Կապո Վերդե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Կանաչ Հրվանդանից)
Կապո-Վերդեի Հանրապետություն
República de Cabo Verde
Կապո Վերդեի դրոշ
Դրոշ
Կապո Վերդեի զինանշանը
Զինանշան
Նշանաբան՝
Unidade, Trabalho, Progresso (Միասնություն, Աշխատանք, Զարգացում)
Օրհներգ՝
Cântico da Liberdade
Կապո Վերդեի դիրքը
Մայրաքաղաք Պրայա
Ամենամեծ քաղաք մայրաքաղաք
Պետական լեզուներ պորտուգալերեն, կրիոլու
Կառավարում Խորհրդարանական հանրապետություն
 -  Նախագահ Ժորժ Կառլուշ Ֆոնսեկա
 -  Վարչապետ Հոսե Մարիա Նեվես
Անկախություն Պորտուգալիայից 
 -  Ճանաչում հուլիսի 5 1975 
Տարածք
 -  Ընդհանուր 4033 կմ² 
Բնակչություն
 -  2013 նախահաշիվը 499,000 (165րդ)
 -  Խտություն 123.7 /կմ² 
325 /մղոն²
ՀՆԱ (ԳՀ) 2013 գնահատում
 -  Ընդհանուր $2.305 միլիարդ[1] 
 -  Մեկ շնչի հաշվով $4,313.478[1] 
ՀՆԱ (անվանական) 2013 գնահատում
 -  Ընդհանուր $2.109 միլիարդ[1] 
 -  Մեկ շնչի հաշվով $3,946.171[1] 
ՄԶՀ (2012) Green Arrow Up Darker.svg 0.586 (միջին) (132րդ)
Դրամական միավոր Կաբո-Վերդեի էսկուդո (CVE)
Ժամային գոտի WAT
 -  Ամռանը (DST) CVT (UTC-1)
Ինտերնետ .cv
Հեռախոսային կոդ +238

Կապո-Վերդե (պորտ.՝ Cabo Verde), պաշտոնապես՝ Կաբո Վերդեի Հանրապետություն[2] (մինչև 1986 թվականը՝ Կանաչ Հրվանդանի Կղզիներ), հանրապետություն կղզիների վրա, գտնվում է Ատլանտյան օվկիանոսում՝ Աֆրիկայի արևմտյան ափից 620 կմ հեռու։

Պատմություն[խմբագրել]

1495-1975 թվականները եղել է պորտուգալական գաղութ (1951 թվականից՝ Պորտուգալական «անդրծովյան նահանգ»)։ 1975 թվականի հուլիսի 5֊ին հռչակցել է անկախ հանրապետություն[3]։

Աշխարհագրություն[խմբագրել]

Ընդգրկում է 10 խոշոր և 8 մանր կղզիներ (Սանտու Անտան, Բոավիշտա, Սան Նիկոլաու, Սանտյագու, Ֆոգու, Սան Վիսենտե, Սանտա-Լուզիա, Սալ, Բռավա, Մայու և այլն)։ Կղզիները երիտասարդ հրաբխային գոյացումներ են՝ մինչքեմբրի բյուրեղային հիմքով։

Ափերը բարձրադիր են, ժայռոտ։ Ռելիեֆը լեռնային է։ Կան հրաբխային բազմաթիվ կոներ, խառնարաններ և կալդերաներ; Ամենաբարձր կետը Ֆոգու գործող հրաբուխն է (2829 մ)։ Կլիման արևադարձային է, պասսատային։ Միջին ամսական ջերմաստիճանը 22 °C -ից 27 °C է, քիչ քանակությամբ տեղումներ։

Բնություն[խմբագրել]

Բուսականությունը անապատային և կիսաանապատային է։ Կենդանական աշխարհն աղքատ է։

Բնակչություն և լեզու[խմբագրել]

Բնակիչները մեծ մասը կազմում են կրեոլները, կան նաև աֆրիկացիներ և պորտուգալացիներ։ Պաշտոնական լեզուն պորտուգալերենն է, տարածված է կրեոլերենր։

Տնտեսություն[խմբագրել]

Գյուղատնտեսությամբ զբաղվում է բնակչության 50% ։ Մշակում են եգիպտացորեն, բակլա, քաղցր կարտոֆիլ, սիսեռ, կարմիր տաքդեղ, լոլիկ, սուրճ, բանան, շաքարեղեգ, գետնընկույզ, ծխախոտ, մանգո։ Զբաղվում են նաև անասնապահությամբ։

Զարգացած են տնայնագործական արհեստները։ Գլխավոր նավահանգիստը Մինդելուն է։ Ունեն 2 միջազգային օդանավակայան։ Արտահանում է ձուկ և ձկան պահածոներ, աղ, կավ և բազալտ։ Դրամական միավորը էսկուդոն է։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 «Cape Verde»։ International Monetary Fund։ http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/02/weodata/weorept.aspx?sy=2004&ey=2008&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=624&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=53&pr.y=5։ Վերցված է 2008-10-09։ 
  2. Tanya Basu (12 December 2013)։ «Cape Verde Gets New Name: 5 Things to Know About How Maps Change»։ National Geographic։ http://news.nationalgeographic.com/news/2013/12/131212-maps-cabo-verde-cartography-science-cape-verde-africa/։ Վերցված է 2013-12-12։ 
  3. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս»։ 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png