2025 թվականն Արցախում
Ստորև ներկայացված է 2025 թվականին Արցախում տեղի ունեցած իրադարձությունները։
Գործող պաշտոնյաներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]| Նկար | Պաշտոն | Անուն |
|---|---|---|
|
Նախագահ | Սամվել Շահրամանյան (մինչև մայիսի 21-ը) |
|
Աշոտ Դանիելյան (պաշտոնակատար, մայիսի 21-ից) | |
|
|
Պետնախարար | Արթուր Հարությունյան (մինչև մայիսի 20) |
|
|
Նժդեհ Իսկանդարյան (մայիսի 20-ից) | |
|
|
Ազգային ժողովի նախագահ | Դավիթ Իշխանյան (2023 թվականի սեպտեմբերից գտնվում է գերեվարության մեջ՝ Ադրբեջանում) |
|
|
Գագիկ Բաղունց (նախագահի պարտականությունները կատարող, մինչև մայիսի 21-ը) | |
|
|
Աշոտ Դանիելյան (մայիսի 21-ից) |
Իրադարձություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Հունվար
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Հունվարի 3 - ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի և Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարության աջակցությամբ՝ Հայաստանի աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունը Արցախից տեղահանված և անապահով 4000 ընտանիքներին կտրամադրի միանվագ դրամական աջակցություն[1]:
- Հունվարի 6 - Բաքվի ռազմական դատարանը հաղորդում է, որ Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության դեմ հարուցված քրեական գործի դատավարության դատական նիստը նշանակված է հունվարի 17-ին[2]։
- Հունվարի 9 - «Հըրսթ» հրատարակչության և Օքսֆորդի համալսարանի հրատարակչության կողմից հրատարակվել է Գաբրիել Գևինի «Մեր հայրերի մոխիրը. Լեռնային Ղարաբաղի անկման պատմությունը» պատմավերլուծական գիրքը, որտեղ նկարագրվում է 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմից հետո տեղի ունեցած իրադարձությունները Արցախում[3]։
- Հունվարի 12 - Արցախի Զբոսաշրջության և մշակույթի զարգացման գործակալությունը նախաձեռնել է Ադրբեջանի կողմից օկուպացված Արցախի մայրաքաղաք Ստեփանակերտի մոնումենտալ արվեստի կոթողների հաշվառման նախագիծ, որի շրջանակներում հավաքագրվում են Ստեփանակերտի տարբեր թաղամասերում տեղադրված ցայտաղբյուրների, արձանների, տարբեր առիթներով ստեղծված կոթողների, հարթաքանդակների լուսանկարները[4]։
- Հունվարի 16 - Արցախի Ազգային ժողովը հայտարարություն է տարածում 16 հայ պատանդների նկատմամբ Ադրբեջանի կողմից սպասվող ապօրինի ու կեղծ դատավարության կապակցությամբ[5]։
Փետրվար
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Փետրվարի 13 - Բաքվի ռազմական դատարանում՝ Հայ պատանդների կեղծ դատավարության ժամանակ շարունակվում է Արցախի նախկին պետնախարար Ռուբեն Վարդանյանի «մեղադրական եզրակցության» հրապարակումը[6]։
Ապրիլ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Ապրիլի 29 - ԱՄՆ Կոնգրեսի՝ Թոմ Լանտոսի անվան Մարդու Իրավունքների Հանձնաժողովում անցկացված քննարկմանն անդրադարձ են կատարել Ադրբեջանում մարդու իրավունքների վիճակին՝ COP29 համաժողովից հետո։ Քննարկմանը ելույթ են ունեցել Արցախի նախկին պետնախարար Արտակ Բեգլարյանը և Ռուբեն Վարդանյանի միջազգային իրավաբան Ջարեդ Գենսերը[7]։
Մայիս
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Մայիսի 2 - Արցախցիների իրավունքների պաշտպանության խորհուրդը իր գործունեությունը սկսում է շարունակել Արցախի ներկայացուցչության շենքում[8]։
- Մայիսի 3 - Արցախի Հանրապետության պատմական միջավայրի պահպանության պետական ծառայությունը հայտնում է, որ Ադրբեջանը ավերել է բռնազավթված Մարտակերտի շրջանի Վանք գյուղի Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածների հուշարձանը, արցախյան ազատամարտի զոհերի հիշատակը հավերժացնող խաչքարն ու զոհված ազատամարտիների պատկերաքանդակներով հուշապատը[9]։
- Մայիսի 20 - Արցախի նախագահ Սամվել Շահրամանյանի հրամանագրով Արցախցիների իրավունքների պաշտպանության խորհրդի անդամ Նժդեհ Իսկանդարյանը նշանակվել է Արցախի Հանրապետության Պետական նախարար[10]։
- Մայիսի 21 - Արցախի Ազգային ժողովի արտահերթ նիստում՝ 28 կողմ քվեարկությամբ Ազգային ժողովի նախագահ է ընտրվել «Ազատ հայրենիք-ՔՄԴ» խմբակցության պատգամավոր Աշոտ Դանիելյանը, ինչից հետո Արցախի նախագահի լիզորությունների ժամկետի լրանալու պատճառով, նախագահի պարտականությունների կատարումը ևս անցել է նրան[11]։
Հուլիսի
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Հուլիսի 30 - Արցախի մշակույթի և զբոսաշրջության զարգացման գործակալությունը հաղորդում է, որ Ստեփանակերտում ոչնչացվել է Հովհաննես Այվազովսկու հուշարձանը[12]։
Օգոստոս
