Jump to content

Vale (բրազիլական ընկերություն)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Vale
Տեսակբիզնես ձեռնարկություն, ձեռնարկություն և հանրային ընկերություն
Հիմնադրված է1942[1]
ՀիմնադիրԲրազիլիայի դաշնային կառավարություն
ՎայրՌիո դե Ժանեյրո, Բրազիլիա
Երկիր Բրազիլիա[2]
ԱրդյունաբերությունՀանքային գործ
Դուստր ընկերություններVale (United Kingdom)?
Կայքvale.com​(պորտ.)
ԲորսաNYSE: VALE, VALE3[3] և XVALO[4]
 Vale (company) Վիքիպահեստում

Vale S. A. ([ˈvali]), «Ва́ли С. А.», բրազիլական հանքարդյունաբերական ընկերություն, աշխարհի խոշորագույններից մեկը։ Այն երկաթի հանքաքարի և նիկելի աշխարհի առաջատար արտադրողն է, որի հիմնական արտադրական օբյեկտները գտնվում են բրազիլական Մինաս Ժերայս և Պարա նահանգներում։ Այն նաև գործունեություն է ծավալում Կանադայում, Ինդոնեզիայում և Օմանում։ Հիմնադրվել է 1942 թվականին որպես պետական ​​ընկերություն, այն սեփականաշնորհվել է 1997 թվականին։

Պատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բրազիլիան աշխարհի առաջատար երկրներից մեկն է երկաթի հանքաքարի պաշարներով, որոնք գնահատվում են 50 միլիարդ տոննա: Հանքաքարի արդյունահանումը սկսվել է պորտուգալական տիրապետության ժամանակ, սակայն մեծածավալ արդյունահանումը և պողպատի արտադրությունը սկսվել են միայն 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո բրազիլական սև մետաղների արտահանումը ձեռք է բերել համաշխարհային նշանակություն[5]։

Itabira Iron Ore Company Ltd («Իտաբիրա երկաթի հանքաքարի ընկերություն») հիմնադրել է 1911 թվականի մարտի 31-ին սըր Էռնեստ Կասելը։ Ընկերությունը ձեռք է բերել «Երկաթե լեռը», հարակից հողատարածքը և անավարտ Մինաս-Վիտորիա երկաթուղու (ավարտվել է 1936 թվականին) բաժնետոմսերի 52%-ը։ Երկաթե լեռը բաղկացած է հեմատիտից, որը պարունակում է մինչև 69% մաքուր երկաթ: Նախատեսվում էր Վիտորիա նավահանգստից տեղափոխել պողպատաձուլության համար նախատեսված կոքսը և արտահանել պատրաստի արտադրանքը նավահանգիստ: Սակայն Բրազիլիայի կառավարությունը դանդաղեցրել է օտարերկրյա ընկերությանը զարգացման թույլտվություն տրամադրելը, և հանքաքարի արդյունահանումը սկսվել է միայն 1940 թվականին, երբ ակտիվները անցել են բրազիլական մի ընկերության ձեռքը: Այս ընկերությունը գոյատևել է ընդամենը երկու տարի՝ տեղափոխելով մոտավորապես 100,000 տոննա հանքաքար: ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի ճնշման տակ հանքավայրը բռնագրավվել Բրազիլիայի կառավարության օգտին[5][6]։

«Companhia Vale do Rio Doce-ն (CVRD, «Վալե դու Ռիո Դոսեի ընկերություն», Ռիո Դոսե Վելիի ընկերություն) հիմնադրվել է 1942 թվականին («Վարգասի դարաշրջանում»)՝ Իտաբիրա երկաթի հանքաքարի ընկերության ակտիվների հիման վրա, այդ թվում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի Իտաբիրա նահանգում գտնվող «երկաթե լեռան» հիման վրա։ Կառավարությունը տիրապետում էր ընկերության բաժնետոմսերի 80%-ին, որը աստիճանաբար նվազել է մինչև 53%: 1953 թվականին հանքաքարի արտահանումը հասել է 1.5 միլիոն տոննայի, իսկ 10 տարի անց՝ 7 միլիոն տոննայի: 1969 թվականին մեկնարկել է երկաթի հանքաքարի գնդիկների արտադրությունը: Ամերիկյան բանկերը մեծ դեր են խաղացել ընկերության ֆինանսավորման գործում։ 1962 թվականին համաձայնագիր է կնքվել ճապոնական պողպատ արտադրողների կոնսորցիումի, իսկ ավելի ուշ՝ այլ երկրների հետ[5]։

