Նիշքերի փոխանցման կանխագիր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Նիշքերի փոխանցման կանխագիրը (անգլ.՝ File Transfer Protocol, հապավում՝ FTP - կարդ.՝ ԷֆԹիՓի – Նիշքերի փոխանցման կանխագիր), արձանագրություն, ստեղծված համակարգչային ցանցերում նիշքերի փոխանցման համար։ FTP-ն թույլ է տալիս միանալ FTP սերվերներին, տեսնել կատալոգների պարունակությունը և բեռնել ֆայլեր սերվերից կամ սերվեր. բացի այդ, հնարավոր է սերվերների միջև ֆայլերի փոխանցման ռեժիմ (տես. FXP)

FTP-ն հին կիրառական արձանագրություններից մեկն է, որը ստեղծվել է HTTP-ից առաջ, 1971 թ.-ին։ Այն և այսօր էլ լայնորեն օգտագործվում է ծրագրային ապահովումների տարածման և հեռակա հոսթերի մուտքի համար։

FTP արձանագրությունը կիրառական մակարդակի արձանագրությունների շարքին է պատկանում և տվյալների փոխանցման համար օգտագործում է տրանսպորտային TCP արձանագրություն։ Տվյալները և հրամանները, ի տարբերություն այլ արձանագրություններից, փոխանցվում են տարբեր պորտերի միջոցով։ Ելքային 20 պորտը, որը բացվում է սերվերի կողմից, օգտագործվում է տվյալների փոխանցման համար, իսկ 21 պորտը` հրամանների փոխանցման համար։ Կլիենտի տվյալների ընդունման պորտը որոշվում է համաձայնեցման երկխոսությունում։ Այն դեպքում, եթե ֆայլի փոխանցումը ընդհատվում է ինչ-որ պատճառով, արձանագրությունը վերանայում է ֆայլի վերսկսման միջոցներ։

Անվտանգության խնդիր[խմբագրել]

Արձանագրությունը չի գաղտնագրվում, աուտենտիֆիկացիայի ժամանակ օգտանունն ու գաղտնաբառը փոխանցվում է բաց տեքստով։ Այն դեպքում, երբ ցանցը կառուցված է հաբի միջոցով, ապա չարամիտը պասիվ սնիֆերի օգնությամբ կարող է որսալ ցանցի նույն սեգմենտում գտնվող FTP օգտագործողների օգտանունն ու գաղտնաբառը, կամ հատուկ ծրագրային ապահովման առկայության դեպքում, ստանալ FTP-ով փոխանցվող ֆայլերը առանց նույնականացման։ Երբ ցանցը կառուցված է սվիչի միջոցով, չարամիտի խնդիրը բարդանում է, բայց հնարավոր է կատարել կոտրում (MAC-սփուֆինգ, հասցեների աղյուսակների գերլցում)։ Որպիսի կանխել տրաֆիկի բռնումը, անհրաժեշտ է օգտագործել տվյալների գաղտնագրման SSL արձանագրություն, որը ապահովվում է ժամանակակից FTP-սերվերների և որոշ FTP-կլիենտների կողմից։

Ոչ գաղտնագրված նույնականացման ընթացքն անցնում է մի քանի էտապով։ ( \r\n սիմվոլները նշանակում են տողի փոխում)