Առաջնային սուկցեսսիա
Առաջնային սուկցեսսիա — կյանքից զրկված տարածքներում զարգացող սուկցեսսիան է- ժայռեր, զառիթափ, գետերի նստվածք, սորուն ավազ, պնդացած լավա, և այլն: Այդ տարածքների հաստատման ընթացքում իրենց նյութափոխանակության շնորհիվ կենդանի օրգանիզմները փոխում են գոյության պայմանները, և փոփոխում են միմյանց: Հիմնական դերը պատկանում է մահացած բուսական մնացորդներին և տարալուծման արդյունքների կուտակմանը: Դա կախված է բուսականության բնույթից, և այն ոչնչացնող միկրոօրգանիզմների, սնկերի և կենդանիների համալիրից: Աստիճանաբար ձևավորվում է հողի պրոֆիլը, փոխվում է տարածքի ջրոլոգիական ռեժիմը, միկրոկլիման: Նման սուկցեսսիաները երկրաբուսաբանության մեջ կոչվում է էկոգենիկ, քանի որ հանգեցնում են ապրելավայրի ինքնին փոխակերպումներին: Բուսական ծածկի սկզբնական ձևավորման գործընթացը կոչվում է սինգենետիկ սուկցեսսիա: Առաջնային սուբստրատի խոնավությունից կախված առաջնային սուկցեսսիաները բաժանվում են`
- Կսերարխային (կսերոսերիաներ) — անջուր սուբստրատի վրա: Կսերարխային սուկցեսսիայի դեպքում սկզբնական սուբստրատը խոնավանում է
- Պսամոկսերոսերիա— ավազների վրա
- Լիտոկսերոսերիա — քարերի և ժայռերի վրա
- Գեոկսերոսերիա — չոր կավերի, կավավազների վրա:
- Մեզարխային (մեզոսերիա) — բավականաչափ խոնավ սուբստրատի վրա: Մեզարխային սուկցեսսիայի դեպքում սոուբստրատի խոնավությունը աննշան է փոփոխվում
- Էլյուվիլային
- Պրոլյուվիլային
- Ալյուվիալային և այլն:
- Հիդրարխային (իդրոսերիա) — էքստրեմալ խոնավ սուբստրատի վրա: Այս սուկցեսսիայի դեպքում սովորաբար խոնավությունը նվազում է
- Օլիգոտրոֆային
- Մեզոտրոֆային
- Էվտրոֆային
- Գալոհիդրոսերիա
- Մանգրային:
Առաջնային սուկցեսսիան ընթանում է մի քանի փուլերով: Օրինակ, անտառային գոտում. չոր, անկյանք սուբստրատ-քարաքոս-մամուռ-միամյա բուսական բազմազանություն-խոտաբույսեր և բազմամյա բույսեր-թփեր-առաջին գեներացիայի ծառեր-երկրորդ գեներացիայի ծառեր, տափաստանային գոտում` սուկցեսսիան ավարտվում է բույսերի փուլում, և այլն:
