Jump to content

Jelly Belly

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jelly Belly
բիզնես ձեռնարկություն Խմբագրել Wikidata
Բնագավառcandy industry Խմբագրել Wikidata
Ստեղծում1898 Խմբագրել Wikidata
ԵրկիրԱմերիկայի Միացյալ Նահանգներ Խմբագրել Wikidata
Location of formationԲելվիլ Խմբագրել Wikidata
Գլխամասի վայրFairfield Խմբագրել Wikidata
Product or material producedԴոնդողե կամ մարմելադե կոնֆետներ Խմբագրել Wikidata
Պաշտոնական կայքwww.jellybelly.com Խմբագրել Wikidata

Jelly Belly Candy Company, որը նախկինում հայտնի է եղել որպես Herman Goelitz Candy Company և Goelitz Confectionery Company, ամերիկյան ընկերություն, որն արտադրում է «Jelly Belly» դոնդողե կամ մարմելադե կոնֆետներ և այլ կոնֆետներ[1]։

Ընկերությունը հիմնվել է Կալիֆոռնիայի Ֆեյրֆիլդ քաղաքում, իսկ երկրորդ արտադրամասը գտնվում է Իլինոյսի Հյուսիսային Չիկագոյում: Վիսկոնսին նահանգում գտնվող «Pleasant Prairie» արտադրական և էքսկուրսիոն կենտրոնը փակվել է 2020 թվականին[2]։ 2008 թվականի հոկտեմբերին ընկերությունը բացել է 4645 մ² տարածքով արտադրական գործարան Թաիլանդի Ռայոնգ քաղաքում, որտեղ միջազգային շուկայի համար արտադրում է կոնֆետներ[3]։ 2023 թվականի հոկտեմբերին «Ferrara Candy» ընկերությունը հայտարարել է, որ գնել է «Jelly Belly Candy» ընկերությունը[4]։

Պատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1866–1913

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Goelitz կոնֆետի տուփ

Գուստավ Գյոլիցը Միացյալ Նահանգներ է եկել 1866 թվականին Գերմանիայից և 1869 թվականին սկսել է հրուշակեղենի բիզնեսը Իլինոյսի Բելվիլ քաղաքում[5]։ Նրա կրտսեր եղբայրները՝ Ալբերտը և Ջորջը գաղթել են Ամերիկա և միացել նրան բիզնեսում։ 1898 թվականին ընկերությունը սկսել է արտադրել «դդմակոնֆետներ»: Քաղցր եգիպտացորենը քաղցրավենիքի տեսակ է, որը հավանաբար մշակվել է Ֆիլադելֆիայի Wunderle's Candy ընկերության աշխատակից Ջորջ Ռենիգերի կողմից: Goelitz հրուշակեղենի ընկերությունը հաջող կերպով վաճառել է մի շարք մեղրային կոնֆետներ, ներառյալ քաղցր եգիպտացորենը[6][7]։ 1900 թվականին ընկերությունը արտադրամաս է բացել Ցինցինատիում, իսկ 1904 թվականին ընկերությունը բացել է մեկ այլ գործարան Չիկագոյում: Ի վերջո 1913 թվականին ընկերությունը տեղափոխվել է Հյուսիսային Չիկագո[5]։

1913–1980

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գուստավի որդի Հերման Գյոլիցը տեղափոխվել է Ուեսթ Քոսթ և հիմնել է իր սեփական բիզնեսը՝ Herman Goelitz Candy Company: Ընկերությունը 1924 թվականին հաստատվել է Օքլենդում, Կալիֆոռնիա: 1960-ականներին ընկերությունը սկսել է ընդլայնել արտադրանքի գիծը՝ ներառելով դոնդողե կամ մարմելադե կոնֆետներ, տարբեր դոնդողներ և այլ հրուշակեղեն: «Այդ նոր ապրանքներից մեկը փոքրիկ և շատ համեղ «Մինի Ջելի Բինն է եղել [մշակված 1965 թվականին]»[8][9]։ Կոնֆետի համար բնական բուրավետիչ է ավելացվել կենտրոնին, իսկ արտաքին կեղևը գունանյութով է ներկվել, ինչը նորարարություն է եղել այդ ժամանակների համար։

