Windows 2000

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Windows 2000
Изображение логотипа
Տեսակօպերացիոն համակարգ և վկայագրված ծրագրային ապահովում
ՍտեղծողMicrosoft
ԸնտանիքWindows NT
Հիմք են ծառայելWindows NT 4.0
Առաջին թողարկումՓետրվարի 17 2000[1]
Վերջին տարբերակSP4 Update Rollup v2 (սեպտեմբերի 13 2005)[2]
Փաթեթեների կառավարիչx86, DEC Alpha, MIPS և PowerPC
Առկա էբազմալեզու
Միջուկի տեսակմիաձույլ միջուկ
ԱրտոնագիրEULA
Զարգացման կարգավիճակՊատմական. Հիմնական աջակցություն. Ավարտվել է 2005թ. հունիսի 30-ին; Ընդլայնված աջակցություն. ավարտվել է 2010 թվականի հուլիսի 13-ին
ՆախորդWindows NT 4.0
ՀաջորդWindows XP և Windows Server 2003
Անվանված էՎինդոուզ և 2000
ԿայքԱրխիվ 2009 թ.
Commons-logo.svg Microsoft Windows 2000 Վիքիպահեստում

Windows 2000-ը (նաև կոչվում է Win2k, W2k կամ Windows NT 5.0) MicrosoftWindows NT օպերացիոն համակարգերի ընտանիքն է, որը նախատեսված է 32-բիթանոց պրոցեսորներով համակարգիչների վրա աշխատելու համար։

Համաձայն Net Applications-ի վեբ վերլուծության, 2016 թվականի հուլիսի դրությամբ Windows 2000-ը գրեթե չի օգտագործվում։

Կան Windows 2000-ի վրա հիմնված ոչ պաշտոնական կառուցումներ՝ Windows Powered և Windows AlphaBetas։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համակարգի առաջին հրապարակային բետա տարբերակը թողարկվել է 1997 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Պրոֆեսիոնալ ծրագրավորողների կոնֆերանսում[3][4]։ Համակարգն ի սկզբանե կոչվում էր Windows NT 5.0, քանի որ այն Windows NT-ի հաջորդ հիմնական տարբերակն էր Windows NT 4.0-ից հետո։ Սակայն 1998 թվականի հոկտեմբերի 27-ին այն ստացավ իր սեփական անունը Windows 2000[5]։ Համակարգի վերջնական տարբերակը լայն հանրությանը թողարկվեց 2000 թվականի փետրվարի 17-ին[6]։

Windows 2000-ը թողարկվել է չորս տարբերակով՝ Professional (Workstation and Power User Edition), Server, Advanced Server և Datacenter Server (սերվերների վրա օգտագործելու համար)։ Windows 2000 Advanced Server Limited Edition-ը և Windows 2000 Datacenter Server Limited Edition-ը նույնպես թողարկվել են՝ աշխատելու 64-բիթանոց Intel Itanium պրոցեսորներով[7]։

Այնուհետև Windows 2000-ը փոխարինվեց Windows XP (հաճախորդի կողմից) և Windows Server 2003 (սերվերի կողմից) օպերացիոն համակարգերով։ 2005 թվականի դրությամբ Windows 2000-ը շարունակում է հանրաճանաչ լինել, հատկապես խոշոր ընկերություններում, որտեղ մեծ թվով համակարգիչների վրա օպերացիոն համակարգերի թարմացումը կապված է լուրջ տեխնիկական և ֆինանսական դժվարությունների հետ։ Համաձայն Assetmetrix-ի ուսումնասիրության՝ 2005 թվականի սկզբին Windows 2000-ը կազմում էր Windows Workstation օպերացիոն համակարգերի ավելի քան 50%-ը ավելի քան 250 համակարգիչ ունեցող ընկերություններում։ Միևնույն ժամանակ, 250-ից պակաս համակարգիչ ունեցող ընկերություններում Windows XP-ն ավելի տարածված է։

Microsoft-ը դադարեցրեց Windows 2000 օպերացիոն համակարգի հիմնական աջակցությունը 2005 թվականի հունիսի 30-ին և ընդլայնեց աջակցությունը 2010 թվականի հուլիսի 13-ին[8]։

Նորարարություններ Windows NT 4.0-ից սկսած[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Windows 2000-ի առավել նշանակալից բարելավումներից մի քանիսը Windows NT 4.0-ի նկատմամբ են.

  • Աջակցություն Active Directory գրացուցակի ծառայությանը։ Active Directory-ի հետևի վերջը գալիս է Server, Advanced Server և Datacenter Server հրատարակություններով, մինչդեռ Professional հրատարակությունը լիարժեք աջակցություն է տրամադրում հաճախորդի կողմից սպասարկվող ծառայությանը։
  • IIS տարբերակը 5.0. Համեմատած IIS 4.0-ի հետ՝ այս տարբերակը, ի թիվս այլ բաների, ներառում է ASP վեբ ծրագրավորման համակարգի 3.0 տարբերակը։
  • NTFS տարբերակ 3.0 ֆայլային համակարգը (երբեմն սխալմամբ կոչվում է NTFS 5.0 Windows 2000 - NT 5.0 ներքին տարբերակի կողմից)։ NTFS-ի այս տարբերակն առաջին անգամ ներկայացրեց քվոտաների աջակցություն, այսինքն՝ յուրաքանչյուր օգտագործողի համար պահվող ֆայլերի առավելագույն քանակի սահմանափակումներ։ Ավելացվեց նաև FAT32 ֆայլային համակարգի աջակցություն, որը հասանելի չէր Windows NT 4.0-ում։
  • Օգտատիրոջ թարմացված միջերեսը, ներառյալ Active Desktop-ը, որը հիմնված է Internet Explorer-ի 5-րդ տարբերակի վրա և, հետևաբար, նման է Windows 98-ի ինտերֆեյսին։ Գունային սխեման վերափոխվել է։
  • Լեզուների ինտեգրում. Windows-ի նախորդ տարբերակները թողարկվել են երեք տարբերակով՝ եվրոպական լեզուների համար (մեկ բայթ նիշ, գրել միայն ձախից աջ), Հեռավոր Արևելքի լեզուների համար (բազմաբայթ նիշ) և Միջին։ Արևելյան լեզուներ (գրել աջից ձախ՝ համատեքստային տառերի ընտրանքներով)։ Windows 2000-ը համատեղում է այս հատկանիշները. դրա բոլոր տեղայնացված տարբերակները պատրաստված են մեկ հիմքի վրա։
  • Կոդավորված ֆայլային համակարգ EFS, որով կարող եք գաղտնագրել ֆայլերը և թղթապանակները։

Աղբյուրի արտահոսք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2004 թվականի փետրվարի 12-ին Windows 2000-ի սկզբնական կոդի մի մասը արտահոսեց peer-to-peer ցանցեր։ Դրանք տարածվել են որպես 201 ՄԲ rar արխիվ։ Արխիվի բովանդակության ընդհանուր չափը կազմում էր 658 ՄԲ, ինչը հիմք է տալիս ենթադրելու, որ սկզբնաղբյուր տեքստերը տեղադրվել են CD-ROM-ի վրա ինչ-որ հաստատությունից, որը մուտք ուներ դրանց (դրանք ներառյալ հենց Microsoft-ը, պետական ​​կառույցները, որոնք պայմանագիր են կնքել ընկերության հետ։ Կառավարության անվտանգության ծրագիրը, ինչպես նաև բազմաթիվ փոքր ընկերություններ, որոնք պայմանագրեր են ստացել Windows-ի առանձին մասերի վրա աշխատելու համար)։

Ինչպես ավելի ուշ հայտնի դարձավ, այդ աղբյուրները համապատասխանում էին Windows 2000 SP1 տարբերակին։ Դրանք տրվել են իսրայելական Mainsoft ընկերությանը, որը զբաղվում էր UNIX-ի համար Internet Explorer վեբ բրաուզերի ստեղծմամբ։

Արտահոսքից մի քանի օր անց Microsoft-ը հայտարարություն տարածեց, որում հաստատեց, որ zip արխիվի բովանդակությունը Windows 2000-ի սկզբնաղբյուրն է, և խոստացավ իրավական միջոցներ ձեռնարկել արխիվը տարածող յուրաքանչյուրի դեմ։ Չնայած սպառնալիքին, այս կոդերը արագորեն տարածվեցին աշխարհի հաքերային համայնքներում։ Մասնավորապես, արտահոսքից կարճ ժամանակ անց խոցելիություն է հայտնաբերվել IE-ում BMP ֆայլերի մշակման կոդում։ Համակարգչային անվտանգության մասնագետը, ով հայտնաբերել է այս խոցելիությունը, հաստատել է, որ գտել է այն՝ ուսումնասիրելով արտահոսքի աղբյուրի կոդը։

Տարբերակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Microsoft-ը թողարկել է Windows 2000-ի տարբեր տարբերակներ տարբեր շուկաների և բիզնես կարիքների համար՝ Professional, Server, Advanced Server և Datacenter Server։ Յուրաքանչյուրը առաքվել է առանձին։

Windows 2000 Professional-ը աշխատասեղանի օպերացիոն համակարգ էր բիզնեսի և վերջնական օգտագործողների համար։ Առաջարկվում է բարձր անվտանգություն և կայունություն, ի տարբերություն Windows-ի նախորդ տարբերակների։ ՕՀ-ն ապահովում էր երկու պրոցեսոր և մինչև 4 ԳԲ։

Windows 2000 Server-ն ուներ Windows 2000 Professional-ի նման ինտերֆեյս, բայց ներառում էր լրացուցիչ բաղադրիչներ ենթակառուցվածքի սերվերային կողմի համար։ Կարևոր նոր առանձնահատկություն էր Active Directory ֆունկցիան, որը հիմնված էր LDAP տեխնոլոգիայի վրա։ Բացի այդ, Microsoft-ը ինտեգրել է Kerberos նույնականացումը՝ փոխարինելով քննադատված NTLM մեթոդը։ Բացի այդ, Windows 2000-ում դուք կարող եք օգտագործել տիրույթի անուն, որը թույլ է տվել օգտագործել դինամիկ IP։

Windows 2000 Advanced Server-ը Windows 2000 Server օպերացիոն համակարգի տարբերակն է, սակայն նախատեսված է միջինից մեծ բիզնեսի համար։ Այն արդեն առաջարկել է օգտագործել կլաստերային ենթակառուցվածք՝ բարձրացնելու համակարգի ճկունությունը և հուսալիությունը, ներառյալ ութ պրոցեսորների աջակցությունը, մինչև 8 ԳԲ RAM-ը PAE-ով համակարգերում և ութ գծի սիմետրիկ բազմապրոցեսորի աջակցությունը։ Ի թիվս այլ բաների, աջակցություն կար բեռների հավասարակշռման TCP/IP-ի և ընդլայնված երկու սերվերի կլաստերների վրա Microsoft Cluster Server-ում Windows NT Server 4.0 Enterprise Edition-ով։

Windows 2000 Datacenter Server-ը Windows 2000 Server-ի խոշոր բիզնես տարբերակն է, որը թույլ է տալիս մեծ քանակությամբ տեղեկատվություն ունենալ մեկ կենտրոնական սերվերի վրա։ Ինչպես Advanced Server-ը, այս տարբերակն աջակցում էր կլաստերավորման, ձախողման և բեռների հավասարակշռման։ Այն արդեն աջակցում էր 32 պրոցեսոր և 32 ԳԲ օպերատիվ հիշողություն՝ թեստավորման, ապարատային բաժանման, համակարգված սպասարկման և փոփոխությունների վերահսկման խիստ համակարգով։ Windows 2000 Datacenter Server տարբերակը ներկայացվել է 2000 թվականի օգոստոսի 11-ին և հանրությանը թողարկվել 2000 թվականի սեպտեմբերի 26-ին։ Տարբերակը հիմնված էր Windows 2000 Service Pack 1-ի վրա և հասանելի չէր մանրածախ վաճառքի համար։

Ծառայությունների փաթեթներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չորս սպասարկման փաթեթ թողարկվել է Windows 2000-ի համար և մեկ Համալիր թարմացում թողարկվել է SP4-ից հետո։ Դրանց թողարկման ժամկետներն են SP1 2000 թվականի հուլիսի 31-ը, SP2 2001 թվականի մայիսի 16-ը, SP3 2002 թվականի օգոստոսի 1-ը և SP4 2003 թվականի հունիսի 26-ը։ Service Pack 3-ում Microsoft-ը հեռացրեց իր սեփական Java վիրտուալ մեքենայի ներդրումը օպերացիոն համակարգից, և կառավարման վահանակում հայտնվեց համակարգի բաղադրիչները հեռացնելու հնարավորությունը։

Microsoft-ն ի սկզբանե պատրաստվում էր թողարկել հինգ սպասարկման փաթեթ (Service Pack) Windows 2000-ի համար, սակայն չեղարկեց հինգերորդ սպասարկման փաթեթի մշակումը զարգացման վաղ փուլում և փոխարենը թողարկեց Թարմացումների հավաքակազմ 1-ը չորրորդ սպասարկման փաթեթի համար՝ փակվող պատչերի հավաքածու։ անվտանգության անցքեր օպերացիոն համակարգում և շտկել այլ էական խնդիրներ[9]։ Թարմացումների հավաքածու 1 թողարկվել է 2005 թվականի հունիսի 28-ին։ 2005 թվականի սեպտեմբերի 13-ին թողարկվեց Թարմացումների համալրման երկրորդ տարբերակը։

Համակարգի պահանջները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նվազագույնը Առաջարկվող
ԿՀՄ (Պրոցեսոր) 133 ՄՀց 300 ՄՀց կամ ավելի (Windows 2000-ը կարող է աշխատել առավելագույնը երկմիջուկ պրոցեսորներ[10])
ՕՀ (Օպերատիվ հիշողություն) 32 ՄԲ 64 ՄԲ կամ ավելի (թույլատրելի առավելագույնը 4 ԳԲ, գործնականում 3,25 ԳԲ, քանի որ Windows 2000-ը չի աջակցում PAE)
Կոշտ սկավառակ 2 ԳԲ 5 ԳԲ կամ ավելի (Windows 2000-ը չի աջակցում 137 ԳԲ կամ ավելի կոշտ սկավառակների, խնդիրը լուծվում է բաշխման մեջ ինտեգրելով ոչ պաշտոնական կարկատելը)
Շարժական սկավառակակիր CD-ROM CD-ROM կամ DVD-ROM

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Microsoft Releases Windows 2000 to Manufacturing — 1999.
  2. Update Rollup 1 for Windows 2000 SP4 and known issues
  3. Chris DeVoney. Path to NT 5.0 starts with a few bumps : [անգլ.] // Computerworld. — 1997. — Т. 31, № 40 (6 October). — P. 124. — ISSN 0010-4841.
  4. «Windows NT 5.0 Beta Delivered to Over 200,000 Developers» (անգլերեն)։ 1997-09-23։ Վերցված է 2016-08-08 
  5. «Windows 2000 is a name that reflects NT’s continued move to the technology mainstream.» (անգլերեն)։ 1998-10-27։ Վերցված է 2016-08-08 
  6. «Microsoft Releases Windows 2000 to Manufacturing» (անգլերեն)։ 1999-12-15։ Վերցված է 2016-08-08 
  7. «Windows Advanced Server, Limited Edition Version 1.2 For Intel’s Itanium 2 Ships to Manufacturers in July | News Center»։ news.microsoft.com։ Վերցված է 2017-01-05 
  8. Поиск сведений о жизненном цикле продуктов корпорации Майкрософт — Windows 2000(Ստուգված է 7 Օգոստոսի 2016)
  9. Naraine Ryan (2004-11-26)։ «Microsoft Scraps Plans for Windows 2000 SP5»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-08-26-ին։ Վերցված է 2009-05-30 
  10. «Installing Windows 2000 Professional»։ technet.microsoft.com։ Վերցված է 2018-02-25