Jump to content

Crew Dragon Demo-2

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Crew Dragon Demo-2
պատկերանիշ Խմբագրել Wikidata
Human spaceflight, test flight Խմբագրել Wikidata
Մասն էCommercial Crew Development Խմբագրել Wikidata
ԵրկիրԱմերիկայի Միացյալ Նահանգներ Խմբագրել Wikidata
Նախորդ• Crew Dragon Demo-1

• Crew Dragon Demo-2 Խմբագրել Wikidata

Հաջորդ• SpaceX Crew-1
• SpaceX Crew-2
• SpaceX Crew-3 Խմբագրել Wikidata
Նշանակալից իրադարձությունrocket launch, docking, undocking, splashdown Խմբագրել Wikidata
Տևողություն5 527 500 վայրկյան Խմբագրել Wikidata
ՍկիզբKennedy Space Center Launch Complex 39A Խմբագրել Wikidata
ՓոխադրամիջոցEndeavour Խմբագրել Wikidata
Space launch vehicleFalcon 9 Block 5 Խմբագրել Wikidata
ՍպասարկողSpaceX Խմբագրել Wikidata
Անձնակազմի անդամներDouglas G. Hurley, Robert L. Behnken Խմբագրել Wikidata
Backup or reserve team or crewKjell Lindgren Խմբագրել Wikidata
Launch cont­rac­torSpaceX Խմբագրել Wikidata
UTC date of spa­cec­raft launch30 մայիսի 2020 Խմբագրել Wikidata
Spa­cec­raft doc­king/un­doc­king date31 մայիսի 2020, 1 օգոստոսի 2020 Խմբագրել Wikidata
Location of landingՄեքսիկական ծոց Խմբագրել Wikidata
UTC date of spa­cec­raft landing2 օգոստոսի 2020 Խմբագրել Wikidata
Type of orbitցածր մերձերկրյա ուղեծիր Խմբագրել Wikidata
Զանգված12 520 կիլոգրամ, 9620 կիլոգրամ Խմբագրել Wikidata
Recovered byShannon Խմբագրել Wikidata

Crew Dragon Demo-2 (պաշտոնապես՝ Crew Dem=o-2, SpaceX Demo-2 կամ Demonstration Mission-2 ) փորձնական թռիչք Crew Dragon տիեզերանավի առաջին անձնակազմով։ «Ինդևոր» անունով տիեզերանավը տիեզերք է արձակվել 2020 թվականի մայիսի 30-ին[1][2] Falcon 9 հրթիռով, և NASA-ի տիեզերագնացներ Դուգլաս Հըրլիին և Բոբ Բենկենին տեղափոխել է Միջազգային տիեզերակայան՝ 2011 թվականին «Սփեյս շաթլի» վերջին առաքելությունից ի վեր Միացյալ Նահանգներից մեկնարկած առաջին անձնակազմով ուղեծրային տիեզերական թռիչքի ժամանակ և առաջին անգամ իրականացվել է առևտրային մատակարարի կողմից[3]։ Demo-2-ը նաև եղել է երկտեղանոց ուղեծրային, որը մեկնարկել է Միացյալ Նահանգներից 1982 թվականին STS-4-ից ի վեր։ Demo-2-ը, օգտագործելով SpaceX սարքավորումներ, ավարտել է անձնակազմով տիեզերական թռիչքների գործողությունների վավերացումը և տիեզերանավի համար ստացել է մարդկային գնահատման վկայագիր[4][5], ներառյալ Crew Dragon-ի հնարավորությունների տիեզերագնացների կողմից ուղեծրում փորձարկումը[5]:

Ընթացքը ինքնուրույն կառավարվել է Crew Dragon-ի կողմից, բայց վերահսկվել է թռիչքային անձնակազմի կողմից՝ անհրաժեշտության դեպքում ձեռքով միջամտության համար։ Տիեզերանավը 2020 թվականի մայիսի 31-ին մեկնարկից տասնինը ժամ անց մեղմորեն միացել է Միջազգային տիեզերական կայանին[6]։ Հարլին և Բենկենը 62 օր աշխատել են 63-րդ արշավախմբի անձնակազմի հետ միասին, այդ թվում՝ Բենկենի չորս տիեզերական զբոսանքները ամերիկացի տիեզերագնաց Քրիս Քեսիդիի հետ ՝ ճապոնական բեռնատար մեքենայի կողմից բերված մարտկոցները փոխարինելու համար։ «Ինդևորը» ինքնուրույն անջատվել է կայանից 2020 թվականի օգոստոսի 1-ին և տասներեք ժամ անց տիեզերագնացներին վերադարձրել է Երկիր՝ 1975 թվականից ի վեր տիեզերագնացների կողմից ջրի վրա վայրէջք կատարելով առաջին անգամ[7]։

Նախապատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2011 թվականին «Սփեյս շաթլ» ծրագրի ավարտից հետո ՆԱՍԱ-ն այլևս չի ունեցել մարդկանց տիեզերք ուղարկելու ունակ տիեզերանավի համակարգ։ Արդյունքում, այն ստիպված է եղել իր տիեզերագնացներին Միջազգային տիեզերակայան (ՄՏԿ) տեղափոխել ռուսական «Սոյուզ» տիեզերանավի միջոցով, որի արժեքը մեկ տիեզերագնացի համար կազմել է մինչև 80 միլիոն ԱՄՆ դոլար։ Որպես այլընտրանք, NASA-ն պայմանագիր է կնքել մասնավոր ընկերությունների հետ, ինչպիսին է SpaceX-ը, առևտրային անձնակազմի ծրագրի համար, որը, ինչպես սպասվում է, կարժենա 50%-ով պակաս, քան «Սոյուզ»-ը կանոնավոր շահագործման դեպքում[8]։ Մինչև մեկնարկը NASA-ն Dragon 2-ի մշակման համար հատկացրել է ընդհանուր առմամբ 3.1 միլիարդ ԱՄՆ դոլար[9]։ Demo-2 առաքելությունը SpaceX-ի վերջին խոշոր փորձարկումն է եղել, նախքան NASA-ն այն հավաստագրել է կանոնավոր անձնակազմով տիեզերական թռիչքների համար[3]։ Մինչ այդ, SpaceX-ը Միջազգային տիեզերական կայան է ուղարկել քսան բեռնատար առաքելություն, բայց անձնակազմով առաքելություն ոչ մի անգամ չի ուղարկել[9]։ ՆԱՍԱ-ի նույն ջանքերի շրջանակներում անձնակազմով ուղեծրային տիեզերական թռիչքների վրա Boeing-ը առանձին է աշխատել[3]։

