Machinarium
| Machinarium | |
|---|---|
| Մշակող | Amanita Design? |
| Նախագծող | Jakub Dvorský? |
| Հրատարակիչ | Amanita Design? |
| Դիստրիբյուտոր | Amanita Design?, Steam, GOG.com?, Humble Store, Nintendo eShop?, PlayStation Store, PlayStation Plus Premium[1], Google Play, App Store, Microsoft Store? և itch.io? |
| Միջերեսի լեզու | անգլերեն[2], ֆրանսերեն[2], իտալերեն[2], գերմաներեն[2], իսպաներեն[2], չեխերեն[2], ճապոներեն[2], կորեերեն[2], լեհերեն[2], պորտուգալերեն[2], բրազիլիական պորտուգալերեն[2], ռուսերեն[2], պարզեցված չինարեն[2], ավանդական չինարեն[2] և թուրքերեն[2] |
| Կոմպոզիտոր | Floex? |
| Թողարկման թվական | հոկտեմբերի 16, 2009 |
| Պլատֆորմներ | Անդրոիդ, Լինուքս, PlayStation Vita, PlayStation 3, Windows, մաքՕՍ[2], PlayStation 4, Nintendo Switch և iOS |
| Շարժիչ | Flash |
| Ժանր | graphic adventure game?, գլուխկոտրուկ, point-and-click adventure? և art game? |
| Խաղի ռեժիմ | միակառավարելի խաղ[2] |
| PEGI | PEGI 7 |
| USK | USK 0 |
| ESRB | 10+[3] |
| Կրիչ | թվային ներբեռնում և թվային բաշխում |
| Կառավարում | մկնիկ և թաչսքրին |
| 🌐 | machinarium.net(անգլ.) |
Machinarium, Amanita Design-ի կողմից մշակված point-and-click («ցույց տուր և սեղմիր» ժանրի) արկածային հանելուկային խաղ է։ Այն թողարկվել է 2009 թվականի հոկտեմբերի 16-ին՝ Մայքրոսոֆթ Վինդոուզ, Մաք ՕԷս և Լինուքս համակարգերի համար[4], 2011 թվականի սեպտեմբերի 8-ին՝ iPad 2-ի համար App Store-ում[5][6], 2011 թվականի նոյեմբերի 21-ին՝ BlackBerry PlayBook-ի համար[7][8], 2012 թվականի մայիսի 10-ին՝ Անդրոիդ հարթակի համար[9][10], իսկ 2012 թվականի սեպտեմբերի 6-ին՝ PlayStation 3-ի PlayStation Network-ում Եվրոպայում։[11] Հյուսիսային Ամերիկայում խաղը հասանելի է դարձել 2012 թվականի հոկտեմբերի 9-ին, իսկ Ասիայում[12]՝ հոկտեմբերի 18-ին։ PlayStation Vita տարբերակը թողարկվել է 2013 թվականի մարտի 26-ին Հյուսիսային Ամերիկայում, մայիսի 1-ին՝ Եվրոպայում և մայիսի 7-ին՝ Ասիայում։ Վինդոուզ, Mac և Linux համակարգերի համար փորձնական տարբերակները հասանելի են դարձել 2009 թվականի սեպտեմբերի 30-ին։ Wii-ի WiiWare ծառայության համար նախատեսված ապագա թողարկումը չեղարկվել է 2011 թվականի նոյեմբերին՝ WiiWare-ի 40 ՄԲ սահմանափակման պատճառով[13]։
Խաղի Մայքրոսոֆթ Վինդոուզ, OS X, Linux և Android տարբերակները թողարկվել են Humble Indie Bundle for Android 4-ի համար 2012 թվականի նոյեմբերի 8-ին՝ այն օգտատերերի համար, ովքեր վճարել են միջինից բարձր գին[14]։ Windows Phone տարբերակը թողարկվել է 2014 թվականի մարտի 22-ին[15]։ 2017 թվականին մշակողները ներկայացրել են խաղի Definitive Version տարբերակը, որը հիմնված է DirectX շարժիչի վրա՝ Adobe Flash-ի փոխարեն, և թույլ է տալիս խաղալ ամբողջ էկրանի ռեժիմում[16]։ Xbox One տարբերակը թողարկվել է 2020 թվականի ապրիլի 16-ին։
Խաղի ընթացք
