Դամոկլյան սուր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Damocles-WestallPC20080120-8842A.jpg

Դամոկլյան սուր (լատ.՝ Damoclis gladius՝ ) սիրակուզյան բռնակալ Դիոնիսոս Մեծը (մ․թ․ա․ 5-րդ դար) առաջարկում է մեկ օրորվ իր գահը հանձնել իր հակառակորդ Դամոկլեսին, ով Դիոնիսոսին համարում էր ամենաերջանիկ մահկանացուն։ Բռնակալի հրամանով նրան արքայավայել հագցնում են, օծում են անուշահոտ յուղով ու նստացնում գահին։ Նրա շուջը բոլորը հնազանդվում էին՝ կատարելով յուրաքանչյուր հրաման։ Ուրախ խնջույքի մեջ Դամոկլեսը հանկարծ գլխավերևում տեսնում է մի սուր առանց պատյանի, որը կախված է լինում ձիու մազից։ Նա հասկանում է բարօրության տակ թաքնված վնասը։ Ու այդպես, Դիոնիսոսը, մահվան եզրին թողնելով Դամոկլեսին, ցույց տվեց, որ բռնակալը միշտ ապրում է մահվան եզրին։ Փոխաբերական իմաստով՝ մեկի գլխին կախված մշտական սպառնալիք, որը թաքցվում է բարօրության տակ։ Այս պատմությունը մտնում է Ցիցերոնի <<Տուսկուլանյան խոսակցություններ>>-ի մեջ։ Այս պատմության մասին հիշատակել է նաև Հորացիոսը։