Ռոնալդ Ռեյգանը, որը «տարիներ առաջ հրաժարվել է ծխախոտից և որպես փոխարինող օգտագործել կոնֆետը»՝ առաջին անգամ փորձել է ընկերության [մինի] մարմելադները 1969 թվականին: Ըստ «People» ամսագրի խմբագիր Մարիա Վիլհելմի՝ նա «կախվածություն է ունեցել» Ռոուլենդից այդ մարմելադը ստանալուց հետո[10]։

Ռեյգանը որպես նահանգապետ 1973 թվականին գրել է Հերման Ռոուլենդին՝ «մենք հազիվ թե կարողանանք ժողով սկսել կամ որոշում կայացնել՝ առանց մարմելադե կոնֆետների տարայի կողքով անցնելու»[11]։

1976 թվականին Դեյվիդ Քլեյնը՝ կոնֆետներ և ընդեղեն արտադրողը համագործակցել է Հերման Ռոուլենդի (Հերման Գյոլիցի թոռ) հետ՝ բնական բուրավետիչ օգտագործող դոնդողե կոնֆետ մշակելու համար: Օգտագործելով Մինի ջելի բինի կոնցեպտը՝ ստեղծվել է «Jelly Belly jelly Bean»-ը[12]։ Դեյվիդ Քլայնը վարձել է Herman Goelitz Candy Company-ին, որպես իր պայմանագրային արտադրող: Քլեյնը ստեղծել է «Jelly Belly» անունը՝ որպես հարգանքի տուրք բլյուզ երաժիշտ Լեդ Բելլիին և հանդես է եկել որպես արտադրանքի հայտնի կարմիր և դեղին ապրանքանիշի ձևավորման հեղինակ[13]։

Դեյվիդ Քլեյնը վաճառել է առաջին «Jelly Belly» կոնֆետները 1976 թվականին Կալիֆոռնիայի Ալհամբրայում գտնվող Fosselman's պաղպաղակի սրահում: Առաջին համերը եղել են բալի, մանդարինի, կիտրոնի, կանաչ խնձորի, խաղողի, քաղցրահամ, արմատային գարեջրի և սերուցքային սոդայի համերով[14]։ Դեյվիդ Քլեյնի գաղափարն է եղեկ «վաճառել դրանք որպես առանձին համային տեսականի՝ բազմազան փաթեթի փոխարեն...»[15]։

1980–ներկա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընկերության արտադրանքի մշակող և գործարանի մենեջեր Մարինուս վան Դամը վերահսկել է Ջելի բելի մարմելադե հատիկների մշակումը: 1980-ականներին շատ համեր են մշակվել։ 1980 թվականին Քլեյնը վաճառել է «Jelly Belly» ապրանքանիշը[16]։ «Դեյվիդ Քլեյնը Jelly Belly ապրանքանիշը վաճառել է Ռոուլենդին՝ 4,8 միլիոն դոլարով, որը վճարվել է ամսական մարումներով 20 տարվա ընթացքում, Քլեյնը այն բաժանել է գործընկերոջ հետ»[17]։ «The Jelly Belly» ապրանքանիշը գրանցվել է 1982 թվականի օգոստոսի 3-ին[18]։ «Mr. Jelly Belly» կերպարը մշակվել է 1983 թվականին։ Մինչ կերպարի զարգացումը Դեյվիդ Քլեյնն իրեն անվանել է«Միստր Ջելի բելի»։

Ռեյգանը տարայից հանում է մարմելադե կոնֆետ՝ 1985 թվական

1981 թվականին հանրությունը տեղեկացել է այն մասին, որ Ռեյգանը սիրում է այդ մարմելադե կոնֆետները[19]։ Ընկերությունը նրան կոնֆետ է մատակարարել նախագահության ողջ ընթացքում[20]։ Նախագահ Ռոուլենդը գրել է՝ «Մենք ոգևորված էինք մամուլում հայտնված տեղեկություններից այն մասին, որ նախագահ Ռեյգանը մարմելադե կոնֆետից տարաներ է նվիրել այցելող բարձրաստիճան պաշտոնյաներին»[19]։ Ռեյգանը այդ մարմելադե կոնֆետների հատիկներից ուղարկել է տիեզերք՝ ուղարկելով Space Shuttle Challenger-ով 1983 թվականին STS-7 առաքելության ժամանակ[21]։ Այնուամենայնիվ դրանից հետո Ռեյգանը «հաստատել է M&M's-ը որպես Սպիտակ տան պաշտոնական քաղցրավենիք՝ իր պաշտոնավարման ութերորդ և վերջին տարվա ընթացքում»[22]։