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]«Machinarium»-ը դասական point-and-click ժանրի արկածային խաղ է, որի հիմնական նպատակը տարբեր գլուխկոտրուկների և տրամաբանական խնդիրների լուծումն է։ Խաղի բոլոր հանելուկները փոխկապակցված են միասնական պատմական միջավայրով, որը զարգանում է point-and-click պատմության ձևաչափով։ Վերին աշխարհի ամենաէական առանձնահատկությունն այն է, որ սեղմել կարելի է միայն խաղացողի կերպարի հասանելիության սահմաններում գտնվող առարկաների վրա։
Machinarium-ը ուշագրավ է նրանով, որ այն չի պարունակում ո՛չ բանավոր, ո՛չ գրավոր երկխոսություններ, և բացի առաջին էկրանին ներկայացված մի քանի ուսուցողական հուշումներից, այն ընդհանրապես զուրկ է հասկանալի լեզվից։ Դրա փոխարեն խաղն օգտագործում է անիմացիոն «մտքերի ամպիկների» համակարգ։ Նույն ձևաչափով Զատկի ձվի նախապատմության տեսարանները կարող են բացահայտվել միայն որոշակի հատվածներում անգործուն վիճակում պահելու միջոցով։
Խաղը ներառում է երկաստիճան հուշումների համակարգ։ Յուրաքանչյուր մակարդակում մեկ անգամ խաղացողը կարող է ստանալ հուշում, որը խաղի ընթացքում ավելի ու ավելի անորոշ է դառնում։ Բացի այդ, առկա է նաև ամբողջական ուղեցույց, որը կարելի է բացել ցանկացած պահի՝ խաղալով փոքրիկ մինի խաղ։ Ինչպես երկխոսությունները, այնպես էլ ուղեցույցը ներկայացված չեն տեքստային կամ ձայնային ձևով, այլ ուրվագծերի շարք է, որոնք նկարագրում են ձեռքի տակ գտնվող հանելուկը և դրա լուծումը: Այնուամենայնիվ, ուղեցույցը միայն բացահայտում է, թե ինչ պետք է արվի այդ ոլորտում, և ոչ թե այն, թե ինչպես է այդ հանելուկը կապված խաղի ժամանակագրության հետ:
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Machinarium-ը սկսվում է համանուն քաղաքի ընդհանուր տեսարանով, երբ աղբահան թռչող սարքը բարձրանում է քաղաքի ամենաբարձր աշտարակի գագաթից։ Խաղի գլխավոր հերոսը՝ Յոզեֆ անունով ռոբոտը (անվանված Յոզեֆ Չապեկի անունով՝ «ռոբոտ» բառի ստեղծողի և Կարել Չապեկի եղբոր)[17], նետվում է աղբակույտի վրա։ Այնտեղ նա նորից հավաքում է իրեն և ուղևորվում դեպի քաղաք։ Քաղաք մտնելով՝ Յոզեֆը բացահայտում է Սև Գլխարկների եղբայրության՝ երեք հանցագործ Անտագոնիստների ծրագիրը, որը նպատակ ունի պայթեցնել քաղաքի աշտարակը։ Շուտով նրան հայտնաբերում են և բանտարկում։ Փախչելով բանտից՝ Յոզեֆը սկսում է օգնել քաղաքի բնակիչներին՝ աստիճանաբար բացահայտելով եղբայրության կատարած չարագործությունները։ Եղբայրության սենյակը հեղեղելուց կարճ ժամանակ անց (որը նրանց անգործունակ է դարձնում), Յոզեֆը գտնում է իր ընկերուհի Բերտային[18], ով ստիպված է աշխատել խոհանոցում։ Չկարողանալով անմիջապես ազատել նրան՝ Յոզեֆը շարունակում է իր ճանապարհը դեպի աշտարակի գագաթը։ Այնտեղ նա կանխում է Սև Գլխարկների եղբայրության ծրագիրը՝ վնասազերծելով աշտարակին ամրացված ռումբը և հասնում է ամենավերին սենյակին, որտեղ պատմությունն էլ սկսվել էր։ Սենյակի կենտրոնում գտնվում է հսկայական գլխով ռոբոտը՝ քաղաքի «գլուխը», որը անգործունակ է և անհասկանալի ձայներ է հնչեցնում։ Յոզեֆը հիշում է, թե ինչպես իրենք երեքով երջանիկ էին ապրում, մինչև Սև Գլխարկների եղբայրությունը վնասեց իր ընկերոջը՝ թողնելով նրան հաշմանդամ վիճակում, և առևանգեց Բերտային։ Երբ աղբահան սարքը ժամանել էր հանցագործներից մեկին հեռացնելու համար, այն սխալմամբ բռնել էր Յոզեֆին։ Այս բացահայտումից հետո Յոզեֆը վերականգնում է իր ընկերոջ առողջ միտքը, Սև Գլխարկների եղբայրությանը նետում է ջրահեռացման անցքը և ազատում Բերտային։ Նրանք երկուսով վերադառնում են աշտարակ, հրաժեշտ են տալիս իրենց ընկերոջը և թռչում դեպի մայրամուտը։ Վերջնական տեսարանում նրանց թռչող սարքը բախվում է և ընկնում, իսկ Յոզեֆն ու Բերտան երևում են՝ առանձին տեղափոխվելով երկու տարբեր թռչող սարքերով։
Մշակում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Machinarium-ը մշակվել է երեք տարվա ընթացքում՝ յոթ չեխ ծրագրավորողների կողմից, որոնք նախագիծը ֆինանսավորել են սեփական խնայողություններով։ Խաղի գովազդային բյուջեն կազմել է ընդամենը 1000 ԱՄՆ դոլար[19]։
Խաղը շուրջ վեց ամիս մշակման փուլում է եղել Xbox 360 հարթակի համար, սակայն այն չի թողարկվել այդ համակարգում։ Մշակողները դիմել էին Մայքրոսոֆթին՝ խաղը Xbox Live Arcade-ում հրապարակելու նպատակով, սակայն ընկերությունը հրաժարվել է։ Պատճառն այն է, որ Մայքրոսոֆթը թույլ չի տալիս խաղերի թողարկում Xbox Live Arcade-ում առանց հրատարակչի մասնակցության[20]։ Մշակողները, իրենց հերթին, չեն ցանկացել համագործակցել երրորդ կողմի հրատարակչի հետ, քանի որ այդ դեպքում Xbox Live Arcade-ում վաճառքից ստացվող շահույթը նրանց համար զգալիորեն կնվազի։ Դրանից հետո Amanita Design-ը դիմել է Սոնիին, որի քաղաքականությունը թույլ է տալիս ինքնուրույն հրապարակում PlayStation Network հարթակում։ Խաղը ներկայացվել է հաստատման՝ այն PlayStation Network-ում թողարկելու նպատակով[21]։
2011 թվականին նշվել է, որ Machinarium-ի շարունակությունը «հնարավոր է», սակայն թիմը այդ գաղափարը դեռ ամբողջությամբ չի քննարկել։ Ինչպես նշել է Յակուբ Դվորսկին՝ «մենք շատ հեռուն չենք նայում ապագայի մեջ»[22]։
Հանրային ընկալում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]| Գնահատականներ | |
|---|---|
| Այլալեզու հրատարակություններ | |
| Հրատարակություն | Գնահատական |
| Edge | 8/10[23] |
| Eurogamer | 8/10[24] |
| Famitsu | 32/40[25] |
| GameSpot | 8.0/10[26] |
| IGN | (PS3) 8.0/10[27] (PC) 8.1/10[28] |
| PC Gamer UK | 73%[29] |
| PC Gamer US | 79%[30] |
| TouchArcade | (iOS) |
| Որոշ գնահատականների վրա հիմնված վարկանիշ | |
| Ագրեգատոր | Վարկանիշ |
| Game Rankings | (PC) 85%[32] |
| Metacritic | (iOS) 88/100[33] (VITA) 88/100[34] (PC) 85/100[35] (PS3) 78/100[36] |
| Պարգևներ | |
| Excellence in Visual Art (2009)[28] | |
| PC Game of the Year 2009 Runner-up[37] | |
| Best Independent Adventure,[38] Best Adventure of 2009 Runner-Up, Best Graphic Design,[39] Best Music,[40] Best Animation[41] | |
| Aesthetics (2008)[42] | |
Քննադատություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Machinarium-ը թողարկման պահին արժանացել է դրական արձագանքների։ Քննադատական գնահատականներ հավաքագրող կայքերում՝ GameRankings-ում և Metacritic-ում, խաղը ստացել է համապատասխանաբար միջինում 85% և 85/100 գնահատական[32][35]։