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Օգոստոսի 14 - Արցախի մշակույթի նախարարությունը և Արցախի մշակույթի և զբոսաշրջության զարգացման գործակալությունը հայտնում են, որ 2025 թվականի հուլիսի 15-ի դրությամբ Ստեփանակերտում ապամոնտաժվել են հարնահայտ գործիչների հիշատակը հավերժացնող բոլոր 25 արձաններն ու կիսանդիրները[13][14]։
Տոներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Հունվարի 1-2 - Նոր տարվա օրեր
- Հունվարի 6 - Սուրբ ծնունդ
- Փետրվարի 20 - Արցախի վերածննդի օր
- Փետրվարի 21 - Մայրենի լեզվի միջազգային օր
- Փետրվարի 21 - Հայրենիքի պաշտպանի օր
- Մարտի 8 - Կանանց միջազգային օր
- Ապրիլի 7 - Մայրության և գեղեցկության տոն
- Ապրիլի 20 - Զատիկ
- Ապրիլի 24 - Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օր
- Մայիսի 1 - Աշխատանքի օր
- Մայիսի 9 - Հաղթանակի օր, Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի և Շուշիի ազատագրման օր
- Մայիսի 28 - Հանրապետության օր
- Հունիսի 1 - Երեխաների պաշտպանության միջազգային օր
- Հունիսի 29 - Հայրենիքի համար նահատակվածների և անհայտ կորածների հիշատակի օր
- Սեպտեմբերի 1 - Գիտելիքի և դպրության օր
- Սեպտեմբերի 2 - Արցախի Հանրապետության օր
- Հոկտեմբերի 11 - Սուրբ Թարգմանչաց տոն
- Դեկտեմբերի 7 - Երկրաշարժի զոհերի հիշատակի օր
- Դեկտեմբերի 10 - Արցախի Հանրապետության պետական անկախության մասին հանրաքվեի և Սահմանադրության օր
- Դեկտեմբերի 31 - Նոր տարվա գիշեր
Մահեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Մայիսի 2 - Գրիգորի Գասպարյան (72), հայ ռազմական և փրկարարական ծառայության գործիչ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից[15]։
Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ «Տեղահանված անձանց և ՀՀ սոցիալապես անապահով ընտանիքներին կտրամադրվի նպատակային դրամական աջակցություն». news.am. 2025 թ․ հունվարի 3. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
- ↑ «Բաքվում հայտարարվել է ապօրինի ձերբակալված արցախցի գործիչների դատավարության օրը». news.am. 2025 թ․ հունվարի 6. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
- ↑ «Արցախի անկումը Շառլ Միշելի անձնական պարտությունն է. Oxford-ը նոր գիրք է հրատարակում Արցախյան պատերազմի մասին». news.am. 2025 թ․ հունվարի 8. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 16-ին.
- ↑ «Կստեղծվի Ստեփանակերտի մոնումենտալ արվեստի կոթողների պատկերազարդ թվային ցանկ». news.am. 2025 թ․ հունվարի 12. Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 13-ին.
- ↑ «Բաքվում պահվող բոլոր հայերի հայրենիք վերադարձը մտնում են ՀՀ պետական մարմինների պարտավորությունների մեջ. Արցախի ԱԺ». news.am. 2025 թ․ հունվարի 16. Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 17-ին.
- ↑ «Այսօր Բաքվում շարունակվում է Ռուբեն Վարդանյանի գործի «քննությունը». Ո՞վ է գործով դատավոր Զեյնալ Աղաևը». news.am. 2025 թ․ փետրվարի 13. Վերցված է 2025 թ․ փետրվարի 13-ին.
- ↑ «Քննարկում ԱՄՆ Կոնգրեսում․ Միայն պատժամիջոցները կարող են ազդել Ադրբեջանի վրա». panarmenian.net. 2025 թ․ ապրիլի 30. Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 1-ին.
- ↑ «Արցախցիների իրավունքների պաշտպանության խորհուրդը գործունեությունը կշարունակի Արցախի ներկայացուցչության շենքում». news.am. 2025 թ․ մայիսի 1. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 24-ին.
- ↑ «Ադրբեջանցիներն Արցախի Վանք գյուղում ոչնչացրել են հուշարձան, խաչքար ու հուշապատ». news.am. 2025 թ․ մայիսի 3. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 5-ին.
- ↑ «Նժդեհ Իսկանդարյանը նշանակվել է Լեռնային Ղարաբաղի պետնախարար». azatutyun.am. 2025 թ․ հունիսի 11. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 20-ին.
- ↑ «Նժդեհ Իսկանդարյանը նշանակվել է Լեռնային Ղարաբաղի պետնախարար». armeniatoday.am. 2025 թ․ մայիսի 22. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 20-ին.
- ↑ «Ադրբեջանցիները օկուպացված Ստեփանակերտում ոչնչացրել են Հովհաննես Այվազովսկու հուշարձանը». yerkir.am. 2025 թ. հուլիսի 30. Վերցված է 2025 թ. օգոստոսի 14-ին.
- ↑ «Արցախում ոչնչացված հուշարձանների ցուցակ․ նախարարություն». step1.am. 2025 թ․ օգոստոսի 14. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 14-ին.
- ↑ «Ստեփանակերտի մոնումենտալ ժառանգության լիակատար ոչնչացում է տեղի ունենում. Ահազանգ». panorama.am. 2025 թ․ օգոստոսի 14. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 14-ին.
- ↑ «Մահացել է արցախցի գնդապետ Գրիգորի Գասպարյանը». news.am. 2025 թ. մայիսի 2. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 24-ին.