Տասնմեկ մետրանոց հարված

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Տասնմեկ մետրանոց հարված (հիմնականում — պենալտի, от անգլ.՝ penaltyտուգանային, պատիժ), ֆուտբոլում դիտավորյալ հարված դեպի դարպասը, որը պաշտպանում է միայն դարպասապահը, 11 մետր հեռավորությունից (երկրներում, օգտագործվում է անգլիական չափման համակարգը — 12 յարդ) դարպասի նշանագծից։

Տասնմեկ մետրանոց հարվածի իրագործման գործողությունները կանոնակարգվում են Ֆուտբոլ խաղի օրենքների 14-րդ կետում:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խաղացող № 27 սպիտակ մարզաշապիկով պատրաստվում է հարվածել պենալտին: Դարպասապահը դեռևս չի զբաղեցրել իր դիրքը դարպասի նշանագծի մոտ
Խուան Ռոման Ռիկելմեն (Արգենտինա) գոլ է խփում Բրազիլիայի դարպասին Պեկինի 2008 թվականի ֆուտբոլային օլիմպիադիայի կիսաեզրափակիչ փուլում

Պենալտիի գյուտարարն է համարվում իռլանդացի Վիլյամ Մաքրամը։ Նրա գաղափարը պենալտիի մասին անվանեցին death penalty (մահացու կատարում)[1]:

Հարվածը ֆուտբոլի օրենքների մեջ մտել է 1891 թվականին[2]:

Տասնմեկ մետրանոց հարվածի նշանակում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

11-մետրանոց հարվածը նշանակվում է այն ժամանակ, երբ խաղացողը խախտում է ցանկացած կանոն իր իսկ տուգանային հրապարակում, պատժամիջոց է հանդիսանում տուգանային հարվածը, և գնդակը այդ ժամանակ մտնում է խաղի մեջ։ Հարվածը խփվում է ուղիղ տասնմեկ մետրանոց հարվածից, որը հաշված և նշանակված տեղ ունի։

Ընթացակարգ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Գնդակը տեղադրվում է 11-մետրանոց նշանակակետին.
  • Հստակ որոշվում է այն խաղացողը, ով պետք է իրացնի հարվածը.
  • Թիմի դարպասապահը, որի դարպասին պետք է լինի հարվածը, գալիս և կանգնում է դարպասի նշանագծի վրա, երեսով դեպի հարվածողը, մինչև այն պահը, երբ գնդակը հարվածից չի շարժվել։ Նա կարող է տեղաշաժվել նշանագծի վրայով, բայց իրավունք չունի դուրս գալ նրանից մինչև հարվածը.
  • Մնացած բոլոր ֆուտբոլիստները (բացի դարպասապահից և հարվածող ֆուտբոլիստից) պարտավոր են մինչև հարվածը գտնվել տուգանային մատույցներից դուրս, քանի դեռ գնդակը չի շարժվել.
  • Հարվածող ֆուտբոլիստը մրցավարի սուլիչով գնդակը հարվածով առաջ է ուղարկում և չի կարող կրկնակի անգամ դիպչել գնդակին, մինչև այն պահը, երբ գնդակը չդիպչի ինչ-որ մի ուրիշ խաղացողի.
  • Գնդակը խաղի մեջ է մտնում, երբ նրան հարվածում են և նա առաջ է շարժվում։
  • Եթե պենալտին նշանակված է խաղաժամանակի ավարտին և խաղային ժամանակը լրացել է, ապա հարվածը իրացնելու համար ավելացվում է անհրաժեշտ ժամանակ։ Ընդ որում գոլը գոլը հաշվում է այն դեպքում ևս, երբ գնդակը հայտվում է դարպասում, դիպչելով պաշտպանիչ որևէ մեկին՝ դարպասաձողին կամ էլ դարպասապահին։ Այդ իրավիճակում մրցավարը հայտարարում է, որ 11-մետրանոց հարվածի կատարումը վերջացած է։

Պենալտիից գոլ խփելու հավանակությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պենալտին իրականացնելու ժամանակ դարպասը գրավելու հավանականությունը դառնում է 72 %-ից մինչև 86 %[3]:

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես՝ պենալտի Վիքիբառարան, բառարան և թեզաուրուս