2008 թվականին խաղը արժանացել է «Գեղագիտություն» մրցանակին IndieCade միջազգային անկախ խաղերի փառատոնում[43]։ Այն նաև ստացել է «Վիզուալ արվեստում գերազանցություն» մրցանակը Անկախ խաղերի 12-րդ ամենամյա փառատոնում՝ Independent Games Festival-ում[44], ինչպես նաև «Լավագույն սաունդթրեք» մրցանակը PC Gamer-ից 2009 թվականին[45]։ Ինտերակտիվ նվաճումների 13-րդ ամենամյա մրցանակաբաշխության ընթացքում խաղը առաջադրվել է «Գեղարվեստական ձևավորման մեջ նշանակալի նվաճում» անվանակարգում՝ Ինտերակտիվ արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի կողմից[46]։ Բացի այդ, այն առաջադրվել է «Լավագույն ինդի-խաղ» անվանակարգում Փարիզի խաղերի փառատոնում[47]։
Խաղային Kotaku կայքը Machinarium-ը նշել է որպես «2009 թվականի լավագույն PC խաղ» անվանակարգի փոխհաղթող՝ Torchlight խաղի հետ միասին՝ զիջելով Empire:Total War-ին[48]։ Gamasutra-ն, Gamerview-ը և Tom's Hardware-ի թուրքերեն տարբերակը Machinarium-ը ճանաչել են 2009 թվականի «Լավագույն ինդի խաղ»[49][50][51]։
2011 թվականին Adventure Gamers կայքը Machinarium-ը դասել է երբևէ թողարկված լավագույն արկածային խաղերի ցանկում 17-րդ հորիզոնականում[52]։
Գնիջեցման շրջան
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]2010 թվականի օգոստոսի 5-ին Amanita Design-ը հայտարարեց, որ իրենց հաշվարկներով խաղացողների ընդամենը 5–15%-ն է ձեռք բերել Machinarium-ը օրինական ճանապարհով[53]։ Վաճառքները խթանելու նպատակով մշակողները նախաձեռնեցին վաճառքային գնի զեղչման արշավը՝ ժամանակավորապես իջեցնելով խաղի գինը 20 դոլարից մինչև 5 դոլար[54]։ Սկզբնապես նախատեսված արշավը շարունակվել է մինչև օգոստոսի 12-ը, ապա երկարաձգվել մինչև օգոստոսի 16-ը[55], որի արդյունքում ամբողջ ժամանակահատվածում վաճառվել է շուրջ 20 000 օրինակ[56]։
Վաճառք
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]2016 թվականի հուլիսի 15-ի դրությամբ Machinarium-ի վաճառքները գերազանցել են 4 միլիոն օրինակ։ Այդ քանակից մոտ 49% բաժին է ընկնում PC հարթակին, 44%՝ շարժական սարքերին, իսկ 7%՝ խաղային կոնսոլներին[57]։
Editions
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Machinarium-ը թողարկվել է մի շարք ֆիզիկական և թվային տարբերակներով՝ տարբեր հարթակների համար։


- Ֆիզիկական թողարկումներ
- Machinarium Collector’s Edition (Մեծ Բրիտանիա)՝ ներառում է խաղի DVD սկավառակ, սաունդթրեքի թվային տարբերակ, սաունդթրեքի CD, տպագիր քայլ առ քայլ ուղեցույց, A3 պաստառ և կոնցեպտ-արտ։ Համակարգեր՝ Windows, Mac (չունի Linux-ով աշխատող տարբերակ)[58]։
- «Machinarium» (ռուսական տարբերակ)՝ ներառում է խաղի DVD և սաունդթրեքի CD։ Համակարգեր՝ Windows, Mac (չունի Linux-ով աշխատող տարբերակ)[59]։
- Machinarium (գերմանական տարբերակ)՝ ներառում է խաղի սկավառակ, սաունդթրեքի CD, Samorost 2 և պաստառ։ Համակարգեր՝ Windows, Mac (չունի Linux-ով աշխատող տարբերակ)[60]։
