին անձանց և ոչ մեծ խմբերի վրա հարձակումների մարտավարությունը։ 1820-ական թվականների վերջին, բախումը ստացավ «Սև պատերազմ» անվանումը։ 1828թ-ի նոյեմբերին, գաղութարարներին պաշտոնապես թույլատրվեց սպանել թասմանացիներին, իսկ ևս որոշ ժամանակ անց՝ ամեն սպանվածի համար պարգևատրում նշանակվեց։

1830թ-ի աշնանը լեյտենանտ-նահանգապետ Ջորջ Արթուրի կողմից որոշում կայացվեց տեղաբնակներին մեկուսացնել Թասմանիա կղզու հարավ-արևելյան մասում։ Հատուկ դրա համար հրաման տրվեց բոլոր արական սեռի գաղութարարներին՝ ձևավորել կենդանի շղթա (շուրջ 2000 մարդ), որը շարժվելով հարավ՝ վեց շաբաթվա ընթացքում պետք է քշեր կղզեբնակներին դեպի Թասմանիայի հարավ-արևելյան մասի երկու փոքրիկ թերակղզիները (այդ շղթան ստացավ «Սև գիծ» անվանումը)։ Չնայած այդ «գործողությունն» ավարտվեց ամբողջական ձախողումով (բռնվեցին միայն մեկ ծերունի ու մեկ տղա)` սպիտակ գաղութարարների իշխանությունը մնաց անխախտ։

1831-1835թթ ընթացքում, ողջ մնացած թասմանացիների մեծ մասը (շուրջ 200 մարդ) տեղահանվեց դեպի Բասսովի նեղուցում գտնվող Ֆլինդերս կղզի։ Բնիկների մի մասը միախառնվեց եվրոպական գաղութարարների հետ՝ ազգամիջյան ամուսնությունների արդյունքում։

Հղումներ[խմբագրել]