ALH 84001

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
ALH84001 ցուցադրություն Սմիթսոնիան Բնական պատմության թանգարանում

ALH 84001, (Ալլան Հիլս 84001[1]) երկնաքար, գտնվել է 1984 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Անտարկտիդայի Ալլան Հիլս լեռներում: Հետազոտողների կարծիքով այդ երկնաքարը հանդիսանում է Երկրում հայտնաբերված 34 մարսիական երկնաքարերից մեկը: Երկնաքարի քաշը 1.93 կգ է: 1996 թվականին մեծ ճանաչում ձեռք բերեց, «ՆԱՍԱ»-ի գիտնականների հայտարարություններից հետո: Գիտնականները պնդում են, որ երկնքարի մեջ կան միկրոօրգանիզմներ բակտերիաներ հիշեցնող, որոնք քարացած են[2]:

Երկնաքարի ծագումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համաձայն տեսության, այդ քարը մասնատվել է Մարսի մակերեսից, մոլորակի և ինչ-որ տիեզերական մարմնի բախումից հետո 4 միլիարդ տարի առաջ: Որից հետո մնում է մոլորակի վրա: Մոտ 15 միլիոն տարի առաջ նոր ցնցումների արդյունքում հայտնվեց տիեզերքում և ընդամենը 13 հազար տարի առաջ հայտնվեց Երկրի ձգողական դաշտում ու ընկավ Երկրի վրա: Այդ տվյալները հաստատվել են գիտական մեթոդների գործածմամբ[3][4]:

Գիտնականները առաջ դրեցին այնպիսի հիպոթեզ այն մասին, որ ALH 84001-ը եղել է Մարսի վրա այն ժամանակ, երբ այդ մոլորակի վրա եղել է հեղուկ վիճակում ջուր[5]: Մարսի ուրիշ երկնաքերեր գիտնականնների համար անհետաքրքիր են, քանի որ նրանք եղել են «թաց» Մարս ժամանակաշրջանից հետո[6]:

Հնարավոր բիոգեն առանձնահատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էլեկտրոնային մանրադիտակը ցույց է տալիս հնարավոր կառույցները ALH 84001 երկնաքարում

1996 թվականի օգոստոսի 6-ին «ՆԱՍԱ»-ի գիտնականները հայտարարեցին, որ այդ երկնաքարը կարող է պարունակել Մարսում կյանքի առկայության մասին ապացույցներ: «Սայնս» ամսագրում Դեյվիդ Մակկեյայի հրապարակված հոդվածը շատ մեծ արձանք առաջացրեց[6]:

Երկնաքարի կառույցները էլեկտրոնային ռեստորային մանրադիտակով սկան անելուց հայտնաբերվել են որոշակի մնացորդներ, որոնք գիտնականներին հիշեցրել են Երկրային օրգանիզմներ մագնիտոտակտիկ բակտերիաներ անվանումով: Հետազոտողները պնդում են, որ հենց այդպիսի յուրահատուկ մնացորդներ են թողնում Երկրի վրա գտնվող բակտերիաները: Ուստի նույնատիպ մնացորդների հայտնաբերումը երկնաքարի վրա ասում է այն մասին, որ այդպիսի բակտերիաներ գոյություն ունեն հայրենի մոլորակում: Դրա հետ մեկտեղ ALH 84001 երկնաքարի կառույցները 20-ից 100 նանոմետր են տրամագծով, իսկ այդ չափսերը մոտ են տեսական նանոբակտերիաներին: Բայց մի քանի անգամ փոքր բոլոր գիտությանը հայտնի կյանքի բջջային ձևերից[7]: Նաև մնում է անհասկանալի վկայում է արդյոք, որ Մարսի վրա կյանք գոյություն ունի կամ արդյոք անցյալում գոյություն ուներ: Կամ էլ այդ կենդանի օրգանիզմները հայտնվել են այդ երկնաքարի վրա Մարսից առանձնացվելուց հետո[8][9]:

Երկնաքարի բացման կապակցությամբ հեռուստատեսությամբ հանդես եկավ ԱՄՆ նախագահ Բիլ Քլինթոնը[10]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Meteoritical Bulletin Database: Allan Hills 84001
  2. Новая «жизнь на Марсе» gazeta.ru
  3. Nyquist L. E.; Wiesmann, H.; Shih, C.-Y.; Dasch, J. (1999)։ «Lunar Meteorites and the Lunar Crustal SR and Nd Isotopic Compositions»։ Lunar and Planetary Science 27: 971։ Bibcode:1996LPI....27..971N 
  4. Borg Lars; et al. (1999)։ «The Age of the Carbonates in Martian Meteorite ALH84001»։ Science 286 (5437): 90–94։ PMID 10506566։ doi:10.1126/science.286.5437.90 
  5. Космос-журнал: Вода на Марсе
  6. 6,0 6,1 Crenson Matt (2006-08-06)։ «After 10 years, few believe life on Mars»։ Associated Press (on usatoday.com)։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-07-12-ին։ Վերցված է 2009-12-06 
  7. McSween, H. Y. (1997)։ «Evidence for life in a martian meteorite?»։ GSA Today 7 (7): 1–7։ PMID 11541665 
  8. Bada J. L.; Glavin, D. P.; McDonald, G. D.; Becker, L. (1998)։ «A Search for Endogenous Amino Acids in Martian Meteorite ALH84001»։ Science 279 (5349): 362–365։ PMID 9430583։ doi:10.1126/science.279.5349.362 
  9. Becker L., Glavin D. P., Bada J. L. (1997)։ «Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in Antarctic Martian meteorites, carbonaceous chondrites, and polar ice»։ Geochimica et Cosmochimica Acta 61 (2): 475–481։ PMID 11541466։ doi:10.1016/S0016-7037(96)00400-0 
  10. Clinton Bill (1996-08-07)։ «President Clinton Statement Regarding Mars Meteorite Discovery»։ NASA