- Machinarium (ֆրանսիական տարբերակ)՝ ներառում է խաղի սկավառակ, սաունդթրեքի CD, Samorost 2 և պաստառ։ Համակարգեր՝ Windows, Mac (չունի Linux-ով աշխատող տարբերակ)[61]։
- Machinarium (իտալական տարբերակ)՝ ներառում է խաղի սկավառակ։ Համակարգեր՝ Windows (Mac և չունի Linux-ով աշխատող տարբերակ)[62]։
- Machinarium (չեխական տարբերակ)՝ ներառում է խաղի սկավառակ և MP3 ձևաչափով սաունդթրեք։ Համակարգեր՝ Windows, Mac (չունի Linux-ով աշխատող տարբերակ)[63]։
- Machinarium (սլովակական տարբերակ)՝ ներառում է խաղի սկավառակ և MP3 սաունդթրեք։ Համակարգեր՝ Windows, Mac (չունի Linux-ով աշխատող տարբերակ)[63]։
- Machinarium (լեհական տարբերակ)՝ ներառում է խաղի DVD, սաունդթրեք, EP ալբոմ՝ FLAC/MP3 ձևաչափերով և պաստառ։ Համակարգեր՝ Windows, Mac։ Թողարկված է «բացառիկ» մետաղական տուփով[64]։
- Թվային թողարկումներ
- Amanita Design Store՝ ներառում է Windows, Mac և Linux տարբերակներ, ինչպես նաև սաունդթրեք՝ FLAC/MP3 ձևաչափերով։ Թողարկում՝ 2009 թվականի հոկտեմբերի 16[65]։
- Steam՝ ներառում է Windows և Mac տարբերակներ։ Թողարկում՝ 2009 թվականի հոկտեմբերի 16[66]։
- GOG.com՝ Machinarium: Collector’s Edition՝ ներառում է Windows, Mac և Linux տարբերակներ, սաունդթրեք և լրացուցիչ արվեստային նյութեր[67]։
- Desura՝ ներառում է Windows, Mac և Linux տարբերակներ և սաունդթրեք։ Թողարկում՝ 2010 թվականի դեկտեմբերի 19 (Humble Indie Bundle 2-ի հետ համատեղ).[68][69]։
- Impulse՝ ներառում է Windows տարբերակ[70]։
- Direct2Drive՝ ներառում է Windows տարբերակ[71]։
- GamersGate՝ ներառում է Windows և Mac տարբերակներ[72]։
- Mac App Store՝ ներառում է Mac տարբերակ։ Թողարկում՝ 2011 թվականի մարտի 18[73]։
- Playism (Ճապոնիա)՝ ներառում է Windows և Mac տարբերակներ։ Թողարկում՝ 2011 թվականի մայիսի 11[74]։
- Համակարգեր
- PlayStation 3 (PSN, Ultimate Version)՝ թողարկվել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Եվրոպայում[11], 2012 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Հյուսիսային Ամերիկայում և 2012 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Ասիայում[12]։
- Չեղարկված թողարկումներ
- Xbox 360 (XBLA)՝ խաղը մշակվել է շուրջ վեց ամիս, սակայն Մայքրոսոֆթը հրաժարվել է այն թողարկել Xbox Live Arcade-ում[21]։
- Wii (WiiWare)՝ թողարկումը չեղարկվել է 2011 թվականի նոյեմբերին՝ WiiWare-ի 40 ՄԲ ծավալի սահմանափակման պատճառով[13]։
- Ձեռքի խաղային համակարգեր
- PlayStation Vita՝ թողարկվել է 2013 թվականի մարտի 26-ին Հյուսիսային Ամերիկայում, 2013 թվականի մայիսի 1-ին Եվրոպայում և 2013 թվականի մայիսի 7-ին Ասիայում։
- Պլանշետներ
- iPad 2՝ թողարկում՝ 2011 թվականի սեպտեմբերի 8
- BlackBerry PlayBook՝ թողարկում՝ 2011 թվականի նոյեմբերի 21
- Անդրոիդ՝ թողարկում՝ 2012 թվականի մայիսի 10
- iPad 1՝ թողարկվել է v2.0 տարբերակով՝ 2013 թվականի հոկտեմբերի 16
Այլ մեդիա
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Յոզեֆը խաղային կերպար է ներկայացվել նաև Super Meat Boy պլատֆորմային խաղում[75] և կամեո է կատարել ilomilo հանելուկային խաղում։