Անձնակազմ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դուգլաս Հարլին և Բոբ Բենկենը 2018 թվականի օգոստոսի 3-ին հայտարարվել են որպես հիմնական անձնակազմի անդամներ[10]։ Երկու տիեզերագնացներն էլ Սփեյս շաթլ» ծրագրի վետերաններ են[11], իսկ Demo-2 թռիչքը նրանց երկուսի համար էլ երրորդ տիեզերական թռիչքն է եղել։ Այս առաքելության թռիչքի գլխավոր ղեկավարը եղել է Զեբուլոն Սկովիլը[12]։

ՆԱՍԱ-ի տիեզերագնաց Չյել Լինդգրեն եղել է թռիչքի միակ պահեստային անձնակազմի անդամը՝ առաքելության ընթացքում աջակցելով և՛ Հարլիին, և՛ Բենկենին[13]։

Տիեզերագնաց[14] Պաշտոն Թռիչքի համար Գործակալ․
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Դուգլաս Հարլի Հրամանատար 3 ՆԱՍԱ
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Բոբ Բենկեն Օդաչու 3 ՆԱՍԱ

Նշաններ և համազգեստ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաքելության տարբերանշանը նախագծել է Մինեսոտա նահանգի Բրեյներդ քաղաքից նկարիչ Էնդրյու Նիբերգը, ով տիեզերանավի հրամանատար Հերլիի զարմիկն է[15]։ Տարբերանշանների վրաՊատկերված են Առևտրային անձնակազմի ծրագրի, Falcon 9-ի, Crew Dragon-ի լոգոները և NASA-ի «մսագնդիկի» տարբերանշանի կարմիր շևրոնը։ Պատկերված են նաև ամերիկյան դրոշը և Միջազգային տիեզերակայանի գրաֆիկականՊատկերը։ Եզրագծի շուրջը տպագրված են NASA, SPACEX, FIRST CREWED FLIGHT և DM-2 բառերը՝ տիեզերագնացների ազգանունների հետ միասին։ Տարբերանշանի ուրվագիծը Crew Dragon պարկուճի ձև ունի[16]։

«Ինդևորի» արձակման համար օգտագործված Falcon 9 հրթիռը ցուցադրել է NASA-ի «որդ» տարբերանշանը, ինչը եղել է առաջին անգամը, որ լոգոն պաշտոնապես օգտագործվեց 1992 թվականին դրա շահագործումից հանվելուց հետո[17]։ NASA-ի հեռուստատեսային և լրատվամիջոցների կողմից մեկնարկի լուսաբանումը կրել է «Launch America» անվանումը՝ իր սեփական լոգոյով[18][19]։

SpaceX-ի պիտակը ցույց է տալիս ընկերության տիեզերական համազգեստի վերին մասը, սաղավարտի վահանի վրաՊատկերված են Միջազգային տիեզերական կայանը և Հյուսիսային Ամերիկան, իսկ սպիտակ աստղը խորհրդանշում է Կանավերալ հրվանդանում գտնվող մեկնարկի վայրը։ Կոստյումի ետևում ամերիկյան դրոշն է, իսկ տարբերանշանի սև եզրագծի շուրջ սպիտակ գույնով գրված են SPACEX DRAGON և NASA DEMO-2, ներքևում երկու տիեզերագնացների անունների կողքին՝ երեքնուկի թերթիկով։ Երկու անունների միջև կա երեքնուկ։

Նախնական մեկնարկային մշակում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Falcon 9-ը և Dragon-ը շարժվում են դեպի մեկնարկային հարթակ՝ կրելով NASA-ի «որդ» լոգոն։
SpaceX-ի գործադիր տնօրեն Իլոն Մասկը և NASA-ի ադմինիստրատոր Ջիմ Բրայդենսթայնը Քենեդիում դիմավորում են Բենկենին և Հերլիին՝ դիմակներ կրելով և սոցիալական հեռավորություն պահպանելով COVID-19 համավարակի ժամանակ։

ՆԱՍԱ-ն փորձնական թռիչքի համար անձնակազմի կորստի (LOC) հավանականությունը հաշվարկել է 1-ը 276-ից, ինչը ավելի լավ է, քան առևտրային անձնակազմի ծրագրի պահանջի 1-ը 270-ի շեմը։ 276-ից 1 թիվը ներառում էր ռիսկը նվազեցնելու մեղմացնող միջոցառումներ, ինչպիսիք են՝ Crew Dragon տիեզերանավի ուղեծրային ստուգումները, երբ այն կցվել է տիեզերական կայանին՝ միկրոմետեորոիդներից և ուղեծրային բեկորներից (MMOD) վնասը հայտնաբերելու համար։ ՆԱՍԱ-ն առաքելության ձախողման (LOM) ընդհանուր ռիսկը գնահատել է 1-ը 60-ից, որը ներառում է այն սցենարները, երբ Crew Dragon-ը չի հասնում տիեզերակայան ըստ նախատեսվածի, բայց անձնակազմը անվտանգ վերադառնում է Երկիր[20]:

Crew Dragon Demo-2 առաքելությունը սկզբնապես նախատեսված է եղել մեկնարկել 2019 թվականի հուլիսին՝ որպես «Առևտրային անձնակազմի ծրագրի» պայմանագրի մաս՝ Միջազգային տիեզերական կայանում երկու հոգանոց անձնակազմի մասնակցությամբ 14-օրյա փորձնական առաքելության շրջանակներում[10][21]։ Crew Dragon Demo-1 առաքելության Crew Dragon պարկուճը ոչնչացվել է 2019 թվականի ապրիլի 20-ին, երբ դրա SuperDraco շարժիչները անցել են ստատիկ կրակի փորձարկումներ, նախքան թռիչքի ընթացքում դադարեցման փորձարկման համար նախատեսված օգտագործումը[22][23]: SpaceX-ը անոմալիայի պատճառը կապել է մի բաղադրիչի հետ, որը օքսիդացնող նյութի արտահոսք էր առաջացրել բարձր ճնշման հելիումի գծերի մեջ, որոնք այնուհետև պնդացել և վնասել են փականը։ Այդ ժամանակվանից ի վեր փականները փոխարինվել են պայթող սկավառակներով՝ մեկ այլ անոմալիա կանխելու համար[24]։ 2020 թվականի հունվարի 19-ին Crew Dragon պարկուճը հաջողությամբ ավարտել է թռիչքի ընթացքում դադարեցման փորձարկումը[25]։ ՆԱՍԱ-ի ադմինիստրատոր Ջիմ Բրայդենսթայնը 2020 թվականի ապրիլի 9-ին ասել է, որ «բավականին վստահ է», որ տիեզերագնացները կարող են 2020 թվականի մայիսի վերջին կամ հունիսի սկզբին թռչել Միջազգային տիեզերական կայան SpaceX-ի Crew Dragon տիեզերանավի վրա՝ մինչև վերջնական պարաշյուտային փորձարկումները, տվյալների վերանայումը և մարզումների ժամանակացույցը, որը կարող է խուսափել COVID-19 համավարակի մեծ ազդեցությունից[26]:

