Սառցաջարդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Սառցաջարդ 1242 թվականին, ճակատամարտ ռուսական զորքերի և գերմանական լիվոնյան ասպետների միջև ապրիլի 5-ին Չուդ լճի վրա։ Գերմանական խաչակիրները, դանիական և շվեդ, ֆեոդալները ակտիվացրին իրենց ագրեսիվ գործողությունները մոնղոլական արշավանքներից թուլացած Ռուսիայի դեմ։ Լիվոնյան օրդենի խաչակիրներին հաջողվեց գրառել Իզբորսկը, Պսկովը, Կոպորիեն։ 1241 թվականինին խաչակիրները որոշեցին գրավել Մեծ Նովգորոդը, Կարելիան և այլն։ Նովգորոդի վեչեի խնդրանքով Ալեքսանդր Նևսկին զորք հավաքեց և 1241 թվականին խաչակիրներին վտարեց Կոպորիեից, այնուհետև ազատագրեց Պսկովը։ 1242 թվականի գարնանը ռուս բանակը խաչակիրների գերազանց ուժերի ճնշման տակ նահանջեց արլևելք և դիրք գրավեց Չուդ լճի հարավային նեղ մասում։ Խաչակիրների զորքը «սեաաձև» մարտակարգով ապրիլի 5-ի լուսաբացին հարձակվեց ռուսական զորքի առաջատար ջոկատի վրա ու ջարդեց այն։ Սակայն Ալեքսանդր Նևսկին հարձակվեց թևերից, խուճապի մատնեց թշնամուն և ջախջախեց նրան։ Սառցաջարդի նշանակությունը բարձր է գնահատել Կարլ Մարքսը։ Հաղթանակի շնորհիվ կասեցվել է խաչակիրների առաջխաղացումը դեպի արևելք (որի նպատակը ռուս, հողերի զավթումն էր), ինչպես նաև ուժեղացել է Լիտվայի 1-ին Պոմորիեի ժողովուրդների պայքարը ընդդեմ խաչակիրների։ Սառցաջարդը կարևոր տեղ է գրավում ռուսական ռազմական, արվեստի պատմության մեջ։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png