Կիրխհոֆի կանոններ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Կիրխհոֆի կանոններ, առնչություններ են սահմանում հաստատուն կամ քվազիհաստատուն հոսանքի ճյուղավորված էլեկտրական շղթայի հոսանքների և լարումների համար։ Ձևակերպել է Գուստավ Ռոբերտ Կիրխհոֆը (1847

Կիրխհոֆի առաջին կանոն[խմբագրել]

Որքան հոսանք է անցնում հանգույց և որքանը դուրս գալիս. i2 + i3 = i1 + i4

Կիրխհոֆի առաջին կանոնը, որ բխում է լիցքի պահպանման օրենքից, հետևյալն է. հաղորդալարերի ճյուղավորման ցանկացած կետում (հանգույցում) հավաքվող հոսանքների ուժերի (Ik) հանրահաշվական գումարը հավասար է զրոյի, այսինքն՝

\sum_{k=1}^l {I}_k = 0

l-ը տվյալ հանգույցում հավաքվող հոսանքների թիվն է. ընդ որում, հանգույց մտնող հոսանքը համարվում է դրական, հանգույցից դուրս եկողը՝ բացասական։

Կիրխհոֆի երկրորդ կանոն[խմբագրել]

Կիրխհոֆի երկրորդ կանոնի համաձայն՝ հաղորդիչների բարդ ցանցում կամայականորեն առանձնացված ցանկացած փակ կոնտուրի բոլոր տեղամասերի լարման անկումների (IkRk) հանրահաշվական գումարը հավասար է այդ կոնտուրի էլշուների ( {\varepsilon\!}k) հանրահաշվական գումարին, այսինքն՝

Լարման համար \sum^n_{k=1} E_k= \sum^m_{k=1}U_k=\sum^m_{k=1}R_kI_k;
Փոփոխական լարման համար \sum^n_{k=1} e_k= \sum^m_{k=1}u_k=\sum^m_{k=1}R_ki_k+\sum^m_{k=1}u_{L\,k}+\sum^m_{k=1}u_{C\,k}.

m-ը փակ կոնտուրի տեղամասերի թիվն է, Ik-ն k-րդ տեղամասի հոսանքի ուժն է, Rk-ն՝ դիմադրությունը։ Կիրխհոֆի կանոնները թույլ են տալիս հաշվարկել էլեկտրական բարդ շղթաները, եթե հայտնի են բոլոր տեղամասերի էլշուները և դիմադրությունները։

Օրինակ[խմբագրել]

Illustration of Kirchhoffs circuit laws.gif

Միավորների քանը հանգույցներում: 3. p-1=2
Մասնաճյուղերի (փակ սխեմաների): 4. Ձայների մասնաճյուղեր պարունակող ընթացիկ աղբյուրներ: 0. m-m_i-(p-1)=2
Միավորների սխեմաներ: 2.
Առաջի օրենքի կիրառումը

\begin{cases} I_1-I_2-I_6=0\\
I_2-I_4-I_3=0\end{cases}

Ըստ երկրորդ կանոն, տեղի են ունենում հետևյալ հարաբերությունները՝

\begin{cases}U_2+U_4-U_6=0\\ U_3+U_5-U_4=0\end{cases}

Գրականություն[խմբագրել]

  • Матвеев А. Н. Электричество и магнетизм. — Учебное пособие. — Կաղապար:М: Высшая школа, 1983. — 463 с.
  • Калашников С. Г. Электричество. — Учебное пособие. — Կաղապար:М: Физматлит, 2003. — 625 с.
  • Бессонов Л. А. Теоретические основы электротехники. Электрические цепи. — 11-е издание. — Կաղապար:М: Гардарики, 2007.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png