SpaceX DM-2-ի գովազդային պաստառ

2020 թվականի ապրիլի 17-ին NASA-ն և SpaceX-ը հայտարարել են մեկնարկի ամսաթվի մասին՝ 2020 թվականի մայիսի 27-ը[5]։ Crew Dragon-ի ժամանումը կայանի անձնակազմի թիվը երեքից պետք է բարձրացնի մինչև հինգի։ Բոբ Բենկենը և Դուգլաս Հարլին մի քանի ամիս շարունակ պարտականություններ պետք է կատարեն և փորձեր անցկացնեն Միջազգային տիեզերանավի անձնակազմի կազմում։ Հարլին և Բենկենը պետք է երկու կամ երեք ամիս ապրեին և աշխատեին տիեզերակայանում, ապա վերադառնային Երկիր՝ Ատլանտյան օվկիանոսում Կանավերալ հրվանդանից արևելք վայրէջք կատարելու համար[5][26]։ ՆԱՍԱ-ի ադմինիստրատոր Ջիմ Բրայդենսթայնը կոչ է արել տիեզերքի սիրահարներին չմեկնել Քենեդիի տիեզերական կենտրոն՝ թռիչքը դիտելու համար, և խնդրել է մարդկանց փոխարենը դիտել թռիչքը հեռուստատեսությամբ կամ առցանց։ Բրայդենսթայնը բացատրել է, որ սպասարկման անձնակազմերը աշխատում են համակարգված հերթափոխով՝ աշխատողների SARS-CoV-2-ի հետ շփումը մեղմելու համար[27]։ 2020 թվականի մայիսի 1-ին SpaceX-ը հաջողությամբ ցուցադրել է Mark 3 պարաշյուտային համակարգը, որը կարևորագույն հանգրվան է եղել առաքելության հաստատման համար[28]։ Crew Dragon Demo-2-ը դարձել է Միացյալ Նահանգների առաջին անձնակազմով տիեզերական թռիչքը, որը COVID-19 համավարակի պատճառով հանրության ներկայությունը չի ներառել Քենեդիի տիեզերական կենտրոնի այցելուների համալիրում[29]: Քանի որ առաքելությունը նախկինում հետաձգվել է, այցելուների համալիրը բացվել է 2020 թվականի մայիսի 28-ին մեկնարկի հանրային դիտման համար սահմանափակ տարողունակությամբ։ Մուտքի տոմսերը գրեթե անմիջապես սպառվել են[30]։ Հանրությանը, մասնավորապես 2020 թվականի շրջանավարտներին ներգրավելու համար, ովքեր չեն կարողացել մասնակցել իրենց շրջանավարտական արարողություններին COVID-19 համավարակի պատճառով, NASA-ն և SpaceX-ը հրավիրել են ուսանողներին և շրջանավարտներին ներկայացնել իրենց լուսանկարները՝ Միջազգային տիեզերական կայան թռչելու համար[31]:

Բենկենը և Հարլին 2020 թվականի մայիսի 20-ին ժամանել են Քենեդիի տիեզերական կենտրոն՝ մեկնարկին նախապատրաստվելու համար։ 2020 թվականի մայիսի 21-ին Falcon 9 հրթիռը հասցվել է մեկնարկային հարթակ, իսկ 2020 թվականի մայիսի 22-ին անցկացվել է ստատիկ կրակի փորձարկում, որը մեկնարկից առաջ կարևորագույն իրադարձություն է եղել[32]։ Առաքելության ընթացքում Հարլիին և Բենկենին LC-39A տեղափոխելու համար օգտագործվել է Tesla Model X էլեկտրոմոբիլ[33]։

Մեկնարկի փորձեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԱՄՆ տիեզերական ուժերի 45-րդ օդերևութաբանական էսկադրիլիայի կողմից Dragon Crew Demo-2-ի մեկնարկի պաշտոնական եղանակի կանխատեսումը՝ Համաշխարհային կոորդինացված ժամանակ WV սկզբնական մեկնարկի ժամը 20:33:33-ի համար։ 2020 թվականի մայիսի 27-ին կանխատեսվել է բարենպաստ պայմանների 50% հավանականություն։ Տիեզերանավի մեկնարկը դադարեցվել է T−16:53 րոպեին՝ Բերտա արևադարձային փոթորկի պատճառով տարածքում տեղացած ամպրոպների և թույլ անձրևի պատճառով[34][35]։ Երկրորդ արձակման փորձը նույնպես բախվել է բարենպաստ պայմանների 50% հավանականության հետ, սակայն հաջողությամբ պսակվել է և համաշխարհային կոորդինացված ժամանակով տեղի է ունեցել 2020 թվականի մայիսի 30-ին, ժամը 19:22:45-ին[36][37]։ Մյուս մեկնարկի պատուհանները եղել են 2020 թվականի մայիսի 31-ի համաշխարհային կոորդինացված ժամանակով ժամը 19:00:07-ին,  բարենպաստ պայմանների 60% հավանականությամբ և 2020 թվականի հունիսի 2-ին, համաշխարհային կոորդինացված ժամանակով ժամը 18:13-ին՝ բարենպաստ պայմանների 70% հավանականությամբ[38][39]։

Առաքելություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեկնարկ և ուղեծիր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
ԱՄՆ փոխնախագահ Մայք Փենսը և նախագահ Դոնալդ Թրամփը Քենեդիի տիեզերական կենտրոնից դիտում են Crew Dragon Demo-2 Falcon 9 հրթիռի արձակումը։

Առաջին մեկնարկի ձախողումից երեք օր անց, Crew Dragon «Ինդևորը» մեկնարկել է Falcon 9 հրթիռով՝ Քենեդիի տիեզերական կենտրոնի 39A մեկնարկային համալիրից, 2020 թվականի մայիսի 30-ի ժամը համաշխարհային կոորդինացված ժամանակով 19:22:45-ին[40][41]։ Առաջին փուլի արագացուցիչը (սերիական համար՝ B1058 ) ինքնուրույն վայրէջք է կատարել «Իհարկե, ես դեռ սիրում եմ քեզ» լողացող բեռնանավի վրա, որը նախապես տեղակայված է եղել Ատլանտյան օվկիանոսում[42]: Նախագահ Դոնալդ Թրամփը և փոխնախագահ Մայք Փենսը՝ իրենց կանանց հետ, 2020 թվականի մայիսի 27-ին եղել են Ֆլորիդայի Քենեդիի անվան տիեզերական կենտրոնում՝ դիտելու տիեզերանավի մեկնարկի փորձը[43] և վերադարձել են տիեզերանավի մեկնարկի համար 2020 թվականի մայիսի 30-ին[44][45]։ ՆԱՍԱ-ի ուղիղ հեռարձակմամբ թռիչքը առցանց դիտել է 3 միլիոն հետևորդ[46], իսկ SpaceX-ի հեռարձակումը հասել է գագաթնակետին՝ 4.1 միլիոն դիտողով։ ՆԱՍԱ-ն գնահատել է, որ տարբեր առցանց հարթակներում դիտել է մոտ 10 միլիոն մարդ, բացի հեռուստացույցով դիտողների անհայտ թվից[46]՝ մոտ 150,000 մարդ հավաքվել է Ֆլորիդայի տիեզերական ափին[47]:

Հարլին և Բենկենը Falcon 9-ը նկարագրել են որպես «շատ մաքուր թռչող մեքենա», իսկ SpaceX Merlin շարժիչներով թռիչքը շատ ավելի սահուն է, քան Space Shuttle Solid Rocket Boosters-ով։ Հարլին ասել է, որ Merlin Vacuum-ի վերին փուլի շարժիչն ավելի կոպիտ է եղել, քան Space Shuttle-ի գլխավոր շարժիչները, «մի տեսակ նման էր կեղտոտ ճանապարհով արագ վարելուն»[48]։ Նրանք բացահայտել են իրենց Crew Dragon 206 պարկուճի՝ «Ինդևորի» անունը՝ մեկնարկից կարճ ժամանակ անց, վերակենդանացնելով Mercury, Gemini և Apollo ծրագրերի ավանդույթը, որտեղ տիեզերագնացները անվանում էին իրենց տիեզերանավերը[49]։ Այն եղել է«Ինդևոր» անունով երրորդ ամերիկյան տիեզերանավը՝ Space Shuttle Endeavour-ից հետո, որը կառուցվել է 1991 թվականին՝ Space Shuttle Challenger-ին փոխարինելու համար, որը ոչնչացվել է 1986 թվականին[50], և «Ապոլոն» հրամանատարական-սպասարկման մոդուլից, որը 1971 թվականին օգտագործվել է «Ապոլոն-15»-ի թռիչքի համար[51]։ Հարլին ասել է, որ իրենք ընտրել են «Ինդևորը», քանի որ իր և Բենկենի առաջին թռիչքները դեպի տիեզերք տեղի են ունեցել «Ինդևոր»-ով։

Առաքելության տասնիններորդ ժամին Էնդևորը ժամանել է ISS: Բենկենը և Հարլին դիմավորել են Expedition 63-ի անձնակազմին դիտահորը բացելուց անմիջապես երեք ժամ անց:

Անձնակազմի յուրաքանչյուր անդամ իր ընտանիքից բերել է մեկական խաղալիք՝ «Դեմոր» անունով Ապատոսաուրուս դինոզավր և Թայ փափուկ խաղալիք։ Ինչպես նախորդ տիեզերական առաքելությունների ժամանակ, փափուկ խաղալիքը կապած տիեզերագնացների համար օգտագործվել է որպես զրոյական ձգողականության ցուցիչ։ Բենկենն ու Հարլին ասել են. «Մեզ համար շատ հետաքրքիր էր, որ հնարավորություն ստացանք դա անել մեր երկու որդիների համար, ովքեր, հուսով եմ, շատ ուրախ կլինեն տեսնել իրենց խաղալիքները մեզ հետ լողացող նավի վրա»[52][53]։

Թռիչքի երկրորդ օրը անձնակազմը արթնացել է Black Sabbath-ի «Planet Caravan» երգով[54]։ ՆԱՍԱ-ն սկսել է տիեզերագնացների համար երաժշտություն նվագելու ավանդույթը «Gemini» ծրագրի ժամանակ և առաջին անգամ երաժշտությունն օգտագործել է «Ապոլոն 15»-ի ժամանակ անձնակազմին արթնացնելու համար։ Յուրաքանչյուր հետագիծ հատուկ կերպով է ընտրվել, հաճախ՝ տիեզերագնացների ընտանիքների կողմից, և սովորաբար ունեցել է հատուկ նշանակություն անձնակազմի յուրաքանչյուր անդամի համար կամ կիրառելի է նրանց առօրյա գործունեության համար[55]։

Մոտեցում, կառամատույց և գործունեություն Միջազգային տիեզերանավի վրա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տասնինը ժամ անց «Էնդևորը» մոտեցել է Միջազգային տիեզերական կայանին։ Հարլին ցուցադրել է սենսորային էկրանի կառավարման միջոցով տիեզերանավը մինչև 220 մետրից (720 ֆուտ) կառավարելու ունակությունը, որից հետո «Էնդևորը» ինքնուրույն միացել է Միջազգային տիեզերանավի Harmony մոդուլի վրա գտնվող PMA-2 ճնշման տակ գտնվող միացման ադապտերին 2020 թվականի մայիսի 31-ի համաշխարհային կոորդինացված ժամանակով ժամը 14:16-ին[56]՝ փափուկ թռիչքից հետո, 14:27-ին 12 կեռիկ փակվել են՝ կոշտ թռիչքը ավարտելու համար[6]։ Մոտավորապես երկու ժամ անց «Էնդևորի» և Միջազգային տիեզերական կայանի միջև գտնվող երեք դիտահորերից վերջինը բացվել է, և Հարլին ու Բենկենը համաշխարհային կոորդինացված ժամանակով ժամը 17:22-ին բարձրացել են Միջազգային տիեզերական կայան, դիմավորելու և միանալու 63-րդ արշավախմբի անձնակազմին, որը բաղկացած է եղել ՆԱՍԱ-ի տիեզերագնաց և կայանի հրամանատար Քրիս Քեսիդիից և ռուս տիեզերագնացներ Անատոլի Իվանիշինից և Իվան Վագներից[57][58][59]։

Միջազգային տիեզերակայանում անցկացրած ժամանակի ընթացքում Հարլին և Բենկենը ավելի քան 100 ժամ են անցկացրել գիտական փորձեր կատարելով՝ միաժամանակ Երկրի շուրջ իրենց 1024 ուղեծրերով ճանապարհորդելով 27 միլիոն մղոն։ Բենկենը Քրիս Քեսիդիի հետ նաև 4 անգամ տիեզերական զբոսանք է կատարել[60]։