1960-ական թվականներին Ամազոնում հայտնաբերվել են երկաթի հանքաքարի մեծ պաշարներ, և CVRD-ն (U.S. Steel-ի հետ համագործակցությամբ) ստանձնել է դրանց մշակումը, ինչի համար արժանացել է միջազգային հանրության քննադատությանը։ Մինչև 1981 թվականը Բրազիլիայի կառավարությունը 3.62 միլիարդ դոլար էր ծախսել Ամազոնում հանքարդյունաբերական ենթակառուցվածքների զարգացման վրա, իսկ Կարախաս (պորտ.՝ Carajás) շրջանում հանքարդյունաբերությունը սկսվել է 1978 թվականին։ Այդ տարի CVRD-ն կազմում էր երկաթի հանքաքարի համաշխարհային առևտրի 18.3%-ը: 1990 թվականին ընկերությունը Fortune ամսագրի 500 խոշորագույն ընկերությունների ցանկում զբաղեցնում էր 294-րդ տեղը, իսկ հանքարդյունաբերական ընկերությունների շարքում այն ​​եկամտի առումով հինգերորդն էր և զուտ շահույթի առումով առաջինը (2.944 միլիարդ դոլար)[5][7][8]։

Ամազոնում ալյումինի հանքավայրերի մշակման համար անհրաժեշտ էր էլեկտրակայանի կառուցում: Այս և այլ նախագծեր ֆինանսավորելու համար ընկերությունը դիմել է լրացուցիչ բաժնետոմսերի թողարկմանը, և կառավարության բաժնեմասը սկսել է նվազել: CVRD-ն վարկեր է ստացել ճապոնական ընկերություններից, Համաշխարհային բանկից, Եվրոպական տնտեսական համայնքից և ԱՄՆ առևտրային բանկերից: 1986 թվականին ԽՍՀՄ-ի հետ կնքվել է ֆերոհամաձուլվածքների մատակարարման պայմանագիր[5]։

1997 թվականին ընկերությունը սեփականաշնորհվել է, որի ամենամեծ բաժնեմասը (16.3%) անցել է բրազիլական Companhia Siderúrgica Nacional պողպատաձուլական ընկերությանը[9][10]։ 2000-2001 թվականներին CVRD-ն հետ գնել է իր բաժնետոմսերի փաթեթը՝ փոխարենը ստանալով Companhia Siderúrgica Nacional-ի CVRD-ի պատկանող բաժնետոմսերը[11]։ 2006-2009 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում CVRD-ն վաճառել է իր բաժնեմասը մեկ այլ բրազիլական պողպատաձուլական ընկերությունում՝ Usiminas-ում, այդպիսով դուրս գալով պողպատաձուլական բիզնեսից և կենտրոնանալով հանքաքարի արդյունահանման և տեղափոխման վրա[12]։ Այդ ոլորտում մի քանի նշանակալի ձեռքբերումներ են եղել, ինչպիսիք են՝ Caemi-ն 2000–2006 թվականներին, Sociomex-ը (2000 թվական)[13], Samitri (2000, երկաթի հանքաքարի գնդիկների արտադրող)[14], Ferteco (2001, Բրազիլիայի երրորդ խոշորագույն երկաթի հանքաքար արտադրողը)[15], Rio Verde Mineracao (2006), Minerações Brasileiras Reunidas S.A. (MBR, աշխարհում զբաղեցնում է 4-րդ տեղը երկաթի հանքաքարի արտադրությամբ. 2007 թվականին CVRD-ն գրեթե լիակատար վերահսկողություն էր ձեռք բերել ընկերության նկատմամբ[16], սակայն, 2015 թվականին բաժնետոմսերի 36.4%-ը վաճառվել է[17])։ 2006 թվականին կանադական նիկելի արդյունահանման Inco ընկերությունը, որը հետագայում վերանվանվել է Vale Canada Limited, ձեռք է բերվել 19 միլիարդ դոլարով։ Ընկերությունը գործում է ոչ միայն կանադական Օնտարիո նահանգում, այլև Ինդոնեզիայում և Խաղաղ օվկիանոսի Նոր Կալեդոնիա կղզում[18]։ Ձեռքբերումը CVRD-ին դարձրել է աշխարհի երկրորդ խոշորագույն հանքարդյունաբերական ընկերությունը[19]։