2001 թվականին ընկերությունը վերանվանվել է «Jelly Belly Candy Company»[23]։

2022 թվականին ընկերությունը դատի է տվել Քլեյնին դաշնային դատարանում, որովհետև վերջինս կեղծ պնդումներ է ներկայացրել առ այն, որ ինքը ընկերության հիմնադիրն է[24]։

2023 թվականի հոկտեմբերին «The Ferrara Candy Company»-ն գնել է «Jelly Belly Candy Company»-ն՝ «CTH Invest»-ի միջոցով, որը «Ferrara»-ի առաջատար հոլդինգային ընկերությունն է եղել: Գործարքի ֆինանսական պայմանները չեն բացահայտվել[25]։

Արտադրանք

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ջելի բելի կոնֆետներ

Ջելի կոնֆետներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընկերության ֆիրմային արտադրանքը՝« Jelly Belly jelly Bean» ունի ավելի քան 50 տեսակ՝ սկսած ավանդական համերից, ինչպիսիք են նարինջը, կիտրոնը, լայմը և բալը, մինչև ավելի էկզոտիկները, ինչպիսիք են դարչինը, նուռը, կապուչինոն, պոպկորնը և մանգոն[26]։

Jelly Belly Candy Company-ն լիցենզավորված կերպով արտադրում է բազմաթիվ մասնագիտացված մարմելադե կոնֆետներ, ինչպիսիք են Տաբասկո սոուսը և այլ անսովոր համերով կոնֆետներ, ինչպիսիք են էգնոկի և թխկի օշարակով նրբաբլիթների համերը[27]։ Մի քանի համեր, ինչպիսիք են լիչին և կանաչ թեյը վաճառվում են միայն ԱՄՆ-ից դուրս գտնվող շուկաներում[27]։

Մի քանի համեր հիմնված են հանրաճանաչ ալկոհոլային խմիչքների վրա՝ սկսած 1977 թվականին արտադրված Մաի Տաից[28]։ Տարիների ընթացքում նոր հավելումներ են եղել ելակի դայակիրի, մարգարիտա, մոխիտո և պինյա կոլադա համերով[28]։ Գարեջրի համով կոնֆետները ոգեշնչվել են ցորենի գարեջրից և ներկայացվել են 2014 թվականին[28][29]։ Բոլոր համերը լիովին զերծ են ալկոհոլից[28]։

«Bertie Bott's Every Flavor Beans»-ը ոգեշնչվել է Հարրի Փոթերի գրքաշարից և ցուցադրել է հումորային սարսափելի համեր, ինչպիսիք են «սրտխառնոցի», «ականջի կեղտի», «սկունսի», «հոտած ձվի» և «ցեխի» համերը: Նմանատիպ արտադրանքը կոչվում է «BeanBoozled», որը նման է «նորմալ» համերին, բայց ունի այլ անվանում, դրանց օրինակներից են «Դեղձը» և «սրտխառնոցը»[30][31]։

«Sport Beans»-ը մարմելադե հատիկներ են, որոնք նախատեսված են ֆիզիկական էներգիա ապահովելու և մարզական կատարողականությունը բարձրացնելու համար[32][33]։ Դրանք պարունակում են ածխաջրեր, էլեկտրոլիտներ (նատրիումի և կալիումի տեսքով) և B1, B2, B3 և C վիտամիններ[34][33][34]։

Այլ կոնֆետներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընկերությունը պատրաստել է ավելի քան 100 տարբեր հրուշակեղեն, այդ թվում՝ շոկոլադներ, քաղցրարմատ, ծամոն և քաղցր եգիպտացորեն[35]։

Գրասենյակներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընկերությունը շահագործում է երեք արտադրական գործարան՝ Ֆեյրֆիլդում, Հյուսիսային Չիկագոյում և Ռայոնգում։ Չորրորդ հաստատությունը Pleasant Prairie-ն գտնվում է Վիսկոնսինում, որը բաշխման և էքսկուրսիոն կենտրոն է եղել, որը սակայն փակվել է 2020 թվականի օգոստոսի 3-ին[36][37][38]։