Անջատում և վերադարձ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՆԱՍԱ-ի առաքելության ղեկավարները արևադարձային փոթորկալից եղանակի դեպքում ավելի շատ տարբերակներ առաջարկելու համար գնահատել ենն Պանամա Սիթիի, Թալահասիի, Տամպայի և Դեյթոնա Բիչի մոտ գտնվող լրացուցիչ վայրեր։ ԱՄՆ-ի ափային պահպանությունը խորհուրդ է տվել չմտնել 10 ծովային մղոն (19 կիլոմետր, 12 մղոն) նավատորմ քառակուսի, որը սահմանվել է իր ծովագնացներին ջրհեղեղից առաջ ժամերի համար ուղղված ծանուցումներում, նշելով «վտանգավոր տիեզերական գործողություններ», իսկ Դաշնային ավիացիոն վարչությունը (FAA) սահմանափակել է օդային երթևեկությունը տարածքում՝ NOTAM-ով[61]:

«Էնդևորը» Միջազգային տիեզերական կայանին կցված է մնացել 62 օր, 9 ժամ և 8 րոպե՝ անջատվելով 2020 թվականի օգոստոսի 1-ի ժամը 23:35-ին[62]։ Հանման պահին «Էնդևորը» կշռել է մոտավորապես 12,520 կիլոգրամ (27,600 ֆունտ)[63]։ Կապսուլան Միջազգային տիեզերակայանից հեռանալու համար ավարտել է չորս մեկնարկային այրում, որին կապսուլը Երկիր վերադառնալու հետագծի վրա դնելու համար հաջորդել է վեց րոպեից ավելի տևողությամբ փուլային այրում։ Թռիչքի վերջին օրը անձնակազմին արթնացրել են որդիների նախապես ձայնագրված ձայնային հաղորդագրությունները։ Ժամը 17:51-ին տեղի է ունեցել շեղման մանևր՝ «ճանկի» պորտալարային մեխանիզմը մարմնից առանձնացնելու համար[64]։

11 րոպե 22 վայրկյան տևողությամբ ուղեծրի այրումը տեղի է ունեցել համաշխարհային կոորդինացված ժամանակով 17:56-ից կարճ ժամանակ անց։ Վերադարձից անմիջապես առաջ՝ ժամը 18:11-ին քթի կոնը փակ է եղել։ Drogue chutes-ը մոտավորապես մեկ րոպեով տեղակայվել է 18:44-ին, մոտավորապես մեկ րոպե անց ծավալելով պարաշյուտի հիմնական տեղակայումը։ Վերադարձի ժամանակահատվածում Dragon պարկուճի և նրա անձնակազմի կողմից գրանցվել է առավելագույնը 4 գերաբեռնում[64]։ «Էնդևորը» վերադարձել է Երկիր 150 կիլոգրամ (330 ֆուտ) բեռով, այդ թվում 90 (200 ֆուտ) գիտական բեռ[65]։

Մեկնարկից վաթսուներեք օր, 23 ժամ, 25 րոպե և 21 վայրկյան անց, 2020 թվականի օգոստոսի 2-ի համաշխարհային կոորդինացված ժամանակով ժամը 18:48:06-ին «Էնդևորը» ջրի տակ է ընկել Պենսակոլայի (Ֆլորիդա) ափերի մոտ՝ նշելով ՆԱՍԱ-ի «Ապոլո-Սոյուզ» փորձարկման նախագծից ի վեր տիեզերագնացների համար 45 տարվա ընթացքում ջրի տակ ընկնելու առաջին դեպքը, ինչպես նաևՄեքսիկական ծոցում անձնակազմով տիեզերանավի առաջին ջրի տակ ընկնելը[66][67][68][69][70]։ Ջրցանումից հետո արագընթաց նավակներից մեկի անձնակազմը մոտեցել է պարկուճին՝ բարձր թունավոր հիպերգոլիկ վառելիքի հետքերի առկայության համար ստուգելով օդի որակը, որը կարող էր վկայել արտահոսքի մասին, մինչդեռ մեկ այլ արագընթաց նավակի անձնակազմը հավաքել է պարկուճից անջատված չորս պարաշյուտները։ Մինչ անձնակազմերն աշխատում էին, բազմաթիվ մասնավոր նավեր են մտել Ափային պահպանության կողմից սահմանված վտանգավոր գոտի՝ չնայած նախկինում տրված նախազգուշացումներին։ Ոմանք մոտենում են պարկուճին և նույնիսկ անցնում են պարկուճի միջով՝ վտանգի ենթարկելով իրենց և փրկարարական անձնակազմին։ Ռադիոյով ուղարկված նախազգուշացումներից հետո, պարկուճի շուրջ ավելի հեռավոր օղակ կազմելով, նավակները ցրվել են։ ԱՄՆ ափային պահպանությունը նույն երեկոյան հայտարարության մեջ նշել է, որ նախորդ նախազգուշացումները խորհրդատվական բնույթի էին. տարածքում գտնվող երեք պարեկային նավակները տեղակայված են եղել իրենց իրավասության սահմաններում և բավարար ռեսուրսներ չեն տրամադրել որոնողական աշխատանքներին մասնակցող նավերին նստելու համար։ Հայտարարության մեջ ավելացվում է, որ նրանք կվերանայեն միջոցառումները NASA-ի և SpaceX-ի հետ[61][64]։ Ավելի ուշ SpaceX-ը և NASA-ն հաստատել են, որ իրենց հաջորդ առաքելությունը կունենա 16 կիլոմետր (9.9 մղոն) ԱՄՆ ափամերձ պահպանության կողմից պարեկվող կիրառելի արգելքի գոտի։ Ավելի շատ արգելված գոտու պահպանմանը օգնելու համար պետք է նավակներ լինեն[71][72]։

MV GO Navigator-ը, արագընթաց նավակի անձնակազմի օգնությամբ, ամրացվել է պարկուճին հետևի մասում ներքաշվող A-աձև շրջանակի միջոցով՝ պարկուճը «բնի» վրա տեղադրելու համար։ Այնուհետև «բույնը» ավելի խորն է քաշվել նավի վրա, որտեղ տեղի է ունեցել սպասարկման բաժնի 30 րոպեանոց մաքրում, քանի որ պարկուճի շուրջ հայտնաբերվել են դիազոտի տետրօքսիդի անբնականորեն բարձր մակարդակներ[7][73]։ Այնուհետև Հարլիին և Բենկենին GO դիմավորել է Navigator-ի անձնակազմը, որից հետո նրանց օգնել են դուրս գալ պարկուճից և նստել պատգարակների վրա, որտեղից նրանք տեղափոխվել են բժշկական հաստատություն՝ նախքան ուղղաթիռով վայրէջք կատարելը[64]։

