Ֆրիկի հավաքածու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ֆրիկի հավաքածու
Изображение логотипа
Frick collection jan06.jpg
Տեսակպատկերասրահ և արվեստի ժողովածու
ԵրկիրFlag of the United States.svg ԱՄՆ[1][2]
ՏեղագրությունՆյու Յորք շրջան
ՎայրFrick Madison?[3]
Կազմված էFrick Madison?
Մասն էNew York Art Resources Consortium?
Ղեկավարության նստավայրFrick Madison, Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ
Հասցե945 Madison Ave, New York, NY 10021Madison Avenue?
Հիմնադրվել է1935[4][5]
ՀիմնադիրHenry Clay Frick?[6][2]
Այցելուներ330 000 մարդ
Կայքfrick.org(անգլ.)

Ֆրիկի հավաքածու (անգլ.՝ Frick Collection), արևմտաեվրոպական հին գեղանկաչության մասնավոր հավաքածու: Գտնվում է Նյու Յորքի Հինգերորդ պողոտայում: Հավաքածուն ձևավորվել է ամերիկացի արդյունաբերող Հենրի Քլեյ Ֆրիկի կողմից (1849-1919) առաջատար արվեստագետների խորհրդատվական համագործակցությամբ և հանրությանը ցուցադրվել է Մանհեթենի Հինգերերոդ պողոտայում գտնվող նրա առանձնատանը: Հավաքածուն ներկայացնում է գրեթե բոլոր «հին վարպետներին»` Չիմաբուեից և Պիեռո դելլա Ֆրանչեսկայից մինչև Շարդեն ու Դավիդ:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հենրի Ֆրիկը արվեստի գործեր է հավաքել, երբ հարստություն է ձեռք բերել: 1905 թվականին նա ընտանիքով Փիթսբուրգից տեղափոխվել է Նյու Յորք: Ֆրիկները տեղավորվել են Հինգերորդ պողոտա 640 հասցեում գտնվող Վանդերբիլտների առանձնատանը: Այստեղ է տեղափոխվել նաև նրա հավաքածուի զգալի մասը: 1914 թվականին Հինգերեոդ պողոտայի ու 70-րդ փողոցի հատման տեղում Ֆրիկի պատվերով կառուցվել է նոր շինություն, որտեղ նա ապրել է մինչև իր մահը` 1919 թվականը: Տունը իր ներքին ողջ հարդարանքով նա կտակել է փոխանցել հասարակական թանգարանին: Սակայն նրա այրին շարունակել է առանձնատանն ապրել մինչև 1931 թվականը: Ճարտարապետ Ջոն Պոուպի ղեկավարությամբ 1930-ական թվականների սկզբներին տունը վերապլանավորվել է: Վերջապես 1935 թվականի դեկտեմբերի 16-ին այնտեղ բացվել է թանգարան: Հետագայում այն երկու անգամ ընդլայնվել է 1977 և 2011 թվականներին:

Ֆրիկի հավաքածուի մնացած մասը նախկինի պես պահպանվում է Փիթսբուրգում` նրա Կլեյտոն առանձնատանը, և համարվում է Ֆրիկի անվան արվեստի պատմական կենտրոնի մաս: Հավաքածուի մյուս մասը գտնվում է Փիթսբուրգի համալսարանի մասնաշենքում:

Հավաքածու[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ցուցանմուշների թվում ներկայացված են եվրոպացի մեծ վարպետների աշխատանքներ: Շատ կտավներ դասավորված են այն նույն կարգով, ինչպես պատվիրել էր Ֆրիկը: Թանգարանում ցուցադրված են նաև մի քանի քանդակներ, Լիմոժի ճենապակի, 18-րդ դարի ֆրանսիական կահույք և արևելյան գորգեր: Ֆրիկի դուստրը` Հելենը, հոր մահից հետո մեկ երրորդով ավելացրել է հավաքածուն: Բացի մշտական ցուցանմուշներից` թանգարանում պարբերաբար կազմակերպվում են թեմատիկ ոչ մեծ ցուցահանդեսներ: Ֆրիկի կտակի համաձայն` թանգարանը վարձակալությամբ չի տրամադրում իր ցուցանմուշները[7]:

Արձագանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պուշկինի անվան պետական թանգարանի բազմամյա տնօրեն Իրինա Անտոնովան կարծում է, որ մասնավոր ոչ մեծ թանգարանը «հրաշալի է ոչ միայն արժեքավոր նկարներով, որոնք ցուցադրված են այնտեղ, այլև մթնոլորտով <…>. դուք կարող եք այնտեղ շատ մոտ տարածությունից տեսնել մեծագույն նկարիչների գործերը»[8]:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]