Jelly Belly Candy Company-ի գործարանը Ֆեյրֆիլդում, Կալիֆոռնիա
Մուտք և այցելուների կենտրոն
Գործարանային էքսկուրսիայի սկիզբ
Գործարանային զարդարանքներ
Թամբլերները օգտագործվել են կոնֆետների գունավոր ծածկույթն ապահովելու համար
Հատակին գտնվող ընկերության բաժնետոմսերը
Հաղորդագրություն գործարանային շրջայցի ավարտին

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ «Goelitz Announces New Corporate Identity». The Gourmet Retailer. 2000 թ․ նոյեմբերի 1. Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ օգոստոսի 9-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  2. ↑ «Jelly Belly to Close Pleasant Prairie, Wisconsin Store and Tour». Jelly Belly to Close Pleasant Prairie, Wisconsin Store and Tour (ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021-07-22-ին. Վերցված է 2020-09-02-ին.
  3. ↑ «Candymaker overcomes global market challenges at new facility in Thailand». Packaging Digest. 2010 թ․ մարտի 31. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ հունվարի 27-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  4. ↑ «Jelly Belly Acquisition Update».
  5. ↑ 5,0 5,1 Bearden-White, Christina (2013 թ․ մարտի 3). «Gustav Goelitz (1846-1901)». Immigrant Entrepreneurship. German Historical Institute. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ նոյեմբերի 13-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  6. ↑ «The History of Candy Corn: A Halloween Candy Favorite». Better Homes and Gardens. 2015-08-28. Արխիվացված օրիգինալից 2016-10-14-ին. Վերցված է 2016-10-18-ին.
  7. ↑ «The Saccharine History of Candy Corn | National Geographic | The Plate». 2015-10-27. Արխիվացված է օրիգինալից 2016-10-20-ին. Վերցված է 2016-10-18-ին.
  8. ↑ «How I Made My Millions: Episode 14». CNBC. 2012 թ․ փետրվարի 28. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ դեկտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 28-ին.
  9. ↑ «A Hill of Beans, Jelly Belly on CNBC». Jelly Belly. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 28-ին.
  10. ↑ Wilhelm, Maria (1981 թ․ փետրվարի 23). «If the Reagan Administration Is Full of Beans, Blame Jelly Belly Baron Herman Rowland». People Magazine. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 28-ին.
  11. ↑ «Jelly Belly honors Reagan». NBC News. 2004 թ․ հունիսի 8. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ հունիսի 6-ին. Վերցված է 2023 թ․ հունիսի 6-ին.
  12. ↑ Murphy, Kate (2008 թ․ հունիսի 26). «Not Just Another Jelly Bean». The New York Times. Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ ապրիլի 2-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  13. ↑ Knoll, Corina (2011 թ․ հունիսի 22). «Jelly Belly creator sour over lost legacy but sees sweet future: David Klein now gives midday $5 tours at his no-frills candy factory in Covina while he brainstorms ideas for a new line of gourmet jelly beans in exotic flavors as he seeks what he craves most: recognition». Los Angeles Times. Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ ապրիլի 2-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 18-ին.
  14. ↑ «Jelly Belly Jelly Beans Celebrate Three Decades and Bean-Filled Future» (Press release). Jelly Belly. 2013 թ․ նոյեմբերի 8. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 30-ին.
  15. ↑ Wade, Tony (2013 թ․ մարտի 29). «Not-so-sweet story of original 'Mr. Jelly Belly'». Daily Republic. Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ մայիսի 26-ին. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 26-ին.
  16. ↑ Rogers, John (2011 թ․ հոկտեմբերի 30). «Former Mr. Jelly Belly looking for sweet comeback». AP Online. Associated Press. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ մարտի 12-ին. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 8-ին – via HighBeam Research.
  17. ↑ Wade, Tony (2013 թ․ մարտի 29). «Not-so-sweet Story of Original Mr. Jelly Belly». Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ մայիսի 26-ին. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 26-ին.
  18. ↑ «Jelly Belly Trademark». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ մայիսի 20-ին. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 18-ին.