Dragon-ի ջերմապաշտպանի թռիչքից հետո կատարված վերլուծությունը չորս կետերում ցույց է տվել սպասվածից ավելի բարձր էրոզիա, որտեղ պարկուճը լարվածության կապերի միջոցով ամրանում է մեքենայի բեռնախցիկին։ SpaceX-ը հայտարարել է, որ էրոզիան, հավանաբար, առաջացել է օդային հոսքի երևույթներից, որոնք, ինչպես սպասվել է, չեն կարող տեղի ունենալ կապերի շուրջ։ Ջերմապաշտպանի դիզայնը փոխվել է՝ կապերի մոտ ավելի շատ էրոզիային դիմացկուն նյութեր ներառելու համար[71]։ Չորս կապերից մեկում նկատվել է խորը էրոզիա։ Չնայած հնարավոր չի եղել որոշել, թե ինչու սա չի նկատվել SpaceX Demo-1-ի ժամանակ, Հանս Քյոնիգսմանը ենթադրել է, որ դա կարող է կապված լինել տիեզերանավի կողմից թռիչքի տարբեր զանգվածների և հետագծերի հետ[74]։ Բացի այդ, SpaceX-ը նշել է, որ պարաշյուտները բացվել են սպասվածից ցածր, բայց դեռևս թույլատրելի հեռավորության սահմաններում։ Խնդիրը լուծելու համար փոխարինվել է բարոմետրիկ ճնշումը չափելու համար օգտագործվող սարքը, որը որոշում է բարձրությունը[71]։

Ժամանակացույց

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Note: all times in UTC

  • T+00:00:00 (19:22:45, 30 մայիսի 2020թ.), Crew Dragon տիեզերանավի մեկնարկը Ֆլորիդա նահանգի Կանավերալ հրվանդանի 39A մեկնարկային համալիրից[1][75]։
  • T+00:01:01 (19:23:46), Առավելագույն Q[76]
  • T+00:02:38 (19:25:23), MECO[76]
  • T+00:02:40 (19:25:25), Falcon 9-ի փուլային բաժանում[76]։
  • T+00:08:50 (19:31:35), SECO[76]
  • T+00:12:08 (19:34:53), «Էնդևորի» անջատումը երկրորդ փուլից[76]։
  • T+17:54 (13:56, 31 մայիսի 2020թ.), Crew Dragon-ը հասնում է Միջազգային տիեզերական կայանին կցվելու 1-ին կետին։
  • T+18:54 (14:16), Միջազգային տիեզերակայանի հետ նախնական փափուկ միացում։
  • T+19:05 (14:27), Հաստատուն միացում Միջազգային տիեզերական կայանին[6]։
  • T+21:39 (17:01), դիտահորի բացում[57][58]։
  • T+21:59 (17:22), Բենկենը և Հարլին բարձրանում են Միջազգային տիեզերական կայան։
  • T+27 օր (26 հունիսի 2020թ.), Առաջին տիեզերական զբոսանք։
  • T+32 օր (2020 թվականի հուլիսի 1), Երկրորդ տիեզերական զբոսանք։
  • T+47 օր (16 հուլիսի, 2020թ.), Երրորդ տիեզերական զբոսանքը։
  • T+52 օր (21 հուլիսի 2020թ.), Չորրորդ տիեզերական զբոսանքը։
  • T+63 օր, 09:08 (23:35, 1 օգոստոսի 2020թ.), Դուրս գալը Միջազգային տիեզերական կայանից։
  • T+63 օր, 23:25:21 (18:48:06, 2 օգոստոսի 2020թ.), Կապսուլայի վերադարձ Երկիր, վայրէջք է կատարվել, առաքելությունն ավարտվել է։
  • T+64 օր, 00:36 (19:59, 2 օգոստոսի 2020թ.), Անձնակազմի վերականգնում GO Navigator-ի միջոցով։

