Ֆրիեդեբերգ Տուգլաս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆրիեդեբերգ Տուգլաս
էստ․՝ Friedebert Tuglas
Friedebert Tuglas 1910.jpg
Ծննդյան անունէստ․՝ Friedebert Mihkelson
Ծնվել էմարտի 2, 1886(1886-03-02)[1][2][3]
ԾննդավայրԱհյա, Ահյա, Պիլվամաա, Էստոնիայի Հանրապետություն
Վախճանվել էապրիլի 15, 1971(1971-04-15)[4][1][2][3] (85 տարեկանում)
Վախճանի վայրՏալլին, Էստոնիայի ԽՍՀ, ԽՍՀՄ[4]
Մասնագիտությունթարգմանիչ, գրական քննադատ, լրագրող, գրականության պատմաբան և գրող
Լեզուէստոներեն[1]
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Flag of Estonia.svg Էստոնիայի Հանրապետություն
Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
ԿրթությունՀյուգո Տրեֆների գիմնազիա
Ստեղծագործական շրջան1906 - 1971
ԱնդամակցությունԷստոնիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա
ԱշխատավայրՏարտուի համալսարան
Պարգևներ«Պատվո նշան» շքանշան և Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան
Friedebert Tuglas Վիքիպահեստում

Ֆրիեդեբերգ Տուգլաս (մարտի 2, 1886(1886-03-02)[1][2][3], Ահյա, Ահյա, Պիլվամաա, Էստոնիայի Հանրապետություն - ապրիլի 15, 1971(1971-04-15)[4][1][2][3], Տալլին, Էստոնիայի ԽՍՀ, ԽՍՀՄ[4]), էստոնացի գրող և քննադատ[5]։ Հալածվելով Ռուսական կայսրության ցարի կողմից՝ նա դարձավ նաև ընդունված ԽՍՀՄ տարիներին։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1904-1905 թթ.-ին սովորել է Ուգո Տրեֆների գիմնազիայում։ Հեղափոխական գործունեության համար դատապարտվել է։ Ազատ արձակվելուց հետո՝ 1906 թ.-ին նրան արտաքսում են։ Այդ տարիներին Տուգլասը ապրել է Ֆինլանդիայում և Ֆրանսիայում։ 1917 թ.-ին վերադարձել է հայրենիք։ Նա եղել է էստոնական երիտասարդ գրողների ակումբի առաջնորդը, ինչպես նաև Էստոնիայի գրողների միության հիմնադիրը, որտեղ էլ որպես նախագահ աշխատել է 1922 թ., 1925-1927 թթ. և 1937-1939 թթ.։ 1946 թ.-ին Տուգլասին շնորհվել է Էստոնիայի ժողովրդական գրողի կոչում։ Նույն տարում դարձել է Էստոնիայի ԽՍՀ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի թղթակից-անդամ։ Այնուհետև, հայտնվելով Խորհրդային սև ցուցակում, զրկվել է քաղաքացիական բոլոր իրավունքներից, գիտական կոչումներից, իսկ 1950 թ.-ին՝ հեռացվել Գիտությունների ազգային ակադեմիայից[6]։ Ֆրիեդեբերգ Տուգլասը մահացել է Տալլինում 1971 թ.-ին 85 տարեկան հասակում։ Նույն թվականին նրա պատվին Տալլինում բացվել է թանգարան։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Estonian biographical database
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Brockhaus Enzyklopädie
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Туглас Фридеберт // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. Estonian literature Encyclopædia Britannica
  6. "Remembrance". Estonian Academy of Sciences Year Book, 12(39), 2006, ISSN 1406-1503, p. 164.