  19. ↑ 19,0 19,1 Rowland, Herman G. Sr. (2012). «The Candy Man Can». Chicken soup for the entrepreneur's soul: Advice & inspiration for fulfilling dreams. Cos Cob, CT: Backlist, LLC, a unit of Chicken Soup for the Soul Pub. էջ 135. ISBN 978-1-4532-7622-8. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ հուլիսի 16-ին. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 18-ին.
  20. ↑ Danilovich, Nico (2023 թ․ հունիսի 2). «Why 3.5 Tons Of Jelly Beans Were Once Shipped To The White House». Tasting Table. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ հունիսի 2-ին. Վերցված է 2023 թ․ հունիսի 2-ին.
  21. ↑ McCreary, Donna D. (2009 թ․ հուլիսի 9). «President Ronald Reagan and Blue Jelly Beans». Great History. Արխիվացված է օրիգինալից 2014-04-26-ին. Վերցված է 2019-09-07-ին.
  22. ↑ «This Is Why M&Ms Are The Official Candy Of The White House». 2017 թ․ հունվար. Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ ապրիլի 18-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 24-ին.
  23. ↑ Murphy, Kate (2008 թ․ հունիսի 26). «Not Just Another Jelly Bean». The New York Times. Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ ապրիլի 2-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 17-ին.
  24. ↑ «Jelly Belly sues Florida man who it says is claiming to be the company founder». Արխիվացված օրիգինալից 2022-08-27-ին. Վերցված է 2023-02-18-ին.
  25. ↑ «Jelly Belly Acquisition Update».
  26. ↑ «Jelly Belly Flavor Guides». JellyBelly.com. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 7-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 19-ին.
  27. ↑ 27,0 27,1 Pahle, Rebecca (2016 թ․ ապրիլի 16). «22 of the World's Craziest Jelly Bean Flavors». Mental Floss. Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
  28. ↑ 28,0 28,1 28,2 28,3 «Jelly Belly Unveils Beer Flavored Jelly Bean». Entertainment Close-Up. Close-Up Media. 2014 թ․ հունվարի 30. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ մարտի 9-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 19-ին – via HighBeam Research.
  29. ↑ Nichols, Laura (2014 թ․ մայիսի 31). «Jelly Belly Fans Quench Their Thirst with Draft Beer-Flavored Candies». PRWeek (US). Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 16-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 19-ին.
  30. ↑ «15 new snacks to try for Halloween 2015». CNN News. 2015 թ․ հոկտեմբերի 28. Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 16-ին. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 21-ին.
  31. ↑ Sera (2009 թ․ ապրիլի 2). «Candy Review: Jelly Belly's BeanBoozled». Candy Addict. Արխիվացված օրիգինալից 2011 թ․ դեկտեմբերի 12-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 19-ին.
  32. ↑ «How I Made My Millions: Episode 14». CNBC. 2012 թ․ փետրվարի 28. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ դեկտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2014 թ․ հոկտեմբերի 28-ին.
  33. ↑ 33,0 33,1 Andersen, Charlotte Hilton. «12 Tasty Alternatives to Energy Gels». Shape. Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ հունիսի 30-ին.
  34. ↑ 34,0 34,1 Adams, Alison (2017 թ․ սեպտեմբերի 11). «Are Jelly Belly Beans a Good Source of Quick Energy for Running?». Livestrong.com. Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 21-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 19-ին.
  35. ↑ «Jelly Belly Confections». JellyBelly.com. Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 21-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունվարի 19-ին.
  36. ↑ «Jelly Belly to Close Pleasant Prairie, Wisconsin Store and Tour». Jelly Belly to Close Pleasant Prairie, Wisconsin Store and Tour (ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021-07-22-ին. Վերցված է 2020-09-02-ին.
  37. ↑ Holman, Donna. «Jelly Belly Center (WI)». Factory Tours USA. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ դեկտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  38. ↑ Saunders, Jessica (2008 թ․ հուլիսի 27). «Jelly Belly prepares to open first overseas plant as demand sweetens». San Francisco Business Times. Արխիվացված օրիգինալից 2016-08-16-ին. Վերցված է 2015-04-15-ին.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Jelly_Belly&oldid=10492443» էջից