Պարկուճի հետագա առաքելություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Էնդևորը» վերանորոգվել և վերօգտագործվել է SpaceX Crew-2 առաքելության համար, որը մեկնարկել է 2021 թվականի ապրիլի 23-ին[77]։ Բացի այդ, Բոբի նստելատեղը Crew-2 առաքելության ժամանակ Crew Dragon Endeavor-ում օգտագործում է նրա կինը՝ Ք. Մեգան ՄաքԱրթուրը[78]։ Միջանկյալ Crew Dragon առաքելությունը՝ SpaceX Crew-1-ը, SpaceX-ի առաջին գործող տիեզերագնացների թռիչքը, Expedition 64-ի չորս տիեզերագնացների Crew Dragon Resilience-ով տեղափոխել է 2020 թվականի նոյեմբերի 16-ին, ժամը 00:27:17 UTC[79]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 Wattles, Jackie (2020 թ․ մայիսի 27). «Next attempt: Saturday at 3:22 pm EDT». CNN. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 27-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 27-ին.
  2. ↑ «Upcoming Missions». SpaceX Now. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ ապրիլի 26-ին. Վերցված է 2017 թ․ դեկտեմբերի 24-ին.
  3. 1 2 3 «SpaceX Speeding Astronauts to Space Station in Landmark Trip». Bloomberg News. 2020 թ․ մայիսի 30. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 9-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 30-ին.
  4. ↑ Etherington, Darrell (2020 թ․ մայիսի 1). «SpaceX and NASA break down what their historic first astronaut mission will look like». Techcrunch. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 1-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 3-ին.
  5. 1 2 3 4 Clark, Stephen (2020 թ․ ապրիլի 17). «NASA, SpaceX set May 27 as target date for first crew launch». Spaceflight Now. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ ապրիլի 21-ին. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 22-ին.
  6. 1 2 3 «Crew Dragon Docks to Space Station». blogs.nasa.gov. NASA. 2020 թ․ մայիսի 31. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ հունիսի 15-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 16-ին.
  7. 1 2 Foust, Jeff (2020 թ․ օգոստոսի 2). «Crew Dragon splashes down to end successful test flight». SpaceNews. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 20-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 2-ին.
  8. ↑ Oberhaus, Daniel (2020 թ․ մայիսի 30). «SpaceX Launched Two Astronauts – Changing Spaceflight Forever». Wired (magazine). Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 4-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 30-ին.
  9. 1 2 Kessenides, Dimitra (2020 թ․ մայիսի 27). «SpaceX's First Crewed Flight: What you need to know». Bloomberg News. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 11-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 30-ին.
  10. 1 2 Lewis, Marie (2018 թ․ օգոստոսի 3). «Meet the Astronauts Flying SpaceX's Demo-2». Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ օգոստոսի 3-ին. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 3-ին.
  11. ↑ Stimac, Valerie. «NASA Announces First Astronaut Test Flight Date Aboard SpaceX Crew Dragon». forbes.com. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ ապրիլի 17-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 1-ին.
  12. ↑ Moran, Norah (2020 թ․ մայիսի 21). «Ep 145: SpaceX Demo-2». nasa.gov. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 13-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 31-ին.
  13. ↑ Mosher, Dave (2020 թ․ ապրիլի 17). «NASA and SpaceX plan to launch the first astronauts from U.S. soil in nearly a decade on 27 May 2020 – Business Insider Singapore». businessinsider.sg. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 20-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 31-ին.
  14. ↑ Lewis, Marie (2018 թ․ օգոստոսի 3). «Meet the First Astronauts to Fly Commercial U.S. Spacecraft». NASA. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ դեկտեմբերի 20-ին. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 5-ին.
  15. ↑ Murray, Robb. «Mankato native designed patch for upcoming NASA mission to the International Space Station». mankatofreepress.com. Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ նոյեմբերի 14-ին. Վերցված է 2019 թ․ նոյեմբերի 14-ին.
  16. ↑ «Astronauts debut mission patch for SpaceX Dragon crewed flight test | collectSPACE». collectspace.com. Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ հոկտեմբերի 12-ին. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 30-ին.
  17. ↑ Dunbar, Brian (2020 թ․ մարտի 31). «The Worm is Back!». nasa.gov. NASA. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ ապրիլի 2-ին. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 2-ին.
  18. ↑ «NASA rolls out "Launch America" campaign». KCBD. CNN. 2020 թ․ մայիսի 8. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 31-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 31-ին.
  19. ↑ «Launch America: NASA and SpaceX Demo-2 Test Flight». U.S. Mission to International Organizations in Vienna. 2020 թ․ մայիսի 20. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 20-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 31-ին.
  20. ↑ «All systems go for launch after final Crew Dragon readiness review». Spaceflight Now. 2020 թ․ մայիսի 25. Վերցված է 2024 թ․ մայիսի 7-ին.
  21. ↑ «NASA's Commercial Crew Program Target Test Flight Dates». 2019 թ․ փետրվարի 6. Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ փետրվարի 6-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 6-ին.
  22. ↑ Baylor, Michael (2019 թ․ ապրիլի 20). «SpaceX's Crew Dragon spacecraft suffers an anomaly during static fire testing at Cape Canaveral». NASASpaceFlight.com. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ ապրիլի 1-ին. Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 2-ին.
  23. ↑ Berger, Eric (2019 թ․ մայիսի 2). «Dragon was destroyed just before the firing of its SuperDraco thrusters». Ars Technica. Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ մայիսի 21-ին. Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 3-ին.
  24. ↑ «Faulty valve blamed for Crew Dragon test accident». SpaceNews. 2019 թ․ հուլիսի 15. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 20-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 6-ին.
  25. ↑ Clark, Stephen. «Live coverage: SpaceX successfully performs Crew Dragon abort test». Spaceflight Now. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հունվարի 17-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 19-ին.
  26. 1 2 Clark, Stephen. «Bridenstine says Crew Dragon could launch with astronauts at end of May». Spaceflight Now. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ ապրիլի 17-ին. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 13-ին.
  27. ↑ «Citing coronavirus, NASA urges public not to travel for launch of astronauts». Spaceflight Now. 2020 թ․ ապրիլի 24. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ ապրիլի 25-ին. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 25-ին.
  28. ↑ Wall, Mike (2020 թ․ մայիս). «SpaceX aces final parachute test ahead of historic May 27 crew launch». space.com. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 2-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 2-ին.
  29. ↑ «The Mission NASA Doesn't Want to Postpone». The Atlantic. 2020 թ․ ապրիլի 13. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ ապրիլի 17-ին. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 19-ին.
  30. ↑ «Rocket Launch: May 30, 2020». 2020 թ․ մայիսի 27. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 1-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 28-ին.
  31. ↑ «Hey, Class of 2020! SpaceX and NASA want to launch your photo on historic Dragon flight». space.com. 2020 թ․ մայիսի 15. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 22-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 15-ին.
  32. ↑ Clark, Stephen (2020 թ․ մայիսի 22). «NASA confirms May 27 as crew launch date; SpaceX test-fires rocket». Spaceflight Now. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 27-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 22-ին.
  33. ↑ Chelsea Gohd (2020 թ․ մայիսի 27). «For the astronauts on SpaceX's Crew Dragon, space travel is all in the (NASA) family». space.com. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 27-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 27-ին.
  34. ↑ Bogage, Jacob; Davenport, Christian (2020 թ․ մայիսի 27). «SpaceX's Falcon 9 rocket launch is scrubbed due to weather». The Washington Post. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ սեպտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 27-ին.
  35. ↑ Sheetz, Michael (2020 թ․ մայիսի 27). «SpaceX crew launch Wednesday: Launch is postponed, NASA to try again Saturday». cnbc.com. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 27-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 27-ին.
  36. ↑ Chang, Kenneth (2020 թ․ մայիսի 30). «SpaceX Lifts NASA Astronauts to Orbit, Launching New Era of Spaceflight». The New York Times. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 10-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 31-ին.
  37. ↑ Wattles, Jackie (2020 թ․ մայիսի 30). «SpaceX Falcon 9 launches two NASA astronauts into the space». CNN. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 31-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 31-ին.
  38. ↑ «Launch Mission Execution Forecast». www.patrick.spaceforce.mil. 2020 թ․ մայիսի 30. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 30-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 30-ին.
  39. ↑ «Stormy weather delays Crew Dragon launch to Saturday». 2020 թ․ մայիսի 27. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ դեկտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 29-ին.