Յոզեֆը ընդգրկվել է նաև տեսախաղերի կերպարների այբուբենում (Video Game Character Alphabet), որը ստեղծվել է Ֆաբիան Գոնսալեսի կողմից[76]։
Բացի այդ, Յոզեֆը կամեո է կատարել Amanita Design ստուդիայի երկրորդ լիարժեք խաղում՝ Botanicula-ում։
Machinarium-ը և դրա սաունդթրեքը ոգեշնչել են Էնդրյու Գալանին գրել «The Machingeon» ստեղծագործությունը, որը հրատարակվել է Establishment Magazine-ի առաջին համարում[77]։
Յոզեֆը ներառված է նաև Runner2 խաղի «Good Friends» կերպարների DLC փաթեթում։
Յոզեֆը նաև հանդես է գալիս որպես օժանդակ կերպար (assist character) Fraymakers մարտական խաղում։
2019 թվականին Machinarium-ի երաժշտության հեղինակ Թոմաշ Դվորժակը, որը առավել հայտնի է Floex բեմական անունով, իրականացրել է կենդանի ելույթներ՝ ռոբոտացված Յոզեֆի մասնակցությամբ։ Ելույթների ընթացքում Յոզեֆը նվագել է տարբեր ռիթմիկ գործիքներ, իսկ ներկայացումները հիմնված են եղել խաղի սաունդթրեքի վերամշակված տարբերակների վրա[78]։
Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ All PS Now games A-Z: Browse the full list of games available to play with your PS Now membership
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Steam — 2003.
- ↑ Nintendo eShop — 2011.
- ↑ «Machinarium PC, Linux, Mac game». Mod DB. 2009 թ․ հոկտեմբերի 14. Վերցված է 2010-08-26-ին.
- ↑ «Machinarium For iPad2 Released!». Վերցված է 2011-09-10-ին.
- ↑ «Machinarium». iTunes Store. Վերցված է 2011-09-10-ին.
- ↑ «Machinarium For BlackBerry PlayBook Now Available!». Վերցված է 2011-11-23-ին.
- ↑ «Machinarium». Վերցված է 2011-11-23-ին.
- ↑ «Machinarium Now Available for Android Tablets». Վերցված է 2012-05-22-ին.
- ↑ «Machinarium». Վերցված է 2012-05-22-ին.
- 1 2 «Machinarium». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2012-09-08-ին.
- 1 2 «Amanita Design Blog». Վերցված է 2012-10-05-ին.
- 1 2 James Newton (2010-09-09). «XGen Studios Readying Machinarium and Super Motherload for WiiWare». Nintendo Life. Վերցված է 2010-09-10-ին.
- ↑ «Humble Bundle for Android 4 launches with six games». SlashGear. 2012-11-08. Վերցված է 2014-04-09-ին.
- ↑ «Award Winning Game, Machinarium, Comes to Windows Phone». Windows Gamers. 2014-03-24. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ նոյեմբերի 17-ին. Վերցված է 2014-04-09-ին.
- ↑ «Machinarium rebuilds robo-buddy in new engine». Rock Paper Shotgun. 2017 թ․ հունիսի 22.
- ↑ «Game Reviews – Machinarium (PC)». Digital Spy. 2009 թ․ հոկտեմբերի 16. Վերցված է 2010-02-15-ին.
- ↑ Amanita Design [@Amanita_Design] (October 21, 2013). «Berta & Josef.. Berta will be available soon at our web store» (Թվիթ) – via Թվիթթեր.
- ↑ «The 12th Annual Independent Games Festival – Finalists and Winners». ThinkServices. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ փետրվարի 10-ին. Վերցված է 2009-10-16-ին.
- ↑ «Making an XBLA Game: The Inside Story». Eurogamer. 2017 թ․ նոյեմբեր.
- 1 2 «Machinarium dev moves on to Sony after Microsoft passes on publishing its critical darling».
- ↑ Matthew Reynolds (2011-03-28). «Exclusive: 'Machinarium' coming to PS3, Wii in 2011». Digital Spy. Վերցված է 2011-05-05-ին.
- ↑ «Machinarium (PC) Review». Edge Online. 2009 թ․ հոկտեմբերի 15. էջ 1. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունվարի 15-ին. Վերցված է 2009-10-16-ին.
- ↑ Whitehead, Dan (2009 թ․ հոկտեմբերի 17). «Machinarium (PC) Review». EuroGamer. էջ 2. Վերցված է 2009-10-16-ին.
- ↑ «Machinarium(マシナリウム)まとめ[PS4]». Famitsu. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 17-ին.
- ↑ «Machinarium Review». Gamespot.com. 2009 թ․ նոյեմբերի 9. էջ 1. Վերցված է 2010-01-03-ին.
- ↑ «Machinarium Review». IGN.com. 2012 թ․ սեպտեմբերի 18. Վերցված է 2012 թ․ սեպտեմբերի 18-ին.
- 1 2 «Machinarium Review». IGN.com. 2009 թ․ հոկտեմբերի 20. Վերցված է 2012 թ․ սեպտեմբերի 18-ին.
- ↑ PC Gamer UK Jan 2010, page 75
- ↑ PC Gamer US Christmas 2009, page 98
- ↑ Leray, Joseph (2011-09-26). «'Machinarium' Review – Absolutely Fantastic». TouchArcade. Վերցված է 2018-08-04-ին.
- 1 2 «Machinarium for PC». GameRankings. Արխիվացված է օրիգինալից 2018-08-04-ին. Վերցված է 2018-08-04-ին.
- ↑ «Machinarium for iPhone/iPad Reviews». Metacritic. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 16-ին.
- ↑ «Machinarium for PlayStation Vita Reviews». Metacritic. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 16-ին.
- 1 2 «Machinarium for PC Reviews». Metacritic. Վերցված է 2010-01-03-ին.
- ↑ «Machinarium for PlayStation 3 Reviews». Metacritic. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 16-ին.
- ↑ «The Best PC Games Of 2009». Kotaku. 2010 թ․ հունվարի 22. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 17-ին.
- ↑ «2009 Aggie Awards – page 15». Adventure Gamers. 2010 թ․ փետրվարի 17. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 9. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 17-ին.
{{cite web}}: CS1 սպաս․ unfit URL (link) - ↑ «2009 Aggie Awards – page 8». Adventure Gamers. 2010 թ․ փետրվարի 17. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 9. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 17-ին.
{{cite web}}: CS1 սպաս․ unfit URL (link) - ↑ «2009 Aggie Awards – page 10». Adventure Gamers. 2010 թ․ փետրվարի 17. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 9. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 17-ին.
{{cite web}}: CS1 սպաս․ unfit URL (link) - ↑ «2009 Aggie Awards – page 9». Adventure Gamers. 2010 թ․ փետրվարի 17. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 9. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 17-ին.
{{cite web}}: CS1 սպաս․ unfit URL (link) - ↑ «Browse by Award Winners». Indiecade. n.d. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 15-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 17-ին.
- ↑ «Machinarium Review». gamersdailynews.com. 2009 թ․ հոկտեմբեր. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ նոյեմբերի 15-ին. Վերցված է 2013-03-11-ին.
- ↑ «Wake up to video game sleeper hits». NBC News. 2009 թ․ հոկտեմբերի 16. Արխիվացված է օրիգինալից 2024 թ․ դեկտեմբերի 4-ին. Վերցված է 2009-10-18-ին.
- ↑ «Machinarium Has The Best Soundtrack Of The Year (2009) According To PC Gamer». Amanita Design Blog. Վերցված է 2010-08-25-ին.
- ↑ «Awards Category Details: Outstanding Achievement in Art Direction». Academy of Interactive Arts & Sciences. Վերցված է 2010 թ․ հոկտեմբերի 22-ին.