2007 թվականին Companhia Vale do Rio Doce անունը կրճատվել է և դարձել Vale[20]։ 2011 թվականին Vale-ը վաճառել է բոքսիտ (ալյումինի արտադրության համար հումք) արդյունահանող Mineração Rio do Norte (MRN) ընկերության իր բաժնեմասի մի մասը։ 2015 թվականի հոկտեմբերին բանակցություններ վարվել են մնացած 40% բաժնետոմսերի վաճառքի համար, սակայն համաձայնության չեն հասել[21][22]։

Բենտո Ռոդրիգես գյուղը, որը ջրհեղեղի է ենթարկվել ամբարտակի փլուզման հետևանքով (Մինաս Ժերայս, Բրազիլիա)

2015 թվականի նոյեմբերի 5-ին Բրազիլիայի Մարիանա քաղաքում փլուզվել է Samarco-ին (BHP Billiton-ի և Vale-ի համատեղ ձեռնարկություն) պատկանող պոչամբարը, որի հետևանքով զոհվել է 19 մարդ և մեծ քանակությամբ թունավոր թափոններ թափվել են Ռիո Դոչե գետը։ Սա դարձել է Բրազիլիայի պատմության մեջ ամենամեծ բնապահպանական աղետը։ 2016 թվականի մարտի 2-ին BHP Billiton-ը համաձայնել է փոխհատուցում վճարել պատճառված վնասի համար, և Samarco-ի գործունեությունը ժամանակավորապես դադարեցվել է։ Փոխհատուցման գումարը կարող է տատանվել 1.55 միլիարդից մինչև 5.1 միլիարդ դոլարի սահմաններում։ Երեք ընկերություններ՝ BHP Billiton-ը, Vale-ը և նրանց համատեղ ձեռնարկություն Samarco Mineracao-ն, պարտավորվել են մինչև 2030 թվականը այդ գումարը ծախսել մաքրման աշխատանքների վրա: Միջոցները կհատկացներ յոթ անդամից բաղկացած տնօրենների խորհուրդը՝ յուրաքանչյուր ընկերությունից երկուական, իսկ մեկը՝ Բրազիլիայի կառավարության կողմից նշանակված[23][24][25][26]։

Պարարտանյութերի արտադրության ակտիվների մեծ մասը 2017 թվականին վաճառվել է ամերիկյան The Mosaic Company-ին 2.5 միլիարդ դոլարով[27]։

2019 թվականի հունվարի 25-ին նմանատիպ աղետ տեղի է ունեցել Բրազիլիայի Մինաս Ժերայս նահանգի Բրումադինիու քաղաքի երկաթի հանքի պոչամբարում։ Դրա հետևանքով զոհվել է 248 մարդ, իսկ 22-ը անհետ կորած էին համարվում։ Ընկերությունը 2019 թվականին կրել է 7.4 միլիարդ դոլարի և 2020 թվականին 5.25 միլիարդ դոլարի վնաս (տուգանքներ, մաքրման ծախսեր, հանքի գործունեության կասեցումներ և ընկերության դեմ հարուցված դատական ​​​​հայցերի հետ կապված ակտիվների սառեցում)[28]։

Գործունեություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընկերության հիմնական բաժիններն են երկաթի հանքաքարը, գունավոր մետաղները և այլ արտադրանք: Հանքարդյունաբերական գործողությունները գտնվում են Բրազիլիայում, Կանադայում և Ինդոնեզիայում: Բացի հանքերից, ընկերությունը տիրապետում է մի շարք ենթակառուցվածքային ակտիվների, այդ թվում՝ երկաթուղիների, նավահանգիստների, էլեկտրակայանների, առևտրային նավեր և մետաղագործական գործարանների[29]։

