Ֆրանտիշեկ Հալաս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆրանտիշեկ Հալաս
František Halas.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 3, 1901(1901-10-03)[1][2]
ԾննդավայրԲռնո, Lands of the Bohemian Crown, Ավստրո-Հունգարիա[1]
Վախճանվել էհոկտեմբերի 27, 1949(1949-10-27)[1][2] (48 տարեկանում)
Վախճանի վայրՊրահա, Չեխոսլովակիա[1]
Մասնագիտությունգրող, լեզվաբան, բանաստեղծ և թարգմանիչ
Լեզուչեխերեն[2]
ՔաղաքացիությունԱվստրո-Հունգարիա
Չեխոսլովակիա
ԿուսակցությունՉեխոսլովակիայի կոմունիստական կուսակցություն
ՊարգևներRecipient of the Order of Tomáš Garrigue Masaryk, 2nd class?
ԶավակներՅան Հալաս և Ֆրանտիշեկ Հալաս
František Halas Վիքիպահեստում

Ֆրանտիշեկ Հալաս, (չեխ․՝ František Halas, հոկտեմբերի 3, 1901(1901-10-03)[1][2], Բռնո, Lands of the Bohemian Crown, Ավստրո-Հունգարիա[1] - հոկտեմբերի 27, 1949(1949-10-27)[1][2], Պրահա, Չեխոսլովակիա[1]), չեխ բանաստեղծ, 20-րդ դարի չեխ խոշորագույն քնարերգուներից մեկը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Մորավիայում։ Տեքստիլ աշխատողի որդի էր։ Հալասը 6 տարեկան էր, երբ մայրը տուբերկուլոզից մահացավ։ Բարձրագույն կրթություն չի ստացել, ծառայել է գրախանութում։ Որպես բանաստեղծ առաջին անգամ հրատարակվել է 1921 թվականին «ձախ» մամուլում, եղել է մի շարք ավանգարդ հրատարակությունների գլխավոր խմբագիր։ 1926 թվականից աշխատել է Պրահայի Օրբիս հրատարակչությունում։ Մտերիմ է եղել պոետիզմին, ընկերացել Վլադիմիր Գոլանի, Յարոսլավ Սեյֆերտի հետ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին մասնակցել է դիմադրության շարժմանը, թաքնվել գեստապոյից։ Հաղթանակից հետո ծառայել է տեղեկատվության նախարարությունում, գլխավորել Չեխոսլովակիայի Գրողների միությունը։

Մանկական բանաստեղծությունների հեղինակ է։ Չնայած Հալասը երկար տարիներ համագործակցել է կոմունիստական հրատարակչությունների հետ, 1948 թվականից նրա պոեզիան ուղղափառ կուսակցականների կողմից ենթարկվել է սուր քննադատության։ Նրա բազմաթիվ ստեղծագործություններ հրատարակվել են միայն նրա մահից հետո։

Մահացել է սրտի քրոնիկ հիվանդության սրացումից։ Թաղված է Քունշտատում։

Բանաստեղծությունների և բանաստեղծական արձակի գրքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էսսե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Magická moc poezie (հրատ․ 1958)
  • Obrazy (հրատ․ 1968)
  • Imagena (հրատ․ 1971)
Ֆրանտիշեկ Հալասի գերեզմանը

Թարգմանական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թարգմանել է Միքելանջելոյին, Ալեքսանդր Պուշկինին, Ադամ Միցկևիչին, Յուլիա Սլովացկիին, Էնդրե Ադիին, Ժյուլ Լաֆորգին և ուրիշներին։

Ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հալասի բանաստեղծությունները թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Այդ թարգմանությունները կատարվել են ազգային խոշոր բանաստեղծների կողմից։ Հալասի լիրիկան ռուսերեն թարգմանել է Իոսիֆ Բրոդսկին։

Ռուսերեն հրատարակություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Стихи. М.: Художественная литература, 1974

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • F. Halas: spolutvůrce pokrokové kulturní politiky: sborník z konference. Brno: Muzejní a vlastivědná společnost, 1987
  • Bauer M. Tíseň tmy, aneb, Halasovské interpretace po roce 1948. Praha: Akropolis, 2005

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]