- ↑ «Milthon European Games Awards – 2010 Nominees». Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ օգոստոսի 21-ին. Վերցված է 2010-08-25-ին.
- ↑ «The Best PC Games Of 2009». Kotaku. Gawker Media. 2010 թ․ հունվարի 21. Վերցված է 2010 թ․ հոկտեմբերի 22-ին.
- ↑ «Gamasutra's Best Of 2009: Top 10 Indie Games». Gamasutra. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ դեկտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2010-08-26-ին.
- ↑ «Os Melhores do Ano 2009» (պորտուգալերեն). Gamerview. Արխիվացված է օրիգինալից 2009-12-22-ին. Վերցված է 2010-08-26-ին.
- ↑ «Yılın Bağımsız Yapımı» (թուրքերեն). tom's oyun. 2009 թ․ դեկտեմբերի 14. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ մարտի 30-ին. Վերցված է 2010-08-26-ին.
- ↑ AG Staff (2011 թ․ դեկտեմբերի 30). «Top 100 All-Time Adventure Games». Adventure Gamers. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 4. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 21-ին.
{{cite web}}: CS1 սպաս․ unfit URL (link) - ↑ «Machinarium Pirate Amnesty». Amanita Design Blog. Վերցված է 2010-08-25-ին.
- ↑ «Machinarium suffers 90% piracy rate, offers $5 amnesty sale». Ars Technica. 2010 թ․ օգոստոսի 6. Վերցված է 2010-08-25-ին.
- ↑ «Machinarium Pirate Amnesty Extended, Stats Revealed». Amanita Design Blog. Վերցված է 2010-08-25-ին.
- ↑ «Pirate Amnesty Is Over». Amanita Design Blog. Վերցված է 2010-08-25-ին.
- ↑ Amanita Design [@Amanita_Design] (July 13, 2016). «#Machinarium has recently reached 4 million copies sold. here's the infographic with details» (Թվիթ) – via Թվիթթեր.
- ↑ «Machinarium Collector's Edition page at Lace Mamba Global website». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 9-ին.
- ↑ «Машинариум». Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ նոյեմբերի 20-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 16-ին.
- ↑ Machinarium (German Edition) website
- ↑ «Machinarium (French Edition) website». Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-30-ին. Վերցված է 2012-08-04-ին.
- ↑ «Machinarium». Multiplayer.it. 2009 թ․ հոկտեմբերի 15. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 16-ին.
- 1 2 «Security Check Required». Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 16-ին.
- ↑ Polish publisher's website. Արխիվացված 20 Հունվար 2012 Wayback Machine
- ↑ «Store – Amanita Design». Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 16-ին.
- ↑ «Machinarium on Steam». Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 16-ին.
- ↑ «Machinarium: Collector's Edition for download $9.99». GOG.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2013-08-17-ին.
- ↑ «Machinarium Windows, Mac, Linux game». Desura. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հունվարի 3-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 16-ին.
- ↑ «Engadget». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունիսի 17-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 16-ին.
- ↑ «PC Games». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ ապրիլի 14-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 16-ին.
- ↑ «Machinarium on Direct2Drive». Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ հոկտեմբերի 22-ին. Վերցված է 2009 թ․ հոկտեմբերի 19-ին.
- ↑ «Machinarium». GamersGate. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 16-ին.
- ↑ Amanita Design s.r.o (2011 թ․ մարտի 18). «Machinarium». Mac App Store. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 16-ին.
- ↑ Machinarium on Playism Արխիվացված 17 Մայիս 2011 Wayback Machine
- ↑ «Josef from Machinarium is in Super Meat Boy PC». destructoid.com. 2010 թ․ նոյեմբերի 13. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 20-ին. Վերցված է 2010-11-13-ին.
- ↑ «Video Game Character Alphabet Is a Mix of Classic and Fangasmic Characters». geekosystem.com. 2011 թ․ մայիսի 15. Վերցված է 2011-05-15-ին.
- ↑ «Establishment Magazine Issue 1». The Machingeon. The United Kingdom: Knives Forks and Spoons Press. 2012 թ․ օգոստոս. էջ 50.
- ↑ Tomáš Dvořák. «Floex and Josef». Վերցված է 2021 թ․ մարտի 5-ին.