Ընկերության 2024 թվականի եկամուտը կազմել է 38.1 միլիարդ դոլար, որտեղ ամենամեծ վաճառքի շուկաներն են եղել Չինաստանը (51%), Բրազիլիան (9%), Ճապոնիան (8%), Գերմանիան (4%) և Միացյալ Նահանգները (3%): Ընկերությունը վաճառել է 260 միլիոն տոննա երկաթի հանքաքար, 38.3 միլիոն տոննա երկաթի հանքաքարի գնդիկներ, 155 հազար տոննա նիկել և 327 հազար տոննա պղինձ[30]։

Երկաթի հանքաքար

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բաժինը ներառում է Բրազիլիայի երեք հանքավայր՝ հյուսիս (Պարա նահանգ), հարավ-արևելք և հարավ (Մինաս Ժերայս նահանգ): Ընկերությունը տիրապետում է աշխարհի երկու խոշորագույն երկաթի հանքավայրերի՝ Սերրա Նորտեի (Serra Norte Mining Complex) հանքարդյունաբերական համալիրին և Կարախաս Սերրա Սուլ-ի (Carajas Serra Sul S11D Project)[31]։ Ընկերությունն ունի երկաթի հանքաքարի գրանուլացման 10 գործարան Բրազիլիայում և ևս երկուսը՝ Օմանում[29]։ Երկաթի հանքաքարի արդյունահանումը, երկաթի հանքաքարի գնդիկների արտադրությունը և ֆեռոհամահալվածքների արտադրությունը 2024 թվականին ապահովել են 31.4 միլիարդ դոլարի եկամուտ, որը կազմում է ընկերության եկամտի մոտավորապես 83%-ը։ Հիմնական սպառողը Չինաստանն է (62%), Ասիան՝ ամբողջությամբ՝ 78%, Եվրոպան՝ 5%, Բրազիլիան՝ 11% և Մերձավոր Արևելքը՝ 3%։ Հանքաքարի ընդհանուր պաշարները գնահատվում են 12.1 միլիարդ տոննա, որից ապացուցված պաշարները կազմում են 3.73 միլիարդ տոննա[30]։

Գունավոր մետաղներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վեյլ Քանադա Լիմիթեդը, որը Կանադայի դուստր ձեռնարկություն է, արտադրում է գունավոր մետաղներ: Նիկելի արդյունահանումը տեղի է ունենում Կանադայում, ինչպես նաև Բրազիլիայի Պարա նահանգում և Ինդոնեզիայում: Ընկերությունը տիրապետում է կամ ունի շահագրգռվածություն հարստացման գործարաններում Կանադայում, Միացյալ Թագավորությունում և Ճապոնիայում: Պղինձը արդյունահանվում է Բրազիլիայում (Պարա) և Ինդոնեզիայում, ինչպես նաև Կանադայում՝ որպես նիկելի արդյունահանման ենթամթերք: Կոբալտը և թանկարժեք մետաղները, որոնք նիկելի հարստացման ենթամթերքներ են, արդյունահանվում են Կանադայում[29]։ Գունավոր մետաղները կազմել են Vale-ի եկամտի 17%-ը 2024 թվականին (6.6 միլիարդ դոլար). նիկելի վաճառքի 44%-ը բաժին է ընկել Հյուսիսային Ամերիկային, 29%-ը՝ Եվրոպային և 27%-ը՝ Ասիային: Նիկելի հանքաքարի պաշարները գնահատվում են 349 միլիոն տոննա, որից 164 միլիոն տոննան ապացուցված է, հանքաքարի պարունակությունը՝ 1.5% նիկել, պղնձի հանքաքարի պաշարները գնահատվում են 1.1 միլիարդ տոննա, որից 281 միլիոն տոննան ապացուցված է, հանքաքարի պարունակությունը՝ 0.72% պղինձ[30]։

MS Ore Brasil-ը՝ աշխարհի խոշորագույն բեռնափոխադրող ընկերություններից մեկը

Այլ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այդ բաժինը ներառում է ենթակառուցվածքային ակտիվներ: Vale S.A.-ն երկաթուղային գծերի սեփականատեր է Բրազիլիայում, Ինդոնեզիայում, Արգենտինայում, Մալավիում, Մոզամբիկում, Պարագվայում, Կանադայում, Մալայզիայում և Օմանում: Ընկերությունը նաև մի շարք նավահանգիստների սեփականատեր է Բրազիլիայում, Արգենտինայում, Կանադայում, Օմանում, Ինդոնեզիայում, Մալայզիայում և Նոր Կալեդոնիայում: 2015 թվականի դրությամբ Vale S.A.-ն ուներ 18 նավ (ներառյալ MS Ore Brasil-ը, MV Vale Rio de Janeiro-ն և Vale Italia-ն, որոնք աշխարհի խոշորագույն բեռնատարներից են), և ևս 27-ը վարձակալված են երկարաժամկետ պայմանագրերով: Բրազիլիան ունի երեք մեծ և չորս փոքր հիդրոէլեկտրակայաններ, ինչպես նաև կան էլեկտրակայաններ Կանադայում և Ինդոնեզիայում[28]։

