Ֆրեդերիկ Թյորներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆրեդերիկ Թյորներ
անգլ.՝ Frederick Jackson Turner
Frederick Jackson Turner.jpg
Ծնվել էնոյեմբերի 14, 1861(1861-11-14)[1]
Portage, Վիսկոնսին, ԱՄՆ
Մահացել էմարտի 14, 1932(1932-03-14)[2][1] (70 տարեկան)
Սան Մարինո, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ[2]
ՔաղաքացիությունFlag of the United States (1912-1959).svg ԱՄՆ
Մասնագիտությունպատմաբան և գրող
Հաստատություն(ներ)Հարվարդի համալսարան և Վիսկոնսինի համալսարան Մեդիսոնում
Գործունեության ոլորտպատմաբան
ԱնդամակցությունԱրվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ամերիկայի հնավաճառության միություն և Ամերիկյան պատմական ասոցիացիա
Ալմա մատերՎիսկոնսինի համալսարան Մեդիսոնում և Ջոնս Հոփքինսի համալսարան
Կոչումպրոֆեսոր
Գիտական աստիճանփիլիսոփայության դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[3]
Գիտական ղեկավարՀերբերտ Բաքստեր Ադամս[4]
Եղել է գիտական ղեկավարCharles Jesse Bullock?[5], Paul Samuel Reinsch?[6], Frederick Merk?[7], Edward Everett Dale?, Benjamin Horace Hibbard?[8], Merle Eugene Curti?[8], Balthasar Henry Meyer?[8], George Henry Alden?[8], Samuel Edwin Sparling?[8], John Bell Sanborn?[8] և John Giffin Thompson?[8]
Հայտնի աշակերտներArnold Gesell?
ՊարգևներՊուլիցերյան մրցանակ պատմության համար և Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ
ՀայրAndrew Jackson Turner?
Frederick Jackson Turner Վիքիպահեստում


Ֆրեդերիկ Թյորներ, (անգլ.՝ Frederick Jackson Turner, նոյեմբերի 14, 1861(1861-11-14)[1], Portage, Վիսկոնսին, ԱՄՆ - մարտի 14, 1932(1932-03-14)[2][1], Սան Մարինո, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ[2]), 20-րդ դարասկզբի ամերիկյան պատմաբան: Առավել հայտնի է որպես յուրօրինակ «սահմանների տեսություն» հեղինակ, որը՝ չնայած ենթարկվելով քննադատության, մեծ ազդեցություն է ունեցել ամերիկյան պատմագրության[9] և զանգվածային գիտակցության[10] վրա:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է միջին խավի ընտանիքում: Սովորել է Մադիսոնի Վիսկոնսի համալսարանում, որը ավարտել է 1884 թվականին: 1890 թվականին Ջոն Հոփկինսի համալսարանում ստացավ փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան պատմությունից, գիտական դիսերտացիան` Վիսկոնսիի մորթե նախախնամություն, պաշտպանել է Հ.Բ. Ադամսի ղեկավարությամբ: Նույն տարում Մադիսոնում գտնվող Վիսկոնսիի համալսարանում սկսեց աշխատել որպես պրոֆեսոր, իսկ 1910 թվականից` Հարվարդի համալսարանում, որտեղ աշխատեց մինչև 1924 թվականը: Թոշակի անցնելուց հետո Կալիֆոռնիայի գրադարաններից մեկում զբաղեցնում էր ասոցացված աշխատակցի պաշտոն[10]:

1880 թվականին Թյորները ձևակերպել է ամերիկյան պատմության սահման կոնցեպցիան (տես՝ Սահմանների տեսություն): Նա գտնում էր, որ Միացյալ Նահանգներում գոյություն ունեցող սոցիալական ինստիտուտները Եվրոպայից փոխառված չէ, այլ ի հայտ է եկել նոր հողերի ընդլայնման արդյունքում` սահմանագոտում փոխադարձ շփման արդյունքում: Սահմանի հետ ունեցած փոխազդեցությամբ է պայմանավորված ամերիկյան ազգի ներսում առկա տարբերությունը, մինչդեռ ունի նաև բազմաթիվ նմանություններ:

Դեռևս Թյորների կենդանության տարիներին նրա «Սահմանների տեսություն»-ը ջախջախվեց այլ պատմաբանների կողմից, որպես միագործոն: Չնայած դրան, Թյորների թեզը մտավ ամերիկացիների գիտակցության մեջ և մինչև այսօր գոյություն ունի «պատմական առասպելի» տեսքով[10]:

Գիտական աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • The frontier in American history. — N. Y., 1962.
  • The significance of sections in American history. — N. Y., 1932.
  • The United States. 1830—1850. The nation and its sections. — N. Y., 1958.

Թարգմանություններ ռուսերենով[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Тёрнер Ф. Фронтир в американской истории. / Пер. с англ. А. И. Петренко. — М.: Весь мир, 2009. — 304 с. ISBN 978-5-7777-0365-1

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 http://www.britannica.com/EBchecked/topic/610263/Frederick-Jackson-Turner
  3. Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  4. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  5. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  6. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  7. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 8,6 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  9. Болховитинов Н. Н. Тёрнер Фредерик Джэксон // Большая советская энциклопедия
  10. 10,0 10,1 10,2 Цветков И. Фредерик Тернер(չաշխատող հղում) // История США : Материалы к курсу.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]