  40. ↑ «Upcoming Spaceflight Events». nextspaceflight.com. Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ ապրիլի 11-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 1-ին.
  41. ↑ Potter, Sean (2020 թ․ ապրիլի 20). «NASA to Host Preview Briefings for First Crew Launch with SpaceX». NASA. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ ապրիլի 21-ին. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 30-ին.
  42. ↑ «SpaceX Crew Dragon Demo-2 Key Launch Information». launch360.space. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 28-ին. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 30-ին.
  43. ↑ Clark, Stephen (2020 թ․ մայիսի 22). «Trump to visit Kennedy Space Center for crew launch». Spaceflight Now. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 27-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 27-ին.
  44. ↑ «Stormy weather delays Crew Dragon launch to Saturday». 2020 թ․ մայիսի 27. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ դեկտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 29-ին.
  45. ↑ «Trump hails SpaceX's 1st astronaut launch success for NASA». space.com. 2020 թ․ մայիսի 31. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 31-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 31-ին.
  46. 1 2 «SpaceX, NASA make history by launching astronauts from US soil». 9news.com. 2020 թ․ մայիսի 30. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 20-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 1-ին.
  47. ↑ Gohd, Chelsea (2020 թ․ մայիսի 28). «SpaceX's historic astronaut launch try draws huge crowds despite NASA warnings». Space.com. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ մարտի 8-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 2-ին.
  48. ↑ Clark, Stephen (2020 թ․ հունիսի 12). «Astronauts say riding Falcon 9 rocket was "totally different" from the space shuttle». Spaceflight Now (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ սեպտեմբերի 11-ին.
  49. ↑ Clark, Stephen (2020 թ․ մայիսի 23). «Astronauts have a surprise name for their Crew Dragon spacecraft». Spaceflight Now. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 25-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 23-ին.
  50. ↑ «NASA astronauts launch from U.S. soil for first time in nine years». spaceflightnow.com. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 31-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 30-ին.
  51. ↑ «Jonathan's Space Report – Latest Issue». planet4589.org. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հուլիսի 29-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 31-ին.
  52. ↑ «NASA Live: Official Stream of NASA TV». youtube.com. NASA. 2020 թ․ մայիսի 31. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 27-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 31-ին.
  53. ↑ Griggs, Mary Beth (2020 թ․ մայիսի 30). «A cute stuffed dinosaur hitched a ride on SpaceX's historic launch». Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 7-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 31-ին.
  54. ↑ Bartels, Meghan (2020 թ․ մայիսի 31). «SpaceX's 1st Crew Dragon with astronauts to dock at space station today. Here's how to watch». space.com. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 2-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունիսի 3-ին.
  55. ↑ «Chronology of Wakeup Calls». NASA. 2005 թ․ օգոստոսի 2. Արխիվացված օրիգինալից 2010 թ․ ապրիլի 8-ին. Վերցված է 2010 թ․ ապրիլի 5-ին.
  56. ↑ «Dragon docks at International Space Station 19 hours after NASA-SpaceX launch». abcnews.go.com. ABC News. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 15-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 6-ին.
  57. 1 2 «NASA astronauts aboard the International Space Station after Dragon capsule successfully docks». 2020 թ․ մայիսի 31. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 31-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 31-ին.
  58. 1 2 Wattles, Jackie (2020 թ․ մայիսի 31). «Second hatch opens as Crew Dragon astronauts arrive at International Space Station». cnn.com. Warner Media. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 31-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 31-ին.
  59. ↑ «SpaceX and NASA set to launch astronauts after weather all-clear». Express & Star. 2020 թ․ մայիսի 30. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հուլիսի 29-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 31-ին.
  60. ↑ «NASA Astronauts Robert Behnken and Douglas Hurley's Scientific Journeys aboard the Space Station». NASA. 2020 թ․ հուլիսի 30. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 2-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 2-ին.
  61. 1 2 WRAL (2020 թ․ օգոստոսի 4). «Boating dangers in SpaceX splashdown area». wral.com. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 6-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 5-ին.
  62. ↑ «SpaceX Crew Dragon astronauts undock for historic Sunday splashdown». cbsnews.com. 2020 թ․ օգոստոս. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 5-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 6-ին.
  63. ↑ Heiney, Anna (2020 թ․ հուլիսի 23). «Top 10 Things to Know for NASA's SpaceX Demo-2 Return». NASA. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 3-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 6-ին.
  64. 1 2 3 4 Bogage, Jacob; Davenport, Christian (2020 թ․ օգոստոսի 3). «NASA astronauts aboard SpaceX's Crew Dragon capsule splash down in the Gulf of Mexico». Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 5-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 6-ին.
  65. ↑ «SpaceX Crew Dragon undocks from space station to bring NASA astronauts home for 1st time». space.com. 2020 թ․ օգոստոսի 2. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 2-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 2-ին.
  66. ↑ Sheetz, Michael (2020 թ․ օգոստոսի 2). «SpaceX's Crew Dragon splashes down in the Gulf of Mexico, completing a historic NASA mission». cnbc.com. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 2-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 2-ին.
  67. ↑ «NASA's SpaceX Demo-2: Weather Remains "GO" for Return, Live Coverage Tomorrow». blogs.nasa.gov. 2020 թ․ հուլիսի 31. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 2-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 1-ին.
  68. ↑ «NASA confirms SpaceX Crew Dragon will splashdown in Pensacola». 2020 թ․ օգոստոս. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 1-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 1-ին.
  69. ↑ «SpaceX twitter update». Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 1-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 1-ին.
  70. ↑ «Top 10 Things to Know for NASA's SpaceX Demo-2 Return». nasa.gov. 2020 թ․ հուլիսի 23. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 3-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 1-ին.
  71. 1 2 3 Foust, Jeff (2020 թ․ սեպտեմբերի 29). «NASA and SpaceX wrapping up certification of Crew Dragon». SpaceNews. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 20-ին. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
  72. ↑ McFall-Johnsen, Morgan (2020 թ․ հոկտեմբերի 1). «SpaceX has a new plan to keep boats away during its next astronaut landing – a response to the unsafe crowd it faced last time». Business Insider. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հոկտեմբերի 2-ին. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
  73. ↑ Neal, Mihir; Gebhardt, Chris (2020 թ․ օգոստոսի 2). «Demo-2 safely returns Bob and Doug to Earth to conclude historic start to new Commercial Era». nasaspaceflight.com. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 3-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 2-ին.
  74. ↑ Morgan, McFall-Johnsen (2020 թ․ սեպտեմբերի 29). «SpaceX found unexpected 'erosion' on its spaceship's heat shield after its first NASA astronaut mission, so it revamped the system». Business Insider. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հոկտեմբերի 2-ին. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
  75. ↑ O'Callaghan, Jonathan. «SpaceX Makes History With First-Ever Human Rocket Launch For NASA». forbes.com. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 31-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 30-ին.
  76. 1 2 3 4 5 NASA (2020 թ․ մայիսի 30). Making History: NASA and SpaceX Launch Astronauts to Space! (YouTube). Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 30-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 30-ին.
  77. ↑ Clark, Stephen (2020 թ․ օգոստոսի 31). «Launch Schedule». spaceflightnow.com. Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ դեկտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2020 թ․ սեպտեմբերի 1-ին.
  78. ↑ «Megan to reuse Bob's demo-2 seat in crew-2 mission». aljazeera.com. 2020 թ․ ապրիլի 20. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ ապրիլի 23-ին. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 21-ին.
  79. ↑ «Astronauts fly with SpaceX in landmark launch for commercial spaceflight». Spaceflight Now. 2020 թ․ նոյեմբերի 16. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ նոյեմբերի 16-ին. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 18-ին.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Crew Dragon Demo-2» հոդվածին։

SpaceX-ի ընդլայնված տեսաշարք

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեկնարկ, սահք, մոտեցում և կցում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեկնում, վերադարձ ափ և վայրէջք ջրի մեջ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Crew_Dragon_Demo-2&oldid=10416747» էջից