Ֆինանսական ցուցանիշները միլիարդավոր ԱՄՆ դոլարներով[28][30][32][33][34]
2001... 2006... 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
Շրջանառություն 3,935... 19,65... 60,08 46,55 46,77 37,54 25,61 27,49 33,97 36,58 37,57 40,02 54,50 43,84 41,78 38,06
Զուտ շահույթ 1,287... 7,107... 22,56 5,197 0,406 0,353 -12,62 5,203 6,334 6,988 -2,180 4,531 22,45 18,79 7,983 6,166
Ակտիվներ 9,508... 60,93... 126,9 130,6 124,6 116,5 88,49 99,01 99,18 88,19 91,71 92,01 89,44 86,89 94,19 80,15
Արժույթի կապիտալ 4,64... 22,14... 77,82 74,83 64,94 56,32 35,7 39,04 43,46 43,99 40,07 35,74 34,47 35,87 39,46 33,41

Vale-ը 2024 թվականի Forbes Global 2000-ի աշխարհի խոշորագույն հանրային ընկերությունների ցանկում զբաղեցրել է 181-րդ տեղը[35]։

Սեփականատերեր և կառավարում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1997 թվականի սեփականաշնորհումից հետո Բրազիլիայի կառավարությունը պահպանել է 12 «ոսկե բաժնետոմսեր», ինչը նրան տվել է վետոյի իրավունք որոշակի հարցերի վերաբերյալ, ինչպիսիք են անվանափոխությունը կամ գլխավոր գրասենյակի տեղափոխումը: 2025 թվականի փետրվարի դրությամբ խոշոր բաժնետերերն էին՝

  • PREVI ՝  Caixa de Previdência dos Funcionários do Banco do Brasil (Բրազիլիայի բանկի աշխատակիցների կենսաթոշակային հիմնադրամ)՝ 9.3%,
  • BlackRock ՝ 6,8 %,
  • Mitsui & Co.՝ 6,7 %։

Բաժնետերերի ժողովը ընտրում է տնօրենների խորհրդի 11 անդամ և 11 տեղակալ։ Տնօրեններն ընտրվում են երկու տարի ժամկետով՝ վերընտրվելու իրավունքով. գլխավոր գործադիր տնօրենը (CEO) չի կարող լինել տնօրենների խորհրդի նախագահ[33]։

  • Դանիել Անդրե Ստիլերը (ծնված 1965 թվականին) տնօրենների խորհրդի նախագահն է 2021 թվականից։
  • Գուստավո Դուարտե Պիմենտա (ծնված 1978) - գլխավոր գործադիր տնօրեն 2024 թվականից[30]։

Քննադատություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2003 թվականին Բրազիլիայի իշխանությունները CVRD-ին տուգանեցին 3.5 միլիոն դոլարով՝ Մինաս Ժերայսում երկաթուղային վթարից հետո թունավոր քիմիական նյութերի արտահոսքի համար: 2008 թվականի հուլիսին Vale-ին տուգանել են ևս 3 միլիոն դոլարով՝ բոքսիտի արդյունահանման համար մաքրված փայտանյութի անօրինական վաճառքի համար[18]։

2012 թվականին Vale-ը Public Eye-ից բացասական մրցանակ ստացել է շրջակա միջավայրի և մարդու իրավունքների նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքի համար: Կազմակերպության կայքում տեղադրված 90,000 ձայներից 25,000-ը տրվեց Vale-ին՝ Ամազոնի անձրևային անտառի կենտրոնում Բելու-Մոնտի հիդրոէլեկտրակայանի ամբարտակի կառուցմանը իր մասնակցության համար, որը կործանարար հետևանքներ է ունեցել եզակի էկոհամակարգի և տեղական ցեղերի համար: Ընկերությունն ինքը նույն կայքում նշել է, որ նախագծում ունի ընդամենը 9% բաժնեմաս, և որ մեղադրանքները և՛ լուրջ են, և՛ անհիմն[36]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ ROR Data — v1.19 — 2023. — doi:10.5281/ZENODO.7644942
  2. ↑ https://www.lobbyfacts.eu/datacard/vale-sa?rid=208546493673-73
  3. ↑ http://www.b3.com.br/pt_br/market-data-e-indices/servicos-de-dados/market-data/cotacoes/?symbol=VALE3
  4. ↑ https://www.latibex.com/ing/Companies/Spreadsheet/VALE_ORDINARIAS_BRVALEACNOR0
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 «COMPANHIA VALE DO RIO DOCE History» (անգլերեն). Funding Universe. Արխիվացված օրիգինալից 2015-09-21-ին. Վերցված է 2016-05-01-ին.
  6. ↑ «Records of International Military Agencies - Record Group 333 (1941-81)» (անգլերեն). The U.S. National Archives and Records Administration. Արխիվացված օրիգինալից 2021-03-18-ին. Վերցված է 2016-06-07-ին.
  7. ↑ «Carajas Iron Ore Mine, Brazil» (անգլերեն). mining-technology.com. Արխիվացված օրիգինալից 2016-06-01-ին. Վերցված է 2016-06-03-ին.
  8. ↑ Alan Riding (1985-05-19). «MINING FOR PROFITS IN THE JUNGLES OF BRAZIL» (անգլերեն). The New York Times. Արխիվացված օրիգինալից 2016-04-04-ին. Վերցված է 2016-06-03-ին.
  9. ↑ «Brazil Awards Big Mining Stake To Group Bidding $3.13 Billion» (անգլերեն). The New York Times. 1997-05-07. Արխիվացված օրիգինալից 2016-03-27-ին. Վերցված է 2016-05-01-ին.
  10. ↑ «Бразилия:: История Бразилии» (ռուսերեն). mybiblioteka.su. 2015-2016. Արխիվացված օրիգինալից 2016-06-25-ին. Վերցված է 2016-05-31-ին.
  11. ↑ «Cross Shareholding Unwinding: CVRD Sells Its CSN Stake» (անգլերեն). PR Newswire Association LLC. 2001-03-15. Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-29-ին. Վերցված է 2016-06-01-ին.
  12. ↑ «Vale sells its stake in Uminas» (անգլերեն). Steel Orbis. 2009-04-17. Արխիվացված օրիգինալից 2016-03-27-ին. Վերցված է 2016-06-01-ին.
  13. ↑ «CVRD Acquired SOCOIMEX» (անգլերեն). Vale. 2000-05-15. Արխիվացված օրիգինալից 2018-10-20-ին. Վերցված է 2016-06-01-ին.
  14. ↑ «Acquisition of SAMITRI» (անգլերեն). Vale. 2000-05-30. Արխիվացված օրիգինալից 2019-12-11-ին. Վերցված է 2016-06-01-ին.
  15. ↑ «CVRD Negotiates the Acquisition of FERTECO» (անգլերեն). Vale. 2001-04-12. Արխիվացված օրիգինալից 2018-12-15-ին. Վերցված է 2016-06-01-ին.
  16. ↑ Roberta Pregnaca (2007-05-02). «CVRD seeking synergies with MBR» (անգլերեն). Business News Americas. Արխիվացված օրիգինալից 2017-01-27-ին. Վերցված է 2016-06-03-ին.
  17. ↑ «Vale announces the sale of a minority stake of MBR» (անգլերեն). Vale S. A. 2015-07-30. Արխիվացված օրիգինալից 2015-09-20-ին. Վերցված է 2016-06-03-ին.
  18. ↑ 18,0 18,1 «Vale: Corporate Rap Sheet» (անգլերեն). Good Jobs First. Արխիվացված օրիգինալից 2016-06-25-ին. Վերցված է 2016-06-04-ին.
  19. ↑ «Steel the prize» (անգլերեն). The Economist. 2006-11-23. Արխիվացված օրիգինալից 2016-07-01-ին. Վերցված է 2016-06-06-ին.
  20. ↑ Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ «rb» անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  21. ↑ «Norsk Hydro: Hydro enters LoI with Vale to raise MRN ownership to 45%» (անգլերեն). GlobeNewswire, Inc. 2015-10-09. Արխիվացված օրիգինալից 2016-04-09-ին. Վերցված է 2016-05-31-ին.
  22. ↑ «Norsk Hydro: Hydro and Vale end negotiations for 40 % interest in MRN» (անգլերեն). GlobeNewswire, Inc. 2016-05-10. Արխիվացված օրիգինալից 2016-06-10-ին. Վերցված է 2016-05-31-ին.
  23. ↑ «BHP Billiton reaches $1.55bn settlement with Brazil over dam collapse» (անգլերեն). The Guardian. 2016-03-02. Արխիվացված օրիգինալից 2016-03-15-ին. Վերցված է 2016-03-15-ին.
  24. ↑ Jonathan Stempel (2016-02-25). «BHP Billiton investors sue in U.S. over Brazil dam disaster» (անգլերեն). Reuters. Արխիվացված օրիգինալից 2016-04-26-ին. Վերցված է 2016-04-17-ին.
  25. ↑ «Samarco удалось вдвое снизить размер компенсации за прорыв дамбы в Бразилии» (ռուսերեն). «Интерфакс». 2016-03-03. Արխիվացված օրիգինալից 2016-04-24-ին. Վերցված է 2016-04-25-ին.
  26. ↑ Anthony Boadle & Stephen Eisenhammer (2016-03-03). «Vale/BHP's Samarco to pay $5.1 billion in damages for dam disaster» (անգլերեն). Reuters. Արխիվացված օրիգինալից 2016-04-21-ին. Վերցված է 2016-04-25-ին.
  27. ↑ Tatiana Bautzer and Stephen Eisenhammer (2016-12-19). «Vale agrees $2.5 billion sale of fertilizer business to Mosaic» (անգլերեն). Reuters. Արխիվացված օրիգինալից 2016-12-21-ին. Վերցված է 2016-12-20-ին.
  28. ↑ 28,0 28,1 28,2 «Annual Report 2020 (SEC Filing Form 20-F)» (անգլերեն). Vale SA. Արխիվացված օրիգինալից 2021-08-24-ին. Վերցված է 2021-08-23-ին.
  29. ↑ 29,0 29,1 29,2 Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ «reuters» անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  30. ↑ 30,0 30,1 30,2 30,3 30,4 Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ «ar2024» անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  31. ↑ «The 10 Largest Iron Ore Mines In The World» (անգլերեն). World Atlas. Վերցված է 2025-04-07-ին.
  32. ↑ «Annual Report 2005 (SEC Filing Form 20-F)» (անգլերեն). Vale SA. Արխիվացված օրիգինալից 2016-08-22-ին. Վերցված է 2016-05-26-ին.
  33. ↑ 33,0 33,1 «Annual Report 2015 (SEC Filing Form 20-F)» (անգլերեն). Vale SA. Արխիվացված օրիգինալից 2016-08-10-ին. Վերցված է 2016-05-01-ին.
  34. ↑ «Annual Report 2010 (SEC Filing Form 20-F)» (անգլերեն). Vale SA. Արխիվացված օրիգինալից 2016-08-22-ին. Վերցված է 2016-05-26-ին.
  35. ↑ «Vale» (անգլերեն). Forbes. Արխիվացված օրիգինալից 2016-03-03-ին. Վերցված է 2025-04-08-ին.
  36. ↑ Saabira Chaudhuri (2012-01-27). «Public Eye award singles out mining company Vale, Barclays» (անգլերեն). The Guardian. Արխիվացված օրիգինալից 2016-04-19-ին. Վերցված է 2016-06-04-ին.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Vale Արժեթղթերի և բորսաների հանձնաժողովի կայքում
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Vale (բրազիլական ընկերություն)» հոդվածին։
Ֆոտո, վիդեո և աուդիո
Չափորոշչային վերահսկողություն
ISNI: 0000000404273874 · LCCN: n50070637 · Microsoft: 165476936 · SUDOC: 160869730 · VIAF: 130886255 · WorldCat VIAF: 130886255
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Vale_(բրազիլական_ընկերություն)&